Ticaret Bakanlığı, oto ekspertiz sektörüne yönelik kapsamlı bir düzenleme için harekete geçti. Görüşe açılan yeni yönetmelik taslağıyla, sektörde uzun süredir devam eden dağınık yapının giderilmesi ve standart bir sistem oluşturulması hedefleniyor.
Taslağa göre, oto ekspertiz hizmeti veren işletmeler için yetki belgesi zorunlu hale getirilecek. Yetki belgesi bulunmayan işletmeler ekspertiz hizmeti sunamayacak ve rapor düzenleyemeyecek. Ayrıca her şube için ayrı yetki belgesi alınması gerekecek ve bu belgeler devredilemeyecek.
“Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi” geliyor
Ali Yıldırım'ın Dünya'da yer alan haberine göre, düzenlemenin en dikkat çekici başlıklarından biri ise “Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi” oldu. Yeni dönemde tüm ekspertiz raporları merkezi sistem üzerinden hazırlanacak, kayıt altına alınacak ve doğrulanabilecek. Sistem dışında hazırlanan raporlar ise geçersiz sayılacak.
Yeni uygulamayla birlikte her ekspertiz raporuna özel bir numara verilecek, raporlar QR kod aracılığıyla doğrulanabilecek ve sonradan değiştirilemeyecek. Düzenlemenin özellikle ikinci el araç satışlarında yaşanan güven sorunlarını azaltması amaçlanıyor.
Taslakta ekspertiz firmalarının görev ve yetki sınırları da yeniden tanımlanıyor. Buna göre firmalar raporlarında yalnızca teknik bulgulara yer verebilecek. Alıcı veya satıcının kararını etkileyebilecek yorum, tavsiye ve yönlendirmeler ise yasaklanacak. Böylece ekspertiz hizmetinin tamamen tarafsız bir teknik denetim sürecine dönüştürülmesi hedefleniyor.
Hatalı raporlarda firmalar sorumlu tutulacak
Taslak düzenlemede en dikkat çeken başlıklardan biri de ekspertiz firmalarına getirilen yeni sorumluluklar oldu. Buna göre, hazırlanan raporlardaki hata veya eksiklikler nedeniyle ortaya çıkan değer kaybı ya da onarım maliyetlerinden işletmeler doğrudan sorumlu tutulacak.
Söz konusu zararların öncelikle mesleki sorumluluk sigortası kapsamında karşılanması öngörülürken, bu durum sektör şirketleri açısından önemli bir finansal risk anlamına geliyor.
Yeni düzenlemeyle birlikte oto ekspertiz firmaları için Türk Standardları Enstitüsü (TSE) hizmet yeterlilik belgesi zorunlu hale gelecek. Ayrıca personelin mesleki yeterlilik belgesine sahip olması gerekecek, fiyatlar açık şekilde ilan edilecek ve hazırlanan raporlar en az 5 yıl boyunca saklanacak. Sektör, doğrudan Ticaret Bakanlığı tarafından denetlenecek.
Taslak yönetmeliğin 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girmesi planlanıyor. Hâlihazırda faaliyet gösteren işletmelerin ise 1 Haziran 2027’ye kadar yetki belgesi alması gerekecek.
Yeni düzenleme ile birlikte oto ekspertiz sektöründe köklü bir dönüşüm hedefleniyor. Uzun süredir büyük ölçüde serbest ve denetimsiz şekilde faaliyet gösteren yapı yerine; dijital altyapıya sahip, kayıt altında tutulan ve sıkı denetlenen bir sistem kurulması amaçlanıyor. Bakanlık, düzenlemeyle birlikte ikinci el araç piyasasında tüketici güvenliğinin artırılmasını hedefliyor.
