ABD Başkanı Donald Trump, İran ile müzakere sürecine ilişkin önemli bir açıklama yaptı. Trump sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda İran'ın nükleer silaha sahip olmayacağını kabul etmesi ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden deniz ulaşımına açılması gerektiğine yönelik ifadelerini tekrarladı. Trump, "Hürmüz Boğazı derhal açılmalı ve herhangi herhangi bir geçiş ücreti uygulanmamalıdır" dedi.
Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'na yerleştirdiği mayınların büyük bir kısmının ABD ordusu tarafından imha edildiğini ancak İran'ın kalan herhangi bir mayını ortadan kaldırması gerektiğini de belirterek, "Eğer varsa, tüm deniz mayınları etkisiz hale getirilecek. İran, geride kalan mayınların imha edilmesini derhal tamamlayacaktır, zaten çok fazla sayıda değiller" dedi.
"Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemiler evlerine dönme sürecine başlayabilir"
ABD Başkanı, Hürmüz Boğazı yakınlarında İran limanlarına yönelik ABD ablukasının kaldırılmasına yönelik planlara ilişkin, "Kaldırılacak olan daha önce benzeri görülmemiş deniz ablukamız nedeniyle boğazda mahsur kalan gemiler artık ‘evlerine dönme' sürecine başlayabilir" ifadelerini kullandı.
Trump, "Benden, en sevdiğiniz başkanınızdan, eşlerinize, anne babalarınıza ve ailelerinize selam söyleyin" ifadelerini kullandı.
"Zenginleştirilmiş materyal çıkarılacak ve imha edilecek"
Trump, İran'ın zenginleştirilmiş uranyum kaynaklarının bertaraf edilmesine yönelik sürece ilişkin, "Yaklaşık 11 ay önce gerçekleştirdiğimiz bombardıman ardından neredeyse çökmüş dağların altında derinlere gömülen zenginleştirilmiş materyal, üzerinde mutabık kalındığı üzere ABD tarafından İran ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile yakın koordinasyon içinde çıkarılacak ve imha edilecektir" dedi.
ABD Başkanı, bu faaliyeti mekanik olarak gerçekleştirebilecek ülkelerin sadece ABD ve Çin olduğunun altını çizdi.
Trump, herhangi bir detay vermeden yeni bir duyuruya kadar bir para transferi yapılmayacağını aktararak, "çok daha az öneme sahip diğer maddeler" üzerinde de anlaşmaya varıldığını kaydetti. ABD Başkanı, nihai kararını vermek üzere Beyaz Saray'daki Durum Odası'nda bir toplantıya katılacağını açıkladı.
ABD basınında dün ortaya atılan iddialarda, Washington ve Tahran'ın müzakere heyetlerinin 60 günlük bir mutabakat zaptı konusunda büyük ölçüde uzlaştığı, ancak anlaşmanın resmiyet kazanabilmesi için iki ülke liderlerinin nihai onayının beklendiği belirtilmişti.
İran basınından Trump'ın müzakerelere ilişkin açıklamasına tepki: "Gerçek ve yalanların karşımı"
İran merkezli Fars Haber Ajansı, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile süren müzakere sürecine ilişkin son açıklamasını, "gerçekler ve yalanların bir karşımı" olarak nitelendirirken, Trump'ın "sahte bir zafer algısı oluşturmak" amacıyla taslak anlaşmanın bazı unsurlarını çarpıttığını bildirdi.
İran basını, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile müzakere sürecine ilişkin açıklamasına yönelik eleştiride bulundu. İran merkezli Fars Haber Ajansı’nın haberinde, Trump’ın İran ile sağlanacak mutabakata ilişkin açıklaması, "gerçekler ve yalanların bir karşımı" olarak nitelendirildi.
Adı açıklanmayan bir kaynak, ABD Başkanı’nın söz konusu açıklamasında, "sahte bir zafer" algısı oluşturmak amacıyla taslak anlaşmanın bazı kritik unsurlarını çarpıttığını belirtti.
Kaynaklar özellikle, Trump’ın İran’ın zenginleştirilmiş nükleer materyalinin imha edileceği yönündeki iddiasının temelsiz olduğunu savunurken, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı herhangi bir ücret talep etmeden açması gerektiğine ilişkin açıklamasının da taslak anlaşmada yer almadığını kaydetti.
Ayrıca, Trump’ın taslak anlaşmadaki diğer "önemli maddelerden" de söz etmediğine dikkat çekildi. Bunlar arasında ABD’nin İran’a ait milyarlarca dolarlık dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması ve Lübnan’da tam kapsamlı bir ateşkesin sağlanmasının da bulunduğu belirtildi.
Trump: "Nihai kararımı vermek için toplantıya katılacağım"
Trump, açıklamasında taraflar arasındaki müzakere sürecinde nihai kararını vermek üzere Beyaz Saray’daki Durum Odası’nda bir toplantıya katılacağını söylemişti. ABD Başkanı açıklamasında ayrıca, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum kaynaklarının ABD tarafından İran ve Uluslararası Atom Enerji Ajansı (UAEA) ile yakın işbirliği doğrultusunda çıkarılacağını ve bu kaynakların imha edileceğini savunmuştu.
İran’dan Trump’ın açıklamalarına tepki: "Batılıların ‘şöyle olmalı, böyle olmalı’ gibi bir dil kullanma hakkı yok"
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD Başkanı Donald Trump’ın taraflar arasındaki müzakerelere ilişkin açıklamalarına yönelik, "Biz ‘şöyle olmalı’ söylemiyle 47 yıl önce vedalaştık. Batılı tarafların İran’dan bahsederken ‘şöyle olmalı, böyle olmalı’ gibi bir dil kullanma hakkı yoktur" dedi.
İran Dışişleri Bakanlığından, ABD Başkanı Donald Trump’ın Washington-Tahran müzakerelerine ilişkin açıklamasına tepki geldi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran ile ABD arasında mesaj alışverişinin sürdüğünü ancak henüz nihai bir uzlaşmanın sağlanmadığını vurguladı. Bekayi, Trump’ın "İran nükleer silah sahibi olmayacağını kabul etmeli" ifadelerine sert tepki gösterdi. İranlı yetkili, "Biz ‘zorunluluk’ söylemiyle 47 yıl önce vedalaştık. Batılı tarafların İran İslam Cumhuriyeti’nden bahsederken ‘şöyle olmalı, böyle olmalı’ gibi bir dil kullanma hakkı yoktur. Biz kendi kararlarımızı İran halkının çıkarları ve hakları temelinde alırız" dedi.
"Ablukanın kaldırılacağı söylemi propaganda olabilir"
İranlı sözcü, Trump’ın ABD Donanması’nın Hürmüz Boğazı’ndaki İran limanlarına yönelik ablukasının kaldırılacağına yönelik ifadelerine de değinerek, söz konusu ablukanın başından beri hukuksuz bir adım olduğunu belirtti. Bunun hem ateşkes ihlali hem de uluslararası deniz taşımacılığına müdahale anlamına geldiğini söyleyen Bekayi, bu uygulamanın gerçekten kaldırılıp kaldırılmayacağının ABD’nin eylemleriyle görüleceğini kaydederek, bunun bir propaganda söylemi de olabileceğini ifade etti. İranlı yetkili, "Eğer böyle bir adım atılırsa aslında birkaç hafta önce başlayan hukuka aykırı bir uygulamayı da durdurmuş olacaklar. Başından beri böyle bir adımın atılmaması gerekirdi" dedi.
Sözcü ayrıca, Hürmüz Boğazı'nın yönetiminin İran ve Umman tarafından kararlaştırılması gerektiğini vurguladı. Bekayi, Hürmüz Boğazı’nın İran ve Umman karasularında yer alması nedeniyle iki ülkenin, uluslararası ticareti mümkün kılarken güvenliklerini ve ulusal çıkarlarını koruyacak bir mekanizma benimsemeleri gerektiğini belirtti.
Mevcut durumda önceliklerinin savaşın sona erdirilmesi olduğunu aktaran Bekayi aynı zamanda, nükleer konuların detaylarına ilişkin bir müzakerenin yürütülmediğini söyledi.
