Seninki de Dert mi?

Öğrenciyken ne kadar küçük dertlerimiz varmış, değil mi? Ödevler, sınavlar, ertesi gün ne giyeceğimiz, hafta sonu arkadaşlarımızla nereye gideceğimiz... Bir de tabii arkadaş grubumuz bir yere gidip bizi çağırmadığında yaşadığımız o büyük hayal kırıklıkları! O zamanlar dünyanın en önemli meseleleri bunlarmış gibi gelirdi.

Sonra büyüdük. Yaşımız arttı, sorumluluklarımız çoğaldı. Okul bitti, iş hayatı başladı. Hayatımıza yeni insanlar, yeni sorumluluklar ve tabii ki yeni dertler eklendi. Ama büyüdükçe fark ettiğim bir şey daha var. İnsan yalnızca yeni dertler edinmiyor, dertlerini kiminle paylaşacağını da öğreniyor.

Bazı şeyleri yalnızca en yakınlarımızla konuşuyoruz. Daha özel meselelerimizi ailemizle ya da güvendiğimiz arkadaşlarımızla paylaşıyoruz. Sosyal hayatta ise biraz daha yüzeysel anlatıyoruz. Ama bazen kiminle konuşursak konuşalım, karşımıza aynı cümle çıkıyor: “Ay, seninki de dert mi?” İşte benim son zamanlarda en çok takıldığım cümlelerden biri bu.

Birine canınızı sıkan bir şeyi anlatıyorsunuz. Belki o gün gerçekten moraliniz bozulmuş, belki yalnızca biraz konuşup rahatlamak istiyorsunuz. Karşınızdaki ise hemen başka bir örnek veriyor. “Ay, seninki de dert mi? Bak insanların ne sorunları var!” İyi de ne yapalım? Dert mi yarıştıracağız?

Mesela trafikte kalmışsınız, bir yere yetişemiyorsunuz, stres olmuşsunuz. Anlatıyorsunuz. “Ay, araban var, daha ne istiyorsun?”

İş yerinde canınızı sıkan bir olay yaşamışsınız. “Ay, en azından işin var!”

Bir şeye üzülmüşsünüz. “Ay, buna mı üzülüyorsun?” Evet, buna üzülüyorum! Belki sen üzülmezsin. Belki senin için önemsizdir. Hatta belki ben de senin dertlendiğin bir konuya aynı derecede üzülmem. Ama bu, birbirimizin hislerini küçümsememiz gerektiği anlamına gelmiyor. Çünkü herkesin hayatı, yaşadıkları, sorumlulukları ve olaylara bakış açısı farklı. Birinin küçük gördüğü mesele, bir başkasının bütün gününü etkileyebilir.

Üstelik bu cümleleri bazen hiç beklemediğimiz insanlardan duyuyoruz. Bizi tanıyan, yakın olduğumuz, rahatça konuşabileceğimizi düşündüğümüz kişilerden... Bir de konuşmaya kulak misafiri olup hemen kendi derdini anlatmaya başlayanlar var. “Ay, o da bir şey mi? Sen bir de benim başıma gelenleri dinle!” Ve bir anda sizin anlattığınız konu kapanıyor, karşınızdakinin hayat hikâyesi başlıyor. İnsan bazen dertleştiğine bin pişman oluyor. Sonra da neden bazı şeyleri içimize attığımızı, neden herkese her şeyi anlatmak istemediğimizi sorguluyoruz.

Aslında ben bu konuyu son zamanlarda daha sık düşünmeye başladım. Sorumluluklar arttıkça, iş hayatına girdikçe ve farklı insanlarla karşılaştıkça bu tarz tepkiler daha çok dikkatimi çekiyor.

Malum, sosyal medyayla aramdaki ilişkiyi biliyorsunuz. Bir yandan eleştiriyorum, diğer yandan kopamıyorum. Haliyle algoritma da artık nelerden dertlendiğimi öğrenmiş olacak ki geçtiğimiz günlerde TikTok'ta karşıma şu paylaşımı çıkardı. Hesabın paylaştığı söz aynen şöyle: “Birine derdini anlatınca ‘kafaya takacak başka şey bulamadın mı’ diyor. Valla bulamadım. Aradım durdum düşündüm bunu buldum kusura bakma artık. Başka sefere çok çalışıp seni memnun edecek sıkıntılar bulacağım söz.”

Okuduğumda hem güldüm hem de “İşte tam olarak bu!” dedim. Çünkü bazen uzun uzun açıklama yapmak yerine böyle bir cevap vermek gerekiyor.

Bir dahaki sefere biri bana “Ay, seninki de dert mi?” dediğinde cevabım hazır: “Valla bulamadım. Aradım, düşündüm, bunu buldum. Bir dahakine seni daha çok memnun edecek bir dert bulmaya çalışırım.” Buyurun, şimdi biraz da karşı taraf düşünsün!

Şaka bir yana, son zamanlarda şunu da fark ediyorum. Evde, işte, sosyal hayatta sürekli “aman huzursuzluk çıkmasın.”, “aman yanlış anlaşılmayayım.”, “aman bir şey söylemeyeyim.” diye diye bazen kendi hislerimizi ikinci plana atıyoruz. İyi niyetle konuşuyoruz, karşımızdakini kırmamaya çalışıyoruz ama aynı özeni her zaman göremiyoruz.

Bence artık bunu biraz değiştirmemiz gerekiyor. Tabii ki herkese her düşündüğümüzü söylemekten, insanları kırmaktan ya da her söylenene sert bir karşılık vermekten bahsetmiyorum. Ama saygıyı bozmadan cevap vermekle susup her şeyi kabullenmek aynı şey değil.

Bazen bir cümleyle sınır çizmek gerekiyor. Belki biz genç nesil bunu biraz daha fazla yapmaya başladık. Yine de tam olarak öğrendiğimizi düşünmüyorum. Çünkü hayatın bazı taraflarını henüz yeni deneyimliyoruz. Ama öğreniyoruz ve bence öğrenmemiz gereken şeylerden biri de şu: bir insanın derdini anlamak zorunda değilsiniz ama küçümsemek zorunda da değilsiniz. Bazen karşımızdakinin ihtiyacı olan şey bir çözüm, bir tavsiye ya da daha büyük dertlerin listesi değil. Sadece dinlenmek. O yüzden bir dahaki sefere biri size derdini anlattığında, hemen kendi yaşadıklarınızla karşılaştırmadan önce bir dinleyin. Belki sizin için küçük bir meseledir ama onun için değildir. Ve eğer yine de “Seninki de dert mi?” diyecekseniz... Benim bu aralar favori cevabım belli:

“Haklısın, bir dahakine seni daha çok memnun edecek bir dert bulurum.”