TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçe teklifini görüşmek üzere AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplandı. Muhalefet milletvekilleri, fon soruşturmasına ilişkin dövizlerle salona geldi. İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta, usulle ilgili söz aldı. Usta, "Borsa İstanbul niye bugün burada yok, biz neyi konuşacağız" ifadelerini kullandı. AK Parti Yozgat Milletvekili Süleyman Şahan, "Yeterince konuşuyorsunuz. Üye sayınız 1'e düştü, daha ne konuşacaksınız" dedi. Milletvekilleri arasında tartışma devam edince komisyon toplantısına ara verildi.
'İSTİHDAM YATAY SEYRETTİ'
Aranın ardından Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 2027 yılı bütçe teklifine ilişkin komisyona sunum yaptı. Bakan Şimşek, 2026 yılında olumsuzluklara rağmen Türkiye ekonomisinin ılımlı büyümesini sürdürdüğünü belirterek, "Büyümenin bu yıl yüzde 3,3 ile OVP hedefimizden 0,5 puan daha düşük gerçekleşeceğini tahmin ediyoruz. 2027 yılında, dış talepteki toparlanmanın yanı sıra verimlilik ve katma değer odaklı yatırımların da katkısıyla büyümenin kademeli olarak hızlanmasını bekliyoruz. Üretim kapasitesini ve rekabet gücünü artıran, yatırımı ve ihracatı önceleyen politikalarımız sayesinde büyüme kompozisyonunun dezenflasyon süreciyle uyumlu olacağını öngörüyoruz. Zayıf dış talebin, ılımlı iç talebin ve teknolojik dönüşümün etkisiyle istihdam yatay seyretti" ifadelerini kullandı.
'MAKRO FİNANSAL İSTİKRARI ÖNCELİKLENDİRİYORUZ'
2026 yılında birçok ülkede enflasyonun yükseldiğini kaydeden Şimşek, "Aldığımız tedbirlerle çok sınırlı da olsa savaş öncesi seviyelere göre yıllık enflasyonu düşüren birkaç ülkeden biri olduk. Merkez Bankamız, jeopolitik şoklar yaşanmasaydı enflasyonun 7 puan daha düşük gerçekleşeceğini değerlendiriyor. 2027 yılında sıkı parasal duruş, ılımlı iç talep koşulları, beklentilerdeki iyileşme, hizmet enflasyonunda ataletin azalması ve küresel emtia fiyatlarında öngörülen gerileme dezenflasyon sürecini destekleyecektir. Bu zorlu küresel koşullarda makro finansal istikrarı önceliklendiriyoruz. Savaşın etkileri, ılımlı ekonomik aktivite ve eşel mobil uygulamasına rağmen bu yıl bütçe açığının başlangıç hedefi olan yüzde 3,5’in altında kalacağını öngörüyoruz" diye konuştu.
'EKONOMİDEKİ PAYI OLDUKÇA SINIRLIDIR'
Bakan Şimşek, fon piyasalarında yaşanan gelişmelere ilişkin, "Bildiğiniz gibi manipülasyon nedeniyle bünyesi zayıflayan bazı fonlar eylül ortasında temerrüde düşmeye başladı ve Sermaye Piyasası Kurulu 131 fonda tasfiye kararı aldı. Ekonominin geneline yayılma potansiyeli olan riskleri sınırlamak üzere kurumlar arası eşgüdüm içinde gereken tedbirler hızla uygulamaya alındı. Yaklaşık 456 bin pay sahibinin olduğu bu fonlar; 17 Eylül itibarıyla toplam fon sayısının yüzde 4,6’sına, toplam fon portföyünün yüzde 7,7’sine, hane halkı finansal varlıklarının yüzde 2,4’üne ve milli gelirin yüzde 0,7’sine karşılık gelmektedir. Bu gelişmelerin reel ekonomiye etkisine gelecek olursak, Merkez Bankası'nın yayımlanan çalışmasına göre; tasfiye kapsamındaki fonlarda yaklaşık 3 bin reel sektör firmasının toplam 116 milyar TL yatırımı vardır. Bu firmaların istihdamdaki payı yüzde 0,6, cirodaki payı yüzde 0,9’dur. Yüksek fon maruziyetine sahip firmalar ise istihdamın 10 binde 3'ünü, ticari kredilerin 10 binde 2'sini oluşturmaktadır. Tedarikçiler dahil bu firmaların ekonomideki payı oldukça sınırlıdır" dedi.
'130,2 MİLYAR TL ÖDEME YAPILDI'
Fon pay sahiplerine yapılan ödemelere değinen Şimşek, "Ödemelerde fon malvarlığı, geri kazanım hesaplarındaki kaynaklar ve isteğe bağlı iade hesaplarındaki tutarlar kullanılmakta olup kamu bütçesinden kaynak kullanılmayacaktır. Olağan tasfiye kapsamında 93 fonda 71 bin 899 hesaba 68 milyar TL ödenmiştir. Olağanüstü tasfiye kapsamında ise 4 Kasım 2026 tarihi itibarıyla 15 fonda 542 bin 975 hesaba toplam 62,2 milyar TL ara ödeme yapılmıştır. Böylece bugüne kadar toplamda 108 fonda, 614 bin 874 hesaba, 420 bin 31 tekil kişiye 130,2 milyar TL ödeme yapıldı ve 179 bin 449 kişi net yatırım tutarının tamamını almıştır. Bu süreçte MASAK tarafından fonlardan haksız ve fahiş kazanç elde edenlerin bu kazançlarla ilgili mal varlıklarının tespiti ve yurt dışındaki mal varlıklarının ülkemize getirilmesine yönelik girişimler de sürdürülmektedir. 4 Kasım itibarıyla yaklaşık 3,8 milyar TL tutarında 100 işlem ertelenmiş, 36 farklı ülkedeki yurt dışı muadilleri ile iş birliği neticesinde yaklaşık 9 milyar TL mal varlığı tespit edilerek adli mercilerin bilgisine sunulmuştur. Önümüzdeki dönemde yatırımcı güveninin güçlendirilmesine ve sermaye piyasalarımızın sağlıklı işleyişinin sağlanmasına yönelik ilave adımlar atılacaktır. Bu kapsamda kurumlarımızın üzerinde çalıştığı düzenleme taslağında, manipülasyona karşı yaptırımların artırılmasına ve kurumsal kapasitelerin güçlendirilmesine odaklanılmaktadır" ifadelerini kullandı.
