banner38

banner30

29.11.2021, 08:05

Yeniden Merhabalar...

İlk yazımı burada yazdığımda da kurlardaki aşırı dalgalanmaların olduğu, enflasyon rakamlarının açıklandığı ve hayat pahalılığın artış göstermeye başladığı ilk dönemlerdi. O zaman faiz düşürmekten bahsetmenin bile kuru hareketlendirmeye yeteceğini yazmış, bu gibi dönemlerde söz etmeyelim yoksa kurlar yukarı çıkacaktır olmuştu. Nitekim öyle de oldu. Fakat söz etmekle kalınmadı faizler de o günden bugüne yaklaşık 3 puan düştü. Öyle olunca da o gün 8,52 olan TL/USD kuru 12,50 seviyelerine geldi.

Son dönemde sürekli tartışılıyor, faizler inmeli mi, çıkmalı mı, gerekli mi, faizi indirenler haklı mı haksız mı ? Ya da faiz sebep mi sonuç mu ? Bunun için derinlemesine düşünmek ve ona göre bir şeyin sebep mi sonuç mu olduğuna karar vermek gerekir. Aslında faiz bir sonuçtur, fakat onun önünde pek çok değişkenin, pek çok zincirleme etkinin bir araya belli bir sıralama ile meydana gelmesi gerekir.

Bu zincirleme süreçler de bence, ülkenin risk primi ile başlamaktadır. Ne zaman ki ülke risk primi arttı, o ülkeye olan güven azalmaya başlar. Dolayısıyla yatırım yapılma iştahı azalır, ülkeye olan güven azalır. Oluşan güven eksikliği ve olumsuz beklentiler kurlarda yükselişin zeminin oluşturur. Kurlarda yükselişin başlaması da ithal girdi fiyatlarının artmasına, dolayısıyla fiyatlardaki artışın gündeme gelmesi ile enflasyonun artması ile noktalanır. Bu noktadan sonra da enflasyon artışı faizin de artması gereğinin konuşmaya başlanmasına neden olur.

Aslında gelinen noktada faizin nasıl arttığını anlamaktan geçiyor. Bana göre yukardaki olaylar zinciri geçtiğimiz dönemlerde faizin artmasına neden oldu. Çünkü elimizde kullanabilecek en etkili yöntem ya da silah faiz olarak kaldı. Faizi artırıp kurun artışına bir nebze engel olabilir, belki kurun geri gelmesine de sebep olunabilir. Yukarda saydığımız olaylar zinciri de tersine işler, kurlar düşer , ithal girdi malların fiyatı düşer dolayısıyla enflasyon da düşer.

Fakat faiz, kur, enflasyon vs. bunlarla mücadelenin en önemli kaynağı ülke risk priminizi düşürmekten geçiyor. Ülke risk primini düşürmenin de yani ülkenize olan yabancı yatırımcıların güvenini yeniden sağlamanın en etkili yolu adalet, eğitim konularında iyileşme ve liyakattan geçiyor. Tabi ki bunlar şahsi kanaatim. Bunlar yerli yerinde olursa ülke risk primimiz de düşecek dolayısıyla yabancı kaynak girişlerinde problem yaşamamaya başlayacağız.

Ülke olarak şu anda tüm ekonomik kaidelerin aksine bir yöntem deneyerek faiz ve enflasyon ile mücadele etmeye çalışıyoruz. Buradaki ana arguman da cari açık ile mücadele ederek ekonomik dengeleri lehimize değiştirebiliriz. Cari açık kabaca ; bir ülkenin ithal ettiği malların ihraç ettiği mallardan fazla olma durumudur. Yani dışarıya sattığımız ürün ve hizmetler, dışardan aldığımız ürün ve hizmetlerden az ise cari açık olur. Bunun için de faizleri düşürelim, ülkede yatırımı artıralım, üretim artsın, cari açık da kapansın.

Böylelikle zaten dışa bağımlı ekonomi olmaktan da kurtuluruz, kur artışı bizim ithal girdilerimizi göre olarak daha az etkileyeceğinden enflasyon olmaz, enflasyon düşük ise de zaten faizlerin artmasına da gerek olmaz. Aslında anlatıldığında ya da yazıldığında mantıklı gelen bu yöntem hiçbir dönemde tek başına uygulanmamıştır. Kaldı ki ülke olarak ekonomisi büyük çoğunlukla dışa bağlı olan ülkemizde faizleri düşürüp, kur artışını çok da önemsememek karşımıza kocaman bir enflasyon sorunu olarak çıkar.

Eğer bu durumda da ısrar edersek de hiç düşmeyen sürekli büyüyen sorunlar yumağı ile karşı karşıya kalırız. Denediğimiz ekonomik varsayım uygulanabilir olabilir fakat her şeyin zamanında yapılması halinde uygulanabilir. Hali hazırda küresel salgının yol açtığı dünyada süregelen ekonomik sıkıntılar varken, hiç uygulanmamış bir ekonomik varsayımda ısrar etmek kısa vadede karşımıza tedarik sürecinde ciddi sorunlara yol açacak , bu da aslında var olan enflasyonu daha da başa çıkamaz hale getirecektir. Uzun vade de onarılması güç problemlere yol açacaktır.

Rıdvan Kıraç’a ait çok sevdiğim sevgi üzerine bir şiir ile noktalamak istiyorum. Sağlıklı güzel günlerde görüşmek üzere hoşçakalın…

Sevmek için çok geç
Çiçeklerin de mevsimi var
Açılmış gonca güller
Kurumadan koklanmalı

Vakitlice kanamalı, o gülleri tutan eller
Solmadan o güller
Titremeden o eller

Her şey zamanında güzel
Mesele sevmek, sevilmekse eğer.

Yeni Journal’da yayımlanan köşe yazıları, yazarların kendi görüşlerini yansıtmaktadır. Yazıların tüm hukuki sorumluluğu yazarlara aittir.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 22 51
2. Konyaspor 21 42
3. Adana Demirspor 23 37
4. Fenerbahçe 23 37
5. Beşiktaş 23 36
6. Alanyaspor 22 35
7. Hatayspor 22 35
8. Başakşehir 22 34
9. Sivasspor 23 31
10. Kayserispor 22 31
11. Gaziantep FK 21 31
12. Karagümrük 23 30
13. Göztepe 23 27
14. Galatasaray 22 27
15. Giresunspor 22 26
16. Kasımpaşa 22 24
17. Antalyaspor 22 23
18. Rizespor 22 21
19. Altay 22 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 39
4. İstanbulspor 21 36
5. Eyüpspor 20 36
6. Bandırmaspor 21 34
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 23 44
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Tottenham 19 36
7. Arsenal 20 35
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 21 29
10. Aston Villa 21 26
11. Leicester City 19 25
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 21 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Real Sociedad 20 33
6. Villarreal 22 32
7. Barcelona 20 32
8. Rayo Vallecano 20 31
9. Valencia 22 29
10. Athletic Bilbao 21 28
11. Celta Vigo 22 27
12. Espanyol 22 27
13. Osasuna 21 25
14. Granada 21 24
15. Elche 21 22
16. Getafe 21 21
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 21 17
20. Levante 21 11