Dairenin, yerel mahkeme kararını kaldırmasına ilişkin kararının gerekçesinde, kongre ve kurultayların "güç ilişkileriyle sakatlandığı" ve "kanunun emredici hükümlerine aykırı olarak mutlak butlan (kesin hükümsüzlük) ile malul (hukuken sakat) olduğu" değerlendirmesine yer verildi.

Kararda, hukuken hiç doğmamış ve geçersiz kabul edilen bir kurultayın ardından yapılan olağanüstü kongrelerin geçmişteki hukuki sakatlıkları ortadan kaldıramayacağı ve davacıların davayı sürdürmekteki hukuki yararının aynen devam ettiği belirtildi.

Kararda, CHP'nin 38. Olağan Seçimli Kurultayı'nın mutlak butlan nedeniyle iptaline karar verildiğinden sonrasında yapılan tüm olağan-olağanüstü kurultayların ve bu kurultaylarda alınan kararların iptaline, alınan kararların 38. Olağan Seçimli Kurultay'dan önceki durumuna dönmesine ve kurultay tarihinden önceki genel başkan Kemal Kılıçdaroğlu ile parti organlarının görevlerine aynen devam etmesi gerektiğine yer verildi.

- "Dava açma ehliyeti" olanların iddiaları değerlendirildi

Daire kararında, iptal davası açan eski Hatay Belediye Başkanı Lütfü Savaş'ın, CHP Merkez Yönetim Kurulunun (MYK) 3 Ekim 2024 tarihli kararıyla "tedbirli kesin ihraç" istemiyle Yüksek Disiplin Kuruluna (YDK) sevk edildiği ve YDK'nin 11 Aralık 2024 tarihli kararıyla partiden kesin olarak ihraç edildiği hatırlatılarak, benzer şekilde partiden ihraç edilen diğer davacı Yılmaz Özkanat ile birlikte davanın açıldığı tarih itibarıyla "parti üyesi ve delegesi" ünvanlarını hukuken kaybetmiş oldukları, bu sebeple "dava açma ehliyetleri"nin bulunmadığı belirtildi.

Kararda, ehliyeti olan delegelerin şikayetlerinin değerlendirildiği ve CHP kurultay ve kongrelerine ilişkin açılan dava dosyalarındaki savcılık tespitlerine yer verildi.

2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'na atıf yapılan kararda, siyasi partilerin, parti içi çalışmaları, parti yönetimi, denetimi, parti organları için yapılacak seçimler ile parti genel başkanlığınca, genel merkez organlarınca ve parti gruplarınca alınan kararları ve yapılan eylem ve işlemleri parti tüzüğüne, parti üyeleri arasındaki eşitlik ilkesine ve demokrasi esaslarına aykırı olamayacağı vurgulandı.

Kararda, "Gerek 4-5 Kasım 2023 tarihli CHP 38. Olağan Kurultayı gerekse de 8 Ekim 2023 tarihli CHP İstanbul İl Başkanlığı İl Kongresinin kanunun emredici hükümlerine aykırı olması nedeniyle mutlak butlan (kesin hükümsüzlük) ile malul olduğu anlaşılmıştır." tespitine yer verildi.

- "Delege iradesi fesada uğratıldı"

Feri müdahiller tarafından ayrı mahkemelerde açılan ve Ankara 42. Asliye Hukuk Mahkemesindeki dava ile birleşmesine karar verilen diğer dosyaların da incelendiği aktarılan kararda, "şüphelilerin fikir ve eylem birliği içerisinde hareket ettikleri" ve kurultayda bu şekilde usulsüzlükler gerçekleştiği belirtildi.

İstinaf kararında, söz konusu tespitler şu şekilde yer aldı:

"İstanbul Belediye Başkanı olan ve CHP 38. Olağan Kurultayı Divan Başkanı olarak görev yapan şüpheli Ekrem İmamoğlu'nun organizesinde diğer şüphelilerin iştirak halinde hareket ederek 4-5 Kasım 2023 tarihinde Ankara Spor Salonu'nda yapılan CHP 38. Olağan Kurultayı'nda oy kullanan bir kısım kurultay delegelerine genel başkan adayı Özgür Özel lehine oy kullanmaları için, bir kısım delegeye para verdikleri, bir kısmına değişik il ve ilçelerde belediye başkanlığı ve belediye meclis üyeliği adaylığı teklif ve taahhüt ettikleri, bir kısım delege ve yakınlarını CHP'li belediyeler ile bu belediyelere bağlı şirket ve iştiraklerinde işe yerleştirdikleri, bir kısım delege ve yakınlarına çok sayıda market alışveriş kartları dağıttıkları, kurultayda oy kullanan bu delegelerden kullandıkları oyların fotoğrafını cep telefonları ile çekerek kendilerine göndermelerini istedikleri, kurultay salonunda birinci tur oylama sonucunda ikinci tur oylamaya geçilmesini geciktirerek Kemal Kılıçdaroğlu'nun adaylıktan çekildiğine yönelik gerçeğe aykırı açıklamalarda bulundukları, bu şekilde kurultay delegelerinin iradelerini fesada uğratarak genel başkan adayı Özgür Özel'in genel başkanlık seçimini kazanmasına yönelik faaliyet yaptıkları, bu haliyle şüphelilerin birlikte hareket ederek müsnet suçu işledikleri iddiasıyla kamu davası açıldığı anlaşılmaktadır."

