MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Birleşmiş Milletler’in (BM) 81’inci Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmaya ilişkin yazılı açıklama yaptı.
Erdoğan’ın konuşmasında küresel sorunlara ve BM’nin mevcut yapısına ilişkin önemli mesajlar verdiğini belirten Bahçeli, Cumhurbaşkanı’na teşekkür etti.
Bahçeli, Erdoğan’ın “sessiz milyonların sesi” olduğunu belirterek, “Hakkın ve haklının yanında duran; açık, güçlü ve etkileyici mesajlarıyla Türk milletinin haklı duruşunu ve iradesini bütün dünyaya duyuran Sayın Cumhurbaşkanımıza bir kez daha teşekkürlerimi ifade ediyorum” dedi.
“Dünya 5’ten büyüktür” vurgusu
Uluslararası sistemin savaşlar, krizler, insani dramlar ve adaletsizlikler nedeniyle daha fazla sorgulandığını belirten Bahçeli, BM başta olmak üzere küresel karar alma mekanizmalarının dünyanın değişen siyasi, ekonomik ve jeopolitik koşullarını yeterince yansıtmadığını savundu.
Bahçeli, özellikle BM Güvenlik Konseyi’nin mevcut yapısı ile beş daimi üyenin sahip olduğu veto yetkisinin daha adil ve kapsayıcı bir uluslararası düzenin önündeki sorunlardan biri olduğunu ifade etti.
Erdoğan’ın uzun süredir dile getirdiği “Dünya 5’ten büyüktür” çağrısının yalnızca Türkiye’nin değil, daha adil ve temsil gücü yüksek bir dünya düzeni arayışının ifadesi olduğunu söyleyen Bahçeli, bu çağrının somut bir reform yol haritasına dönüştürülmesi gerektiğini belirtti.
“Hukuka aykırı eylemler dünya huzurunu tehdit ediyor”
Mevcut uluslararası sistemin işleyişini eleştiren Bahçeli, işgaller, saldırılar ve devletlerin egemenlik haklarının ihlal edilmesinin dünya barışını ve güvenliğini tehdit ettiğini söyledi.
Erdoğan’ın 22 Eylül’de BM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada hem bölgesel ve küresel sorunlara hem de BM’nin yenilenmesi ihtiyacına dikkat çektiğini belirten Bahçeli, Güvenlik Konseyi’nin reforme edilmesi gerektiğini vurguladı.
Bahçeli ayrıca Filistin konusunda 1967 sınırlarında, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve toprak bütünlüğüne sahip bir Filistin devletinin kurulması gerektiğini ifade etti. Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsünün tanınması çağrısını da yineledi.
Veto yetkisinin kaldırılması veya sınırlandırılması çağrısı
Bahçeli, BM Güvenlik Konseyi’nde daha etkin, adil ve hesap verebilir bir temsil anlayışının gerekli olduğunu belirterek farklı coğrafyaların küresel karar alma süreçlerine dahil edilmesi gerektiğini söyledi.
“Dünya 5’ten büyüktür” çağrısının bu yönüyle daha geniş bir sorumluluk anlayışına davet olduğunu belirten Bahçeli, reformun merkezinde veto imtiyazının kaldırılması veya sınırlandırılmasının yer alması gerektiğini kaydetti.
Bahçeli, BM reformunun yalnızca Güvenlik Konseyi’nin üye yapısının değiştirilmesiyle sınırlı olmaması gerektiğini de belirterek Genel Kurul’un etkinliği, temsil adaleti, karar alma mekanizmalarının şeffaflığı ve hesap verebilirlik gibi başlıkların da reform gündeminde yer alması gerektiğini ifade etti.
“Dünya beş ülkenin ağzına bakmaktan kurtulmalı”
Bahçeli, daha önce TBMM grup toplantılarında da BM reformu çağrısında bulunduğunu hatırlattı.
1 Ekim 2024 tarihli TBMM Grup Toplantısı’ndaki konuşmasına atıfta bulunan Bahçeli, “Birleşmiş Milletler ve Güvenlik Konseyi yapısı yeni baştan ve derhal reforme edilmelidir. Bu reform ihtiyacının gecikmesi çok ciddi ve sancılı gelişmelere sebep olacaktır” ifadelerini kullandı.
Bahçeli, aynı konuşmasında ülkelerin eşit katılım ve oy hakkını içeren alternatif bir dünya birliği konusunda çalışmaların hızlandırılması gerektiğini belirterek, “Dünya beş ülkenin ağzına bakmaktan kurtulmalıdır” demişti.
30 Nisan 2024 tarihli TBMM Grup Toplantısı’nda da veto sistemini eleştirdiğini hatırlatan Bahçeli, veto yetkisinin karar alma mekanizmalarını tıkadığını ve bu yetkinin kaldırılması ya da sınırlandırılması gerektiğini savundu.
“Kapsamlı, adil ve gerçekçi bir reform zorunlu”
Bahçeli açıklamasının sonunda BM ve uluslararası sistemin mevcut yapısının günümüz koşullarına uyum sağlaması için reform yapılması gerektiğini belirtti.
Temsilde adaletin güçlendirilmesi, veto imtiyazının kaldırılması veya sınırlandırılması, farklı coğrafyaların küresel karar alma süreçlerine dahil edilmesi ve uluslararası hukukun bütün devletler için eşit uygulanmasının önemine dikkat çeken Bahçeli, bu adımların kalıcı barış ve adalet açısından gerekli olduğunu ifade etti.
Bahçeli, MHP olarak yıllardır dile getirdikleri bu başlıkların Erdoğan tarafından uluslararası kamuoyuna taşınmasını “önemli ve değerli” bulduklarını belirterek, Türkiye’nin daha adil ve kapsayıcı bir uluslararası düzen kurulmasına yönelik iradesini desteklediklerini söyledi.