'DEPREM HARCAMALARI DIŞINDA DİSİPLİNİ SÜRDÜRÜYORUZ'
Bakan Şimşek, güçlenen harcama disiplini ve etkin gelir tahsilatı sayesinde 2023 yılından itibaren, hedeflerinden daha iyi bir bütçe performansı sergilediklerini belirterek, "2026 yılında yüzde 3,5 seviyesinde öngördüğümüz bütçe açığının milli gelire oranının, başlangıç hedefinin altında yüzde 3,1 olarak gerçekleşeceğini bekliyoruz. Cari fiyatlarla 5,4 trilyon liraya ulaşan deprem harcamalarına rağmen 2025 yılından itibaren bütçemizde faiz dışı fazla veriyoruz. Bu sayede elde ettiğimiz mali alanı eşel mobil için kullandık.
EMEKLİYE İLAVE ZAM İÇİN KAYNAK AYRILDI MI?
2027 yılı bütçesinde emeklilerimizin alım gücünü desteklemek amacıyla kaynak ayırıyoruz. Ayrıca faiz dışı harcamalarda stratejik alanları önceliklendiriyoruz. Özellikle savunma, sosyal konut, gıda arz güvenliği, maden arama, sanayi altyapısı ve demir yolları için bütçe ödenekleri nominal milli gelir büyümesinin üzerinde artırılırken deprem harcamaları dışındaki tüm alanlarda disiplini sürdürüyoruz. Tasarruf genelgesi kapsamındaki harcamaların bütçe içindeki payı uzun dönem ortalaması olan yüzde 4,6’dan, 2024 yılında yüzde 3,1’e, 2025 yılında ise yüzde 2,9’a geriledi. 2026 yılında bu oranın yüzde 3’ün altında gerçekleşeceğini öngörüyoruz. 2027 yılında bütçe açığının milli gelire oranının yüzde 3,5 olacağını, OVP dönemi sonunda ise yüzde 3’ün altına gerileyeceğini öngörüyoruz" diye konuştu.
'GELİR HEDEFİ ULAŞILABİLİR'
Bakan Şimşek, "İddialı olmakla birlikte 2027 yılı gelir hedefimizin ulaşılabilir olduğunu değerlendiriyoruz. Daha destekleyici makroekonomik görünüm ile eşel mobil uygulamasından çıkış, gelirlerimizin artışına katkı sağlayacaktır. Bunların yanı sıra kayıt dışı ekonomiyle kararlı mücadelemiz, vergiye gönüllü uyumu artıran uygulamalarımız, tahsilat ve denetim kapasitemizdeki artış da bu performansta etkili olacaktır. Vergi adaletini güçlendirerek vergilemede etkinliği artırmak temel önceliklerimizdendir. Program döneminde yüksek gelir grupları ve sermaye kesimine yönelik vergileri artıran düzenlemeleri hayata geçirdik. Vergide adaleti güçlendirmek için yaptığımız düzenlemeler ve kayıt dışılığa yönelik aldığımız tedbirlerle 25 yıllık ortalaması yüzde 65,8 olan dolaylı vergilerin toplam vergiler içindeki payını 2025’te yüzde 62,4’e indirdik. Dolaylı vergilerin payının 2026 yılında yüzde 59,4’e gerileyeceğini öngörüyoruz. Eşel mobil uygulaması olmasaydı bu oran yüzde 60,5 olacaktı. 2024-26 OVP’sinde söz verdiğimiz gibi etkinliği zayıflayan vergi harcamalarını azalttık. 2023 yılında yüzde 6,4 olan vergi harcamalarının GSYH’ye oranı 2025 yılında yüzde 5’e geriledi. 2026 yılı için yüzde 4,5 olarak öngördüğümüz bu oranın 2027’de yüzde 4,4’e, OVP dönemi sonunda yüzde 3,9’a düşeceğini öngörüyoruz. Vergi harcaması bir vergi affı veya borç silinmesi değildir. Vergi harcaması yüce Meclis'imizin yasal düzenlemelerle hayata geçirdiği vergi muafiyeti, istisna ve indirimlerinden ibarettir. En büyük vergi harcaması, tüm çalışanlarımızın yararlandığı asgari ücret istisnasıdır. Bu istisna kapsamında alınmayacak yaklaşık 1,5 trilyon lira, 2027 yılı vergi harcamalarının yaklaşık üçte birini oluşturmaktadır" ifadelerini kullandı.
Bakan Şimşek ayrıca, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 2027 yılı toplam bütçe teklifinin 11,39 trilyon lira, faiz hariç 7,42 trilyon lira olduğunu söyledi. Bakan Şimşek, bu teklifin yaklaşık yüzde 1,4’üne tekabül eden 102,3 milyar lirasının bakanlığın hizmetleri için kullanılacağını da ekledi.