Genel Başkanımız Özgür Özel, Genel Merkezimizde açıklama yapıyor. https://t.co/dWzbz0Siln

CHP Genel Başkanı Özgür Özel'in açıklamaları şu şekilde:

Değerli basın mensupları hoş geldiniz, gecenin bir vaktinde buradasınız, sizleri yorduğumuz için üzgünüz. Saray rejimine, AK Parti'nin kara rejimine verdiğimiz rahatsızlıktan dolayı da son derece memnunuz. Bugün Türk demokrasisi adına kara bir gündeyiz. Bugüne nasıl geldiğimiz kısaca özetlemek isterim.

Bizim hikayemiz Mayıs 2023'te başladı. Mayıs'ın 14'ünde bilemediniz 28'inde Türkiye'yi bir büyük zaferle birlikte yeniden ayağa kaldırmaya, demokratikleştirmeye, zenginleştirmeye ve o seçimi kaznamaya çok istekliydik. Bütün Türkiye çok istekliydi. Bir değişim umudu vardı, o seçimleri kaybettik.

O seçimlerin kaybında en büyük sorumluluk CHP'deydi. Millet o günlerde yaptığım bir tanımlamayla partimizden, siyasetten bir duygusal kopuş yaşadı. Emekliler kahveye çıkmamaya, otursalar da konuşmamaya, yolda giderken gazoz kapağına gençler tekme atmamaya, 'Bir daha sandığa gitmeyeceğim, mümkünse yurt dışına gideceğim.' demeye başlamıştı. CHP'nin bir öz elleştiri yapması lazımdı.

Bu özeleştirinin milletinin gönlünde kabul görmesi lazımdı. Anketler yüzde 12'leri, 13'leri protesto oyları yüzde 40'ları göstermekteydi. Halen daha bütün kurumların ellerinde mevcut. Bu duygu durumu içinde CHP değişmeli dedik, bu sözlerimiz tepki görünce görevi biz üstlendik. Bir yola çıktık. Yola çıktığımızda aday olacak imzayı bile toplayamayacağımızı, mevcut delege yapısı ile 60 imzayı bulamayacağımızı, aday dahi olamayacağımızı söylediler. Bütün Türkiye'yi, il kongreleriniz gezdik.

Kazanırsak ne yapacağımızı, ne hedefleyeceğimizi paylaştık. Dediler ki bu delegeyi ikna edemezsiniz, o delegeyi berberi ikna edecek, o delegeyi asansöerde karşılaştığı, torunu, kızı, oğlu, eşi ikna edecek. Eşi Ankara'ya yollarken değişim olmazsa gönül koyarım diyecek.

Delegeri çağırırken en güvendiğinizle konuşun öyle gelin dedim. Onların vizdanınız güvendik. Kurultay salonun en beklenmedik, en organis sesini ben de siz de hatırlıyoruz. Delege sokağı sesini dinle diye bağırıldı. O delege vicdanının ve sokağın sesini dinledi ve değişime karar verdi. Değişim kurultayından sonra şu kadar kibir yapmadık. Bizim sevincimizin ve galibiyetimizin kimsenin mağlubiyeti olsun istemedik. O günlerde sana devlet geldi mi diyorlardı, devlet binadır bana nasıl gelsin diyordum.

Buna göre, esas dava ile birleşmesine karar verilen dosyalar yönünden yapılan istinaf başvurularının kabulü ile Ankara 42. Asliye Hukuk Mahkemesinin ilgili kararının kaldırılmasına karar verildi.

Söz konusu davanın kabulüne karar veren Daire, CHP'nin 4-5 Kasım 2023'te yapılan 38. Olağan Seçimli Kurultayı'nın mutlak butlan nedeniyle malul olduğunun tespiti ile yapıldığı tarihten itibaren iptaline hükmetti.

Daire, mutlak butlan (kesin hükümsüzlük) nedeniyle iptal kararı dolayısıyla bu tarihten sonra parti bünyesinde gerçekleştirilen tüm olağan ve olağanüstü kurultaylar ile alınan kararların da hükümsüz kaldığına karar verdi.

Kararda, "Olağan ve olağanüstü kurultayların ve bu kurultaylarda alınan tüm kararların iptali" nedeniyle "4-5 Kasım 2023 tarihli 38. Olağan Seçimli Kurultay'dan önceki duruma dönülmesine, kurultay tarihinden önceki Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ve parti organlarının görevlerine aynen devam etmelerine" karar verdi.

Ayrıca, 8 Ekim 2023'te gerçekleştirilen CHP İstanbul İl Kongresinin ve bu kongrede alınan tüm kararların da aynı gerekçeyle iptaline hükmetti.

