“Terörsüz Türkiye” sürecinin hukuki altyapısını oluşturan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanunun TBMM’de kabul edilmesinin ardından süreçte yeni aşamaya geçiliyor.
Yasanın uygulanabilmesi için öncelikle PKK’nın silah bırakması ve örgütsel varlığını sona erdirmesinin güvenlik kurumlarınca tespit ve teyit edilmesi gerekiyor. Bu değerlendirmenin ardından konu Milli Güvenlik Kurulu’nun (MGK) gündemine taşınacak.
İlk aşama: Silahların bırakıldığının teyidi
Yasanın uygulanmasındaki en kritik eşik, örgütün silahlarını tamamen teslim ettiğinin ve fiili varlığını sona erdirdiğinin güvenlik birimlerince tespit edilmesi olacak.
Güvenlik kurumlarının hazırlayacağı değerlendirmelerin ardından süreç MGK’ya taşınacak. MGK’nın örgütün feshedildiğine ilişkin karar alması ve kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla yasada öngörülen sonraki aşamaların başlaması bekleniyor.
Dolayısıyla TBMM’nin yasayı kabul etmesiyle süreç tamamlanmış olmayacak; asıl uygulama aşaması bu tespit ve teyit sürecinin ardından başlayacak.
İmralı’dan silah bırakma çağrısı
Güvenlik bürokrasisinin, silahların teslimi, mağaraların boşaltılması ve lojistik malzemelerin teslim edilmesi için yaklaşık 1,5-2 aylık bir takvim öngördüğü belirtiliyor.
Bu kapsamda Abdullah Öcalan’ın örgüt mensuplarına silahların teslim edilmesi ve Türkiye’ye dönüş çağrısı yapmasının beklendiği, Kandil yönetiminin de çekildikleri alanlara ilişkin açıklama hazırlığında olduğu aktarılıyor.
Silah bırakma sürecinin eylül sonuna kadar tamamlanması ve MGK kararının alınması halinde ekim ayında Çerçeve Yasa’nın uygulama aşamasına geçilmesi bekleniyor.
Silah teslim merkezleri belirleniyor
MİT ve ilgili kamu kurumlarının, Irak merkezi hükümeti, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi ve Suriye yönetimiyle silahların tesliminin nerede ve nasıl yapılacağı konusunda temaslar yürüttüğü belirtiliyor.
Irak’ta bulunan örgüt mensuplarının Erbil ve Süleymaniye’deki Türk temsilciliklerinde oluşturulacak özel birimlere başvurması, silahların da bu bölgelerde belirlenen merkezlere teslim edilmesi planlanıyor.
İki ayrı kurul süreci izleyecek
Yasanın dikkat çeken düzenlemelerinden biri de sürecin izlenmesi ve kurumlar arası koordinasyon için iki ayrı kurul oluşturulması.
Yürütme organı bünyesinde oluşturulacak kurulun başkanlığını Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz yapacak. Kurulda Adalet, İçişleri, Dışişleri ve Milli Savunma bakanlarının yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MGK Genel Sekreteri ve MİT Başkanı yer alacak.
Kurul, silah bırakma ve fesih sürecini takip edecek, güvenlik kurumlarından gelen bilgiler doğrultusunda gelişmeleri değerlendirecek ve kurumlar arasındaki koordinasyonu sağlayacak.
Meclis’te İzleme ve İrtibat Kurulu
Sürecin parlamenter ayağında ise TBMM bünyesinde İzleme ve İrtibat Kurulu oluşturulacak.
Kurulda Meclis’te grubu bulunan siyasi partilerin temsilcilerinin yer alması öngörülüyor. Böylece süreç yalnızca yürütme organları tarafından değil, siyasi partilerin temsil edildiği bir Meclis mekanizması tarafından da izlenecek.
İki kurulun görev ve yetkileri farklı olacak ancak her iki mekanizma da sürecin belirlenen hukuki çerçevede ilerlemesini takip edecek.
MGK kararından sonra 6 aylık süre
Yasanın uygulanmasında kritik tarihlerden biri, MGK’nın fesih kararının Resmî Gazete’de yayımlanması olacak.
Bu tarihin ardından düzenlemeden yararlanabilecek kişiler için 6 aylık başvuru ve uygulama süreci başlayacak. Bu süre, kanun kapsamındaki hukuki mekanizmalardan yararlanmak isteyenler açısından kullanılacak.
Bazı cezalar ertelenecek
Düzenleme kapsamında, 15 yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda 10 yıl, 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda ise 5 yıl süreyle ceza ertelemesi uygulanacak.
Erteleme döneminde ilgili soruşturmaların durması, açılmış davaların ise askıya alınması öngörülüyor.
Cezaevinde bulunan ve düzenlemenin koşullarını taşıyan kişiler açısından da tahliye hükümleri gündeme gelebilecek.
Yeniden terör suçu işlenirse erteleme kalkacak
Düzenlemenin genel af niteliğinde olmadığı belirtiliyor. Erteleme süresi içerisinde yeniden terör suçu işlenmesi halinde erteleme kararı kaldırılacak.
Düzenlemeden yararlanan kişilerin belirlenen süre boyunca yeniden terör suçu işlememesi temel koşullardan biri olacak.
Ayrıca düzenlemeden yararlanacak kişiler hakkında 2 ila 3 yıl arasında siyaset yasağı uygulanması öngörülüyor. Bazı ağır suçlar ise düzenlemenin kapsamı dışında tutuluyor.
Sürecin uygulanmasında görev alan kamu görevlilerinin ise düzenlemenin uygulanması nedeniyle cezai sorumlulukla karşılaşmaması öngörülüyor.
Böylece “Terörsüz Türkiye” sürecinde Meclis’te yasanın kabul edilmesinin ardından silahların teslimi, güvenlik kurumlarının teyidi, MGK kararı ve Resmî Gazete ilanı aşamalarından oluşan yeni bir takvim işlemeye başlayacak.