Meclis’te geniş bir uzlaşıyla kabul edilen Terörsüz Türkiye Yasası’nın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından onaylanarak Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte süreçte yeni safhaya geçildi.
Yasa kapsamında oluşturulan Takip Kurulu, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında 8 üyeden oluşuyor. Kurulda Yılmaz’ın yanı sıra MİT Başkanı ile Adalet, Dışişleri, Milli Savunma ve İçişleri bakanları, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri ve MGK Genel Sekreteri yer alıyor.
Kurulun ilk toplantısını 24 Ağustos’ta gerçekleştirmesi planlanıyor. Çalışmalarını Meclis’e düzenli olarak aktaracak olan kurul, süreçte kurumlar arasındaki koordinasyonu da sağlayacak.
TBMM Başkanlığı bünyesinde ise düzenleme kapsamındaki faaliyetleri izlemek üzere İzleme Komisyonu kurulacak. Komisyon, yürütülen faaliyetleri takip ederek tavsiyelerde bulunabilecek. Takip Kurulu ayrıca sürecin örgüt nezdindeki ilerleyişini sağlamak amacıyla alt komisyonlar oluşturabilecek.
İlk gündem: Silah bırakma süreci
Takip Kurulu’nun öncelikli görevlerinden biri, terör örgütü mensuplarının silah bırakma sürecini takip etmek olacak.
Silahların bırakıldığına ilişkin hazırlanacak raporlar Milli Güvenlik Kurulu’na (MGK) sunulacak. Tehdidin ortadan kalkıp kalkmadığına ilişkin nihai değerlendirme MGK tarafından yapılacak.
MGK’nın teyit ve tespit kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından düzenlemeden yararlanmak isteyen örgüt mensuplarına 6 aylık başvuru süresi tanınacak. Bu süre içinde başvuru yapmayanlar yasayla getirilen haklardan yararlanamayacak.
Süreçte örgütün Kandil’deki mağara ve kampları da dahil olmak üzere tüm alanlarını boşaltması, elindeki silahları teslim etmesi ve dronlar ile haberleşme araçlarını da bırakması öngörülüyor. Devletin ilgili birimlerinde silah bırakma oranının en az yüzde 80 seviyesine ulaşması üzerinde duruluyor.
Çalışma usul ve esasları ilk toplantıda belirlenecek
Takip Kurulu’nun oluşturulduğunu açıklayan Cevdet Yılmaz, kurulun kurumlar arasında koordinasyon gerektiren konuları da değerlendireceğini belirtti.
Yılmaz, kurul üyelerinin kendi sorumluluk alanlarındaki çalışmaları başlattığını belirterek ilk toplantının 24 Ağustos’ta yapılmasının planlandığını açıkladı. Toplantıda kurulun çalışma usul ve esaslarının yanı sıra silah bırakma ve fesih sürecinin ihtiyaçları doğrultusunda oluşturulacak alt komisyonların ele alınacağını bildirdi.
Süreç nasıl işleyecek?
1. Örgüt mensupları nasıl başvuracak?
MGK’nın teyit ve tespit kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından örgüt mensupları Türkiye sınırları içerisindeyse bulundukları yerdeki cumhuriyet başsavcılıklarına, yurt dışındaysa büyükelçilik veya konsolosluklara başvurabilecek.
Başvurular bireysel olarak ya da avukatlar aracılığıyla yapılabilecek. Başvurunun ardından ilgili kişiye düzenlemeden yararlanıp yararlanamayacağı ve uygulanacak ceza indiriminin kapsamı bildirilecek.
2. Düzenleme başka örgütleri de kapsıyor mu?
Düzenlemeden PKK ve KCK mensuplarının yararlanması öngörülüyor.
3. Abdullah Öcalan’ın durumu ne olacak?
Abdullah Öcalan’ın yanı sıra örgütün kurucu ve yönetici kadroları ile cezaevlerinde bulunan yaklaşık 900 kişinin düzenlemenin kapsamı dışında tutulması öngörülüyor.
4. Eve dönüş nasıl gerçekleşecek?
Yasadan yararlanarak yurt dışından dönecekler ile cezaevinden çıkacak kişilerin dosyaları tek tek değerlendirilecek. Toplu dönüş veya toplu tahliye yapılmayacak.
Kamuoyunda tepki yaratabilecek görüntülerin oluşmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Örgütün üst düzey kadrosunun ise Kandil’den ayrılması ve bu kişilerin Irak’ın Süleymaniye kentine yerleştirilmesi planlanıyor.
5. Erteleme süreleri ne kadar olacak?
Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda soruşturma ve kovuşturmaların 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda ise 10 yıl ertelenmesi öngörülüyor.
Hükümlüler açısından da infaz ertelemesi gündeme gelecek. Bu süre içerisinde yeniden terör suçu işleyenler cezaevine gönderilecek.
6. Takip Kurulu süreci nasıl izleyecek?
Erteleme dönemlerinde dava ve ceza zamanaşımı süreleri işlemeyecek. Beş yıllık erteleme kararlarında 2 yıl, 10 yıllık erteleme kararlarında ise 3 yıl boyunca siyasi ve bazı kamusal hakların kullanılması kısıtlanacak.
Bu sürelerin ardından Takip Kurulu, gerekli görmesi halinde soruşturma, kovuşturma ve mahkûmiyetlerden kaynaklanan hak yoksunluklarının bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılması için ilgili yargı mercilerine başvurabilecek.
7. Silahlar nasıl teslim edilecek?
Örgüt mensuplarının beraberinde getirdiği veya teslim ettiğini beyan ettiği silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı ve diğer malzemeler kayıt altına alınacak.
Teslim süreci yalnızca tabanca ve tüfeklerle sınırlı olmayacak. Örgütün elindeki dronlar ve haberleşme araçları da teslim edilecek. Irak’ta silahların teslimi için belirli bölgelerin kullanılması planlanıyor.