Dairenin kararında şu ifadelere yer verildi:

"Mutlak butlanla sakatlanmış 4-5 Kasım 2023 tarihli kurultay ile göreve gelen Genel Başkan Özgür Özel'in, Merkez Yönetim Kurulu üyelerinin, Parti Meclisi

üyelerinin ve Yüksek Disiplin Kurulu üyelerinin tedbiren görevden uzaklaştırılmalarına ve 4-5 Kasım 2023 tarihli kurultay öncesi görevde bulunan Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ile Parti Meclisi ve Yüksek Disiplin Kurulu üyelerinin karar kesinleşinceye kadar tedbiren görevi üstlenmelerine, göreve iadelerine ihtiyati tedbir kararının, gereği için Yüksek Seçim Kuruluna, Ankara İl Seçim Kuruluna, Çankaya 4. İlçe Seçim Kuruluna ve Ankara Valiliğine gönderilmesine karar verilmiştir."

Daire, 2 hafta içinde Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere verdiği kararı "oy birliğiyle" aldı.

Duruşmaya savunmalarla devam edileceğini bildiren hakim, avukatlara söz verdi.

Sanık avukatları, müvekkillerinin suçsuz olduğunu öne sürerek, beraat ve tahliye talebinde bulundu. Müşteki avukatları ise sanıkların üst sınırdan cezalandırılmasını istedi.

Beyanların ardından son sözleri sorulan sanıklar, suçsuz olduklarını öne sürerek beraat ve tahliye talebinde bulundu.

- 257 sanığa çeşitli sürelerde hapis cezası verildi

Daha sonra hakim, sanıklar hakkındaki hükmü okudu. Buna göre, iddianamede "örgüt lideri" olarak yer alan sanık Ziya Kadiroğlu, "suç işlemek amacıyla örgüt kurma", "resmi belgede sahtecilik", "kişisel verileri hukuka aykırı olarak ele geçirme", "ÖSYM Kanunu'na muhalefet" ve "bilişim sistemine girme" suçlarından 116 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırıldı.

256 sanığa çeşitli suçlardan 3 yıl 4 ay ile 94 yıl 10 ay arasında değişen sürelerde hapis cezası verilirken, 29 sanığın ise beraatine hükmedildi.

- İddianameden

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca hazırlanan iddianamede, 134 sanık hakkında "ÖSYM Kanunu'na muhalefet", "resmi belgede sahtecilik", "bilişim sistemine girme" ve "verileri hukuka aykırı olarak ele geçirme" suçlarından 6 yıldan 45 yıla kadar hapis cezası talep edilmişti.

Öte yandan, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, aynı suçlardan 65 kişi hakkında da iddianame hazırlayıp Ankara 23. Asliye Ceza Mahkemesine göndermişti.

Ayrıca Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca e-imzalarıyla sahte belge düzenlemesine ilişkin 3. dalga operasyon kapsamında aynı suçlardan hazırlanan, aralarında elebaşı olduğu belirtilen "Hoca" kod adlı Ziya Kadiroğlu'nun da bulunduğu 123 sanık hakkındaki bir diğer iddianame de mevcut dosyayla birleştirildi.

Gelinen aşamada toplam sanık sayısı 286 oldu.

Hukukta mutlak butlan, bir işlemin kurucu unsurlarındaki sakatlık nedeniyle baştan itibaren hiç yapılmamış, yani hukuken "yok sayılması" anlamına geliyor.

Mahkemenin sadece kurultayı iptal etmekle kalmayıp, sürecin işletilmesi için "tedbir kararı" vermesi, partideki güç dengelerini tamamen değiştirdi. Mahkeme, Özgür Özel ve mevcut parti yönetiminin 'tedbiren görevden uzaklaştırılmasına', partiyi kurultaya götüren son lider olarak Kemal Kılıçdaroğlu ve ekibinin görevi devralmasına hükmetti.

Normal şartlarda mutlak butlan kararları kesinleşmeden uygulanmaz ve Yargıtay temyiz süreci beklenirdi. Ancak mahkemenin verdiği "tedbir" kararı, temyiz süreci bitene kadar Özgür Özel’in yetkilerini donduruyor. Bu durum, Kılıçdaroğlu ve ekibine genel merkezi fiilen geri devralma ve partiyi yeni bir kurultaya götürme kapısını açıyor.

Mahkeme kararıyla fiilen yeniden "Genel Başkan" yetkilerine kavuşan Kılıçdaroğlu ve ekibinin partiyi en kısa sürede yeni bir olağanüstü kurultaya götürmesi gerekiyor.

Mahkeme kararıyla genel merkezin anahtarı eski yönetime işaret edilmiş olsa da, mevcut Özel yönetiminin karara yapacağı itirazlar ve Yargıtay aşaması süreci daha da karmaşıklaştırabilir. Eğer eski yönetim ile mevcut yönetim arasında devir teslim krizleri yaşanırsa, Medeni Kanun uyarınca partiye dışarıdan 3 kişilik bir 'kayyım heyeti' atanması ihtimali de masada olabilir.

Karar kesinleşmedi, Yargıtay yolu açık

Mahkeme kararında, tebliğden itibaren iki hafta içinde Yargıtay'da temyiz yolunun açık olduğu belirtildi. Karar henüz kesinleşmemiş olmakla birlikte tedbir kararı derhal uygulanabilir nitelikte.

Karar Türk siyasi tarihinin en kritik yargı kararlarından biri olma özelliği taşıyor. Karar kesinleştiği takdirde CHP'nin örgütsel yapısını ve yönetimini kökten etkileyecek sonuçlar doğurması bekleniyor.

ABD merkezli Bloomberg, mutlak butlan kararını manşetine borsaya etkisini vurgulayarak “Türkiye’de mahkeme muhalefet liderini görevden aldı, piyasalarda sert satış dalgası başladı” başlığıyla taşıdı. Bloomberg’in haberinde “Türkiye’de bir mahkeme, ülkenin ana muhalefet partisinin liderinin görevden alınmasına hükmetti. Dönüm noktası niteliğindeki kararın, siyasi huzursuzluk ve piyasalarda yeniden çalkantı riskini artırırken Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın iktidar üzerindeki kontrolünü güçlendirebileceği değerlendiriliyor.” ifadeleri yer aldı.

Britanya merkezli Reuters, gelişmeyi “Erdoğan’ın rakiplerine son darbesi” ifadelerini kullanarak manşete taşıdı. Reuters’ın haberinde şu ifadeler yer aldı: “Dava (mutlak butlan davası), Türkiye’nin demokrasi ile otokrasi arasındaki kırılgan dengesinin bir testi olarak görülüyordu. Kararın, muhalefeti daha fazla dağınıklığa ve olası iç çekişmelere sürükleyebileceği belirtiliyor. Bu durum, Erdoğan’ın büyük NATO üyesi ve önemli bir gelişen piyasa ekonomisi olan ülkedeki 20 yılı aşkın iktidarını uzatma şansını da artırabilir.”

Al Monitor, mutlak butlan davası kararını manşetine taşırken muhalefete yönelik baskı ortamını vurguladı. Haberde “Karar, cumhurbaşkanı adayı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasıyla halihazırda hedef alınan CHP’ye yönelik yargı baskısında büyük bir tırmanışa işaret ediyor.” denildi.

Middle East Eye gelişmelerin aktarıldığı haberinde “Türkiye’nin en eski siyasi partisi olan CHP, ülkede son dönemde yapılan seçimlerde iktidardaki AKP’ye karşı rekor zaferler elde etti.” ifadeleri yer aldı.

Britanya merkezli The Financial Times, “Türkiye’de mahkeme muhalefet liderini görevden aldı” başlıklı haberinde kararın ardından Borsa İstanbul’daki sert düşüşü vurguladı. BIST 100 endeksinde kayıp yüzde 6'yı, bankacılık endeksinde ise yüzde 8’i aştı. Düşüşün ardından devre kesici çalıştı. Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk primi (CDS) kararın ardından, yüzde 3,7 yükselişle 250 baz puana çıktı.

CHP davasında 'mutlak butlan' kararı: Özgür Özel'in uzaklaştırıldığı CHP yönetimine Kılıçdaroğlu ve ekibi getirildi!

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, bugün verdiği kararla CHP'nin 4-5 Kasım 2023 tarihli 38. Olağan Seçimli Kurultayı'nın "mutlak butlan" yani kesin hükümsüzlük nedeniyle iptaline hükmetti. Mahkeme aynı kararla Genel Başkan Özgür Özel ve tüm parti yönetiminin tedbiren görevden uzaklaştırılmasına, kurultay öncesinde görevde bulunan Kemal Kılıçdaroğlu ile eski Parti Meclisi ve Yüksek Disiplin Kurulu üyelerinin ise karar kesinleşinceye kadar tedbiren göreve iade edilmesine hükmetti. Kılıçdaroğlu, mutlak butlan kararının çıkmasından bir gün önce, CHP yönetimi ve kamuoyunda tepkilere sebep olan "arınma" çağrısında bulunmuştu.

Satışların yaklaşık yarısının, mahkemenin CHP yönetimini görevden alan kararının hemen ardından gerçekleştiği belirtildi.

İsminin açıklanmasını istemeyen yatırımcılar, günün ilerleyen saatlerinde döviz satışlarının hız kestiğini, ancak ilk etapta oldukça yoğun bir müdahale yapıldığını aktardı.

Kararın ardından piyasalarda hareketlilik yaşanırken, Türk Lirası üzerindeki baskının artmasıyla kamu bankalarının döviz arzını artırdığı değerlendiriliyor.

MUTLAK BUTLAN KARARI HUKUK TARTIŞMASINI GÜNDEME TAŞIDI

Mansur Yavaş, mutlak butlan kararıyla ilgili açıklamasında en dikkat çekici noktalardan birinin, ceza davaları sonuçlanmadan seçimlere hile karıştırıldığı yönünde bir kanaatin ortaya konulması olduğunu ifade etti. Yavaş’a göre bu durum, ceza mahkemesinin yerine geçilerek hüküm kurulması anlamına gelebilecek nitelikte bir tartışma doğuruyor.

Hukuk devletinde kesinleşmemiş yargı süreçlerinin yerine hiçbir kurumun geçemeyeceğini belirten Yavaş, devam eden davaların sonucu beklenmeden siyasi partilerin iç işleyişini etkileyebilecek kararlar alınmasının dikkatle ele alınması gerektiğini kaydetti. Yavaş, hukuki süreçlerin usul ve yetki sınırları içinde yürütülmesinin önemine işaret etti.

ANAYASA’NIN 79. MADDESİNE DİKKAT ÇEKTİ

Yavaş, açıklamasında Anayasa’nın 79. maddesini hatırlatarak seçimlerin yönetimi ve denetimi konusunda Yüksek Seçim Kurulu’nun yetkili olduğunu vurguladı. YSK kararlarının kesin olduğunu belirten Yavaş, seçim süreçleri ve siyasi partilerin kongre iradesiyle ilgili yetki alanlarının anayasal çerçevede açık biçimde düzenlendiğini ifade etti.

İl ve ilçe seçim kurullarının görev ve yetkilerinin belli olduğunu dile getiren Yavaş, bu sınırların aşılmaması gerektiğini söyledi. Yavaş’ın açıklamasında, siyasi partilerin kongre süreçlerine ilişkin değerlendirmelerin de hukuk devleti ilkeleri ve yetki düzeni içinde yapılması gerektiği mesajı öne çıktı.

HUKUKİ SÜREÇLER SİYASİ TASFİYE ARACINA DÖNÜŞMEMELİ

Mansur Yavaş, ortada bir yargı kararı bulunduğunu ve hukuk devletinde hiçbir kararın yok sayılmayacağını ifade etti. Buna karşın hukuki süreçlerin siyasi partileri zayıflatma, bölme ya da tasfiye etme aracına dönüşmemesi gerektiğini belirtti.

Yavaş, sürecin Cumhuriyet Halk Partisi’ni kendi içinde tartışmalara çekmeyi, parti içi birlik duygusunu zedelemeyi ve Türkiye’nin ana muhalefetini etkisiz hale getirmeyi amaçlayan bir tabloya dönüşmemesi gerektiğini kaydetti. Bu tür bir sürecin Türkiye’ye katkı sağlamayacağını belirten Yavaş, yaşanan gelişmelerin toplumsal kutuplaşmayı derinleştirebileceğini ve siyasete duyulan güveni zayıflatabileceğini söyledi.

CHP’DE KONGRE SÜRECİ İÇİN SAĞDUYU MESAJI

Yavaş, mevcut tabloda yapılması gerekenin gerilimi artırmak değil, aklıselimle hareket etmek olduğunu ifade etti. Cumhuriyet Halk Partisi’nin kendi iradesiyle kısa süre içinde kongre kararı alacağını açıklamasının, sürecin demokratik teamüller içinde ilerlemesine katkı sunacağını belirtti.

CHP’nin bu süreçte birlik ve beraberlik içinde hareket etmesi gerektiğini vurgulayan Yavaş, partinin kendi iradesini ortaya koymasının hem siyasi tartışmaları azaltacağını hem de demokratik işleyişin korunmasına katkı sağlayacağını kaydetti. Yavaş, sürecin sükûnet içinde yürütülmesinin CHP’ye umut bağlayan milyonlarca kişi açısından önemli bir sorumluluk olduğunu söyledi.

BİRLİK VE BERABERLİK VURGUSU ÖNE ÇIKTI

Mansur Yavaş, açıklamasında parti içi birlik ve beraberlik mesajına geniş yer verdi. Bu dönemde CHP’nin birlik duygusuna zarar verecek tutum ve söylemlerden kaçınılması gerektiğini belirten Yavaş, aksi yöndeki tartışmaların süreci büyütmek isteyenlerin amacına hizmet edebileceğini ifade etti.

Yavaş, bu sorumluluktan kendisi dahil hiç kimsenin kaçamayacağını belirterek, CHP’lilerin süreci sükûnetle karşılaması gerektiğini söyledi. Açıklamada, parti içi tartışmaların derinleşmesi yerine ortak akıl ve demokratik yöntemlerin öne çıkarılması gerektiği vurgulandı.

BASKIN SEÇİM İHTİMALİNE DİKKAT ÇEKTİ

Yavaş, Türkiye’nin içinde bulunduğu ekonomik ve toplumsal tabloya da değindi. Önümüzdeki dönemde iktidarın baskın seçim dahil farklı siyasi hamleleri gündeme getirme ihtimalinin yüksek olduğunu belirten Yavaş, muhalefetin bu olasılığı dikkate alarak hareket etmesi gerektiğini ifade etti.

Siyasi gelişmeler karşısında dağınık ve gerilimli bir görüntü verilmemesi gerektiğini vurgulayan Yavaş, muhalefetin birlik içinde hareket etmesinin önemine dikkat çekti. Yavaş’ın açıklamasında, Türkiye’nin mevcut koşullarında demokrasi, hukuk ve millet iradesi ekseninde ortak bir duruş sergilenmesi gerektiği mesajı yer aldı.

MUTLAK BUTLAN KARARI SONRASI ORTAK AKIL ÇAĞRISI

Mansur Yavaş, mutlak butlan kararı sonrasında ihtiyaç duyulan şeyin yalnızca CHP’nin kendi içinde kenetlenmesi olmadığını belirtti. Yavaş, Türkiye’de demokrasiye, hukuka ve millet iradesine inanan tüm muhalefet kesimlerinin ortak akıl ve ortak vicdan etrafında bir araya gelmesi gerektiğini ifade etti.

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş’ın açıklaması, CHP’ye ilişkin mutlak butlan kararı sonrası parti içi süreç, yargı kararları ve muhalefetin izleyeceği yol bakımından dikkat çekti. Yavaş, açıklamasında sürecin demokratik teamüllerle işletilmesi, birlik ve beraberliğin korunması ve hukukun üstünlüğü ilkesinden uzaklaşılmaması gerektiğini vurguladı.

“KONTROLLÜ TEDAVİ İÇİN ENTÜBE EDİLDİ”

Usta oyuncunun sağlık durumuyla ilgili son gelişmeyi hayat arkadaşı Jülide Kural aktardı. Kadir İnanır'ın entübe edildiğini duyuran Kural, “Akciğerde zatürrenin altında bir tümör görüldü. Daha rahat müdahale etmek, acı çekmemesi için ve kontrollü tedavi için entübe edildi” dedi.

Riskli bir durumla karşı karşıya olduklarını söyleyen Jülide Kural, “İnşallah güzel haberlerini alırız” ifadelerini kullandı.

Sosyal Medya

Kadir İnanır uzun süredir fizik tedavi görüyordu.

SİNEMAYA ADANAN BİR ÖMÜR

1949 yılında Ordu'nun Fatsa ilçesinde ailesinin son çocuğu olarak dünyaya gelen Kadir İnanır, ilkokul ve ortaokul eğitimi sırasında sahne yeteneğini gözler önüne serdi. İstanbul Haydarpaşa Lisesi'nin ardından Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi, Radyo-Televizyon Bölümü’nü bitirerek eğitim hayatını tamamlayan İnanır, 1967 yılında Ses dergisi'nin düzenlediği "Sinema Artisti Yarışması"'nda finale kaldı. İnanır, 1968 'de de Saklambaç gazetesinin "Fotoroman Artisti Yarışması"'nda da birinci oldu.

"Yedi Adım Sonra" adlı filmdeki küçük rolle sinemaya adım atan Kadir İnanır, Atıf Yılmaz'ın yönettiği “Kara Gözlüm” filminde ilk kez başrol oynadı ve Türkan Şoray'la kamera karşısına geçti. Daha sonra “Selvi Boylum Al Yazmalım”, “Utanç”, “Amansız Yol”, “Kırık Bir Aşk Hikayesi”, “Tatar Ramazan” ve “Yılanların Öcü” başta olmak üzere birçok filmde rol aldı.

Kariyeri boyunca 180'den fazla sinema filminde ve televizyon dizilerinde rol alan Kadir İnanır, uzun süredir hayat arkadaşı Jülide Kural ile birlikte gözlerden uzak bir yaşam sürüyordu. 2024’te de beyin damarına pıhtı atması nedeniyle hastaneye kaldırılan İnanır, tedavi süreci sonrası taburcu olmuştu.

DEM PARTİ’DEN CHP’YE MUTLAK BUTLAN KARARI TEPKİSİ

DEM Parti Merkez Yürütme Kurulu, CHP’ye yönelik mutlak butlan kararının hukuki ve demokratik ilkelerle bağdaşmadığını bildirdi. Açıklamada, kararın siyasetin yargı yoluyla şekillendirilmek istendiği bir anlayışın parçası olduğu savunuldu. Parti yönetimi, geçmişte olduğu gibi bugün de demokrasi ve hukuk ilkelerinden yana olduklarını belirtti.

Açıklamada, demokratik siyasete yönelik müdahalelerin kabul edilemeyeceği vurgulandı. DEM Parti, uzun yıllara dayanan siyasi mücadelesinin temel ilkesinin halk iradesini savunmak olduğunu ifade etti. Bu kapsamda, siyasi partilere yönelik yargı kararlarının yalnızca ilgili partileri değil, Türkiye’de demokratik temsil alanını da etkilediği değerlendirmesinde bulunuldu.

“HALK İRADESİNİN YANINDAYIZ” MESAJI VERİLDİ

DEM Parti açıklamasında, demokratik siyasete dönük saldırılar karşısında halk iradesinin yanında olunduğu belirtildi. Parti, Türkiye’de demokrasinin güçlenmesi gerektiğine işaret ederek, siyasetin yargı kararlarıyla dizayn edilmesinin toplumsal güveni zedelediğini kaydetti.

Açıklamada, “DEM Parti olarak geçmişte olduğu gibi bugün de demokrasi ve hukuktan yanayız” ifadesi öne çıktı. Parti yönetimi, demokratik değerlerin korunmasının yalnızca siyasi partilerin değil, toplumun tüm kesimlerinin meselesi olduğunu vurguladı. Kararın, siyasette kutuplaşmayı artırabilecek sonuçlar doğurabileceği ifade edildi.

BARIŞ VE DEMOKRATİK TOPLUM SÜRECİ VURGUSU

DEM Parti, açıklamasında Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ne de dikkat çekti. Toplumsal barışın güçlendirilmesi yönündeki çabaların yoğunlaştığı bir dönemde alınan kararın, sürece ilişkin güveni olumsuz etkileyebileceği belirtildi. Açıklamada, devletin ve Cumhuriyet’in gerçek anlamda demokrasiyle buluşturulmasının mümkün olduğu bir süreçte bu tür kararların toplumsal gerilimi artırdığı ifade edildi.

Parti yönetimi, uygulamaların toplumda kutuplaşmayı derinleştirdiğini ve iç barışı zedelediğini belirtti. Açıklamada, güven bunalımını büyüten adımların toplumsal barış hedefiyle örtüşmediği kaydedildi. DEM Parti, yasal düzenlemelerin gündemde olduğu bir dönemde alınan kararın Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ni gölgelemeye dönük bir adım olarak görüldüğünü bildirdi.

“MESELE TÜRKİYE’NİN DEMOKRASİ MESELESİDİR”

DEM Parti açıklamasında, konunun yalnızca CHP’ye ilişkin bir karar olarak ele alınamayacağı vurgulandı. Parti, meselenin Türkiye’nin demokrasi meselesi olduğunu belirtti. Hukuk ve adalet dışı uygulamalara derhal son verilmesi gerektiği ifade edilen açıklamada, demokratik siyasetin korunmasının önemine dikkat çekildi.

Parti yönetimi, Türkiye’de demokrasiyle nefes alabileceğine inanan, adalet talep eden ve demokratik değerler için mücadele eden milyonlarca yurttaşla birlikte olduklarını bildirdi. DEM Parti, açıklamasının sonunda demokratik siyasete yönelik müdahalelere karşı tutumunu sürdüreceğini belirterek, hukuk devleti ilkesinin korunması gerektiğini vurguladı.

"Ben size iktidara gül bahçesinden geçerek gitmeyi vadetmiyorum. Ben size acıya katlanmayı ama teslim olmamayı vadediyorum. Ben size onur, haysiyet, cesaret ve mücadele vadediyorum!"

Mutlak butlan kararıyla eski yönetime dönüş

Kararda, 4-5 Kasım 2023 tarihli kurultaydan önceki duruma dönülmesine, kurultay öncesi genel başkan olan Kemal Kılıçdaroğlu ile parti organlarının görevlerine "aynen devam etmelerine" hükmedildi. Aynı şekilde, CHP İstanbul İl Kongresi’nin de iptali nedeniyle kongre öncesi il başkanı ve il organlarının görevlerine devam etmesi kararlaştırıldı.

Günü negatif tarafta geçiren Borsa İstanbul, haberin ardından kayıplarını derinleştirdi. BIST 100 endeksinde kayıp yüzde 6'yı, bankacılık endeksinde ise yüzde 8’i aştı.

"Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi bugün önemli bir karar vermiştir. Bu kararın merkezinde doğrudan doğruya demoktarik iradenin korunması yer almaktadır. Çünkü hangi parti söz konusu olursa olsun delegenin ve üyenin menfaat baskı veya yönlendirme ile sakatlanması kabul edilemez.

4-5 Kasım 2023 tarihinde kurultay sürecinde delege iradesinin, kurultay sonucunu etkeliyecek şekilde sakatlağa uğradığı kanaatine varmışştır. Mahkeme bazı delegelere menfaat sağlandığı veya menfaatte bulunduğu iddialarını tespit etmiştir. Yargının görevi hukukun üstünlüğünü sağlamaktır.

Verilen bu karar, vatanadaşlarımızın demokrasiye olan güvenini pekiştiren bir karardır. Hukuk devleti iddiaları ciddiyetle ele alıp delilleriyle değerlendiren devlettir. Herkesin bu sürece saygı göstermesi, değerlendirmelerini hukuk çevresinde yapmaları önemlidir. İrade milletindir, delegenindir, üyelerindir, bu iradeye gölge düşüren her unsurun karşısında hukuk devleti dimdik dururur."

DW Türkçe muhabiri Kıvanç El’in aktardığına göre Özel, haberi alır almaz hukukçu kurmaylarını aradı ve kararın detayları ile ilgili bilgi aldı. Ardından Merkez Yönetim Kurulu’nun acile toplantıya çağrılmasını ve Meclis Grup yönetimini ile tüm parti yöneticilerinin partiye gelmesini istedi.

DW’nin aktardığı bilgiye göre CHP’de bundan sonraki süreç için Kılıçdaroğlu’na koltuğa oturmama çağrısı yapılmasından, genel merkezin terk edilmemesine ve yeni partiye geçişe kadar tüm seçenekler değerlendiriliyor.

MUTLAK BUTLAN KARARI HUKUKTA NE İFADE EDİYOR?

Mutlak butlan kararı, görünürde kurulmuş bir hukuki işlemin kanunun emredici hükümlerine, kamu düzenine, genel ahlaka veya hukukun temel ilkelerine aykırılık nedeniyle geçersiz sayılması anlamına geliyor. Türk hukukunda bu durum “kesin hükümsüzlük” kavramıyla açıklanıyor. Böyle bir işlem, taraflar daha sonra onay verse bile geçerli hale gelmiyor.

Bu yönüyle mutlak butlan, sıradan bir usul eksikliğinden farklı sonuçlar doğuruyor. Mahkeme, önüne gelen bir uyuşmazlıkta mutlak butlan halini kendiliğinden dikkate alabiliyor. Çünkü bu geçersizlik türü yalnızca taraflar arasındaki menfaat dengesini değil, hukuk düzeninin temel güvenliğini ve kamu yararını ilgilendiriyor.

