Kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak anılan Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. 7589 sayılı kanun; icra ve iflas uygulamaları, idari yargı, hakim ve savcı yardımcılarının eğitimi, dolandırıcılık suçları, hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) ile hukuk yargılamalarına ilişkin çok sayıda değişiklik getiriyor.
Düzenlemeye göre, tamamı mirasçılara ait olan taşınmazlarda ortaklığın satış yoluyla giderilmesi amacıyla yapılacak ilk açık artırmaya yalnızca mirasçılar katılabilecek. İlk ihalede taşınmazın tahmini değerinin tamamı üzerinden teklif verilmesi gerekecek. İhale bedelini süresinde yatırmayanlara ise teklif ettikleri bedelin yüzde 5'i oranında idari para cezası uygulanacak.
İdari yargıda tek hakimle görülecek dava sayısı artıyor
Kanunla birlikte konusu 486 bin lirayı aşmayan bazı iptal ve tam yargı davaları tek hakim tarafından karara bağlanabilecek. Öğrencilerin not, sınıf geçme, yurt, kredi ve burs işlemleriyle kamu görevlilerinin geçici görevlendirme, yolluk, lojman, izin ve uyarma cezalarına ilişkin davalar da bu kapsamda değerlendirilecek. Ancak öğrencilerin okuldan uzaklaştırılması veya ilişiklerinin kesilmesine yol açan disiplin cezaları tek hakim uygulamasının dışında bırakıldı.
Ayrıca tek hakim tarafından görülen davalar, yabancılar ve uluslararası koruma mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklar ile yalnızca vekalet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin bazı kararlar için Danıştay'a temyiz yolu kapatıldı.
Dolandırıcılık suçlarında yeni düzenleme
Dolandırıcılık suçuna banka hesabı, IBAN, kredi kartı, ödeme aracı ya da kripto varlık hesabını kullandırarak iştirak eden kişilere verilecek cezada yarı oranında indirim uygulanabilecek.
Kanunun yürürlüğe girmesinden önce bu suçlardan hüküm giyen ve dosyaları kanun yolu incelemesinde bulunan bazı sanıkların dosyaları yeniden değerlendirilmek üzere ilk derece mahkemelerine gönderilecek. İnfaz aşamasındaki bazı hükümlüler ise mağdurun zararını altı ay içinde tamamen gidermeleri halinde etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilecek.
Genetik veriler için 20 yıllık saklama süresi
Ceza soruşturması ve kovuşturması kapsamında elde edilen genetik inceleme sonuçları, kimlik bilgilerinden arındırılarak özel bir sistemde saklanacak. Beraat ya da kovuşturmaya yer olmadığı kararlarında bu veriler silinecek. Diğer durumlarda ise mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren 20 yıl sonunda imha edilecek. İlgili kişiler, verilerin saklanmasını gerektiren nedenin ortadan kalkması halinde silinmesini talep edebilecek.
İşkence ve kötü muamele suçlarında HAGB uygulanmayacak
Kanunla hükmün açıklanmasının geri bırakılması uygulaması da yeniden düzenlendi. İki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezalarında belirli şartların oluşması halinde HAGB kararı verilebilecek.
Buna karşılık işkence, eziyet ile kamu görevlilerinin görevleri sırasında işledikleri kötü muamele suçlarında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı uygulanamayacak. HAGB kararlarına karşı istinaf, belirli durumlarda ise temyiz yoluna başvurulabilecek.
Kanuni faiz hesaplamasında yeni yöntem
Sözleşmede faiz oranının belirlenmediği durumlarda uygulanacak kanuni faiz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının kısa vadeli kredi işlemlerine uyguladığı reeskont faiz oranının yüzde 80'i esas alınarak hesaplanacak. Reeskont oranının yılın ilk yarısında 5 puan veya daha fazla değişmesi halinde, yılın ikinci yarısında yeni oran uygulanacak.
Duruşmalar üç ayı aşamayacak
Hukuk davalarında duruşmalar arasındaki sürenin kural olarak üç aydan uzun olmaması benimsendi. Bilirkişi incelemesinin uzaması ya da başka bir mahkeme aracılığıyla işlem yapılması gibi zorunlu hallerde hakim, gerekçesini açıklamak kaydıyla daha uzun bir süre belirleyebilecek.
Kanunun elektronik satış ve uzaktan duruşmaya ilişkin bazı hükümleri üç ay sonra yürürlüğe girecek. Düzenlemenin diğer maddelerinin büyük bölümü ise Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdi.
