Nihayet…Derin bir nefes aldık. Kırk gündür gökyüzünü kaplayan duman, geceyi delen, ardı ardına gelen bombalar ve füzeler…
Her gün yeni bir korkuya uyanan bir coğrafya, her an daha da büyüyen bir endişe. Altı kez masaya yatırılan ama bir türlü sonuç alınamayan ateşkes girişimleri… Ve şimdi, tüm o karanlık günlerin ardından ilk kez umut veren bir karar.
Bu sadece bir ateşkes değil, yorgun düşmüş insanlığın kısa da olsa soluklanma anı. Silahların sustuğu her dakika, barışın ne kadar kıymetli olduğunu bir kez daha hatırlatıyor bize.
Dünya, bir kez daha diken üstünde geçen kırk günün ardından derin bir nefes aldı. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile ateşkese varıldığını duyurması, yalnızca iki ülke arasındaki gerilimin düşmesi anlamına gelmiyor. Aynı zamanda küresel ölçekte bir felaket senaryosunun da şimdilik rafa kaldırılması demek.
Ancak bu ateşkes, sıradan bir diplomatik uzlaşı değil. Açıklanan maddeler, özellikle “uranyum zenginleştirmesi olmayacak” vurgusu, meselenin ne kadar kritik bir eşikte olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
Nükleer faaliyetlerin sınırlandırılması, uzun süredir uluslararası toplumun en büyük endişelerinden biriydi. Bu noktada atılan her adım, yalnızca bölgesel değil, küresel güvenliğin de kaderini belirliyor.
Trump’ın açıklamalarında dikkat çeken bir diğer unsur ise “rejim değişikliği süreci” ve askeri gücün gölgesinde yürütülen diplomasi dili.
B-2 bombardıman uçakları, uydu gözetimi ve yer altındaki nükleer faaliyetlerin tasfiyesi gibi ifadeler, aslında bu ateşkesin ne kadar sert bir güç dengesi üzerine kurulduğunu gösteriyor. Yani masada barış konuşulurken, sahada hala savaşın izleri duruyor.
Öte yandan, yaptırımların kaldırılması ve gümrük vergilerinin yeniden düzenlenmesi gibi ekonomik başlıklar, bu sürecin yalnızca askeri değil aynı zamanda ekonomik bir yeniden yapılanma anlamına geldiğini ortaya koyuyor.
İran gibi uzun yıllardır yaptırımlar altında ezilen bir ülke için bu başlıklar hayati önemde. Ancak burada da dengeler hassas, zira ekonomik rahatlama, siyasi ve askeri tavizlerle birlikte geliyor.
Peki tüm bunlar neyi gösteriyor? Aslında çok basit bir gerçeği. Savaşlar kazanılsa bile barış masasında yeniden yazılıyor. Ve çoğu zaman o masada, savaşın kazananı değil, yorgun tarafları oturuyor.
Bugün Ortadoğu’da yaşanan her çatışma, sadece o coğrafyanın değil, dünyanın dört bir yanındaki insanların hayatını etkiliyor. Enerji fiyatlarından göç dalgalarına, güvenlik politikalarından ekonomik krizlere kadar her şey bu savaşların gölgesinde şekilleniyor.
Bu yüzden İran ile ABD arasında sağlanan ateşkes, sadece iki ülkenin meselesi değildir, bu, insanlığın ortak geleceğine dair bir dönemeçtir.
Ama burada asıl sorulması gereken soru şu: Ateşkes yeterli mi? Elbette değil.
Ateşkesler, savaşların bitmesi değil, sadece duraklamasıdır. Gerçek barış ise karşılıklı güven, diyalog ve sürdürülebilir politikalarla inşa edilir. Eğer bugün atılan imzalar, yarının yeni çatışmalarına zemin hazırlıyorsa, o zaman bu süreç yalnızca bir “ara”dan ibaret kalır.
Dünya artık şunu anlamak zorunda. Hiçbir savaş sonsuza kadar sürmez ama bıraktığı yıkım nesiller boyunca devam eder. Kazananı olmayan savaşların en büyük mağlubu ise her zaman siviller olur.
Bugün belki silahlar sustu. Ama önemli olan, yarın o silahların bir daha hiç konuşmamasını sağlayacak iradeyi ortaya koyabilmektir.
Çünkü insanlık artık yeni savaş hikayeleri değil, kalıcı barışın mümkün olduğunu gösteren örnekler duymak istiyor.
Ve evet…
Artık tek bir cümleyi daha yüksek sesle söylemenin zamanı.
Savaşlar bitsin.