HANGİ İŞLEMLER MUTLAK BUTLAN KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLİYOR?

Kanuna açıkça aykırı işlemler, kamu düzenini ihlal eden sözleşmeler, konusu hukuken imkânsız olan anlaşmalar, genel ahlaka aykırı düzenlemeler ve bazı ağır şekil şartı ihlalleri mutlak butlan kapsamında ele alınabiliyor. Bu tür durumlarda işlem, baştan itibaren geçersiz kabul ediliyor ve sonradan düzeltilmesi mümkün olmuyor.

Medeni hukukta evliliğin mutlak butlanı bu kavramın bilinen örnekleri arasında yer alıyor. Eşlerden birinin evlenme sırasında başka biriyle evli olması, sürekli ayırt etme gücünden yoksun bulunması, evlenmeye engel derecede akıl hastalığının olması ya da taraflar arasında evlenmeye engel hısımlık bulunması halinde evlilik mutlak butlanla batıl sayılabiliyor.

Borçlar hukuku alanında da kanuna aykırı sözleşmeler, suç teşkil eden bir fiilin gerçekleştirilmesine yönelik anlaşmalar veya kamu düzenine zarar verebilecek işlemler kesin hükümsüzlük kapsamında değerlendirilebiliyor.

MUTLAK BUTLAN İLE NİSBİ BUTLAN ARASINDAKİ FARK NE?

Mutlak butlan ile nisbi butlan arasındaki temel fark, geçersizliğin ağırlığı ve ileri sürülme biçiminde ortaya çıkıyor. Mutlak butlanda işlem baştan itibaren geçersiz kabul ediliyor. Bu geçersizlik herkes tarafından ileri sürülebiliyor ve hâkim tarafından kendiliğinden dikkate alınabiliyor.

Nisbi butlanda ise işlem başlangıçta geçerli sonuç doğurabiliyor. Ancak yanılma, aldatma, korkutma veya irade sakatlığı gibi nedenlerle ilgili taraf işlemin iptalini talep edebiliyor. Bu durumda geçersizlik, belirli kişilerin başvurusu ve belirli süreler içinde kullanılacak haklarla gündeme geliyor. Mutlak butlan ise kamu düzeniyle bağlantılı olduğu için taraf iradesiyle ortadan kaldırılamıyor.

SİYASİ PARTİ KURULTAYLARINDA NEDEN TARTIŞILIYOR?

Mutlak butlan kavramı, son dönemde siyasi parti kurultayları ve kongrelerine ilişkin davalarla daha fazla gündeme geldi. Özellikle parti kurultaylarının iptali istemiyle açılan davalarda, kurultay sürecinde delegelerin iradesinin sakatlanıp sakatlanmadığı, seçim sonucunu etkileyebilecek nitelikte ağır hukuka aykırılık bulunup bulunmadığı ve alınan kararların hukuki geçerliliği tartışılıyor.

Bu tür davalarda mutlak butlan iddiası, yalnızca bir usul hatasına işaret etmiyor. İddia, kurultayın veya kongrenin hukuk düzeni açısından baştan itibaren geçersiz sayılmasını gerektirecek ölçüde ağır bir sakatlık taşıdığı yönünde kuruluyor. Böyle bir iddianın kabul edilmesi halinde, kurultayda alınan kararlar, seçilen yönetim organları ve parti içi işleyişin hukuki dayanağı tartışmaya açılabiliyor.

YSK VE ADLİ YARGI AYRIMI ÖNE ÇIKIYOR

Siyasi süreçlerde mutlak butlan tartışmasının merkezinde, hangi kurumun hangi işlemler üzerinde yetkili olduğu sorusu da bulunuyor. Seçim kurullarının görev alanı genellikle seçim günü ve sonrasındaki sandık, oy sayımı ve mazbata gibi işlemlerle ilişkilendiriliyor. Kurultay öncesi süreçler, delege iradesine ilişkin iddialar, disiplin kararları veya parti içi gündem maddeleri ise farklı yargı mercilerinin değerlendirme alanına girebiliyor.

Bu nedenle her mutlak butlan iddiası otomatik olarak kurultayın iptali sonucunu doğurmuyor. Mahkeme, somut delilleri, davacıların hukuki yararını, görev alanını, siyasi partiler mevzuatını ve yargılama usulünü birlikte değerlendiriyor.

MUTLAK BUTLAN KARARI SİYASETTE NE SONUÇ DOĞURUR?

Mutlak butlan kararı siyasette, bir parti kongresi, kurultayı veya bu süreçte alınan kararların baştan itibaren geçersiz sayılması sonucunu doğurabilir. Böyle bir karar, parti yönetimi, delegasyon yapısı, kurultay kararları ve siyasi meşruiyet tartışmaları açısından geniş etkiler yaratabilecek niteliktedir.

Ancak bu sonucun ortaya çıkması için ağır hukuka aykırılığın somut delillerle ortaya konulması gerekir. Siyasi tartışmalar veya iddialar tek başına yeterli kabul edilmez. Nihai değerlendirme, yetkili yargı merciinin mevzuat, deliller ve usul kuralları çerçevesinde vereceği kararla şekillenir.

CHP’nin 38’inci Olağan Kurultayı ile 21’inci Olağanüstü Kurultayