Türkiye’nin araç muayene sistemini baştan aşağı yenileyecek süreçte önemli bir aşama tamamlandı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile MOI Ortak Girişim Grubu tarafından kurulan TURKA arasında 2027-2047 dönemini kapsayan Araç Muayene Hizmetleri İmtiyaz Hakkı Sözleşmesi Ankara’da imzalandı.
24 Şubat 2025’te gerçekleştirilen ihalenin ardından hukuki, idari ve mali süreçlerin tamamlanmasıyla TURKA, 15 Ağustos 2027’den itibaren Türkiye genelindeki araç muayene hizmetlerini 20 yıl süreyle yürütecek. Yeni sistem için yaklaşık 3 milyar dolarlık yatırım yapılması öngörülüyor.
Hazine’ye 1,72 milyar dolar peşin ödeme
Yeni araç muayene altyapısının işletme hakkı için 1,72 milyar dolar Hazine’ye peşin ödeme yapıldı. Sözleşme süresince araç muayene hizmetlerinden elde edilecek gelirlerin yaklaşık yüzde 65’inin de kamuya aktarılması planlanıyor.
İmza törenine Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, bakan yardımcıları Osman Boyraz ve Ahmet Hamdi Atalay, Özelleştirme İdaresi Başkanı Bekir Emre Haykır, TURKA Yönetim Kurulu Başkanı Halis Ezer ve İspanya’nın Ankara Büyükelçisi Cristina Latorre Sancho katıldı.
Türkiye genelinde 352 araç muayene istasyonu kurulacak
Yeni dönemin en dikkat çekici başlıklarından biri kapasite artışı olacak. Türkiye’de trafiğe kayıtlı araç sayısı 34,5 milyona ulaşırken, tekrarlanan işlemler dahil yıllık araç muayene sayısı 16 milyona yaklaşıyor. Ayrıca her yıl 1 milyondan fazla yeni araç trafiğe katılıyor.
Bu talebi karşılamak amacıyla 81 ilde 249 sabit ve 103 mobil olmak üzere toplam 352 araç muayene istasyonu kurulacak. Yeni sistemde toplam 900 muayene hattı hizmet verecek. Şartnamede 75 olarak belirlenen mobil istasyon sayısının, hizmete erişimi artırmak amacıyla ilk aşamada 103’e yükseltildiği belirtildi.
Araç muayenesinde yapay zekâ ve lazer dönemi
Yeni sistem yalnızca istasyon sayısını artırmayacak, muayene sürecini de teknolojik olarak değiştirecek. Araçların istasyona girişinden itibaren plaka tanıma sistemlerinin kullanılması, manuel işlemlerin mümkün olduğunca azaltılması ve muayene aşamalarının otomasyonla yürütülmesi hedefleniyor.
Araç muayenelerinde yapay zekâ destekli görüntü işleme, çok noktalı kamera sistemleri ve lazer tarama teknolojileri kullanılacak. Randevu, bilgilendirme ve sonuç görüntüleme işlemleri de dijital kanallara taşınacak. Böylece muayene süreçlerinin daha hızlı, güvenilir ve verimli hale getirilmesi amaçlanıyor.
Kredi kartı komisyonu araç sahibinden alınmayacak
Yeni dönemde sürücüleri doğrudan ilgilendiren önemli değişikliklerden biri de kredi kartı ödemelerinde olacak. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, mevcut sistemde kredi kartı komisyonunun araç veya şirket sahiplerine yansıtıldığını hatırlatarak, yeni ihalede bu maliyetin yüklenici tarafından karşılanması şartının getirildiğini açıkladı.
Uraloğlu, sistemin Ağustos 2027’de devreye girmesiyle kredi kartı komisyonu sorununun ortadan kalkacağını belirterek, insan faktörünün mümkün olduğunca azaltıldığı ve araç sahibinin süreci ekranlardan takip edebildiği bir yapı kurulacağını söyledi.
Yeni sistem 15 Ağustos 2027’de başlayacak
TURKA Yönetim Kurulu Başkanı Halis Ezer, Türkiye genelindeki iş ortaklarının yüzde 90’ıyla anlaşmaların tamamlandığını, yatırım programının 20’den fazla inşaat firmasıyla eş zamanlı yürütüleceğini bildirdi.
Yeni nesil araç muayene istasyonu konseptinin kısa süre içinde örnek bir istasyonla kamuoyuna tanıtılması planlanıyor. TURKA, araç muayene hizmetlerini 15 Ağustos 2027’de devralacak ve 2047 yılına kadar işletecek.