Rusya’nın Sibirya bölgesindeki İrkutsk Veba ile Mücadele Enstitüsü’nde çalışan 28 yaşındaki Darya Shipilova’nın 2 Ekim gecesi hayatını kaybetmesi, olası bir laboratuvar kazasına ilişkin tartışmalara yol açtı. Rus basınında yer alan haberlerde, genç teknisyenin kaynağı belirlenemeyen zatürre nedeniyle yaşamını yitirdiği, ölümünün veba etkeniyle olası temasla bağlantılı olabileceği ileri sürüldü.
İddialara göre Shipilova, vebaya neden olan Yersinia pestis bakterisini içeren kırık bir deney tüpüyle temas etmiş olabilir. Bazı haberlerde ise teknisyenin bir iş seyahatinden döndükten sonra hastalandığı öne sürüldü. Olası bulaşma ihtimaline karşı yaklaşık 200 kişinin tıbbi gözlem altına alındığı da aktarıldı.
Ancak laboratuvar kazası yaşandığına veya ölümün veba kaynaklı olduğuna ilişkin iddialar bağımsız biçimde doğrulanmış değil.
Rus yetkililer laboratuvar kazası iddialarını reddetti
Rusya İnsan Sağlığı ve Tüketici Haklarını Koruma Servisi, Shipilova’nın kaynağı belirlenemeyen zatürre nedeniyle öldüğünü doğrularken, enstitüde bulaşıcı mikroorganizmalarla çalışıldığı sırada herhangi bir kaza yaşandığı iddiasını reddetti.
Kurum, son 10 gün içinde enstitü çalışanları arasında bulaşıcı hastalık şikâyetiyle sağlık kuruluşlarına başvuran kimsenin bulunmadığını bildirdi. Shipilova’dan alınan örnekler üzerinde ayrıntılı incelemeler yapıldığı, ancak elde edilen bulguların ölümün mesleki faaliyetlerle bağlantılı bir mikroorganizmadan kaynaklandığını göstermediği belirtildi.
Yetkililer ayrıca İrkutsk bölgesindeki halk sağlığı durumunun istikrarlı olduğunu savundu.
ABD’den şeffaflık çağrısı
Olayla ilgili haberler ABD yönetiminin de gündemine girdi. ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan bir yetkili, Amerikan basınına yaptığı açıklamada gelişmelerin Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) ve diğer kurumlarla iş birliği içinde takip edildiğini belirtti.
Yetkili, Rus makamlarına ilişkin beklentilerini şu sözlerle dile getirdi:
“Rus makamlarını doğru bilgileri hızlı ve açık bir şekilde kamuoyu ile paylaşmaya çağırıyoruz.”
Açıklamada, vebanın bilinen bir hastalık olduğu ve özellikle tedaviye erken başlanması durumunda antibiyotiklerle tedavi edilebildiği vurgulandı. Yetkili, hastalığın dünyanın çeşitli bölgelerinde doğal olarak görülebildiğine de dikkat çekti.
Akciğer vebası tedavi edilmezse ölümcül olabiliyor
Yersinia pestis bakterisinin neden olduğu veba, farklı klinik biçimlerde ortaya çıkabiliyor. Bunlardan akciğer vebası, hastalığın en ağır ve tehlikeli türlerinden biri olarak biliniyor.
Ağır zatürreye yol açabilen akciğer vebası, tedavi edilmediğinde kısa sürede ölümcül sonuçlar doğurabiliyor. Hastalık, enfekte hayvanlardan insanlara bulaşabildiği gibi, akciğer vebası olan kişilerin solunum yoluyla yaydığı damlacıklar aracılığıyla da insandan insana geçebiliyor.
Dünya Sağlık Örgütü, erken tanı ve uygun antibiyotik tedavisinin hayati önem taşıdığına dikkat çekiyor.
Shipilova’nın ölümünün nedeni ile olası laboratuvar teması arasındaki bağlantı henüz kesinleşmiş değil. Bu nedenle olayın bir veba vakası ya da salgın başlangıcı olarak değerlendirilmesi için doğrulanmış bulgulara ihtiyaç duyuluyor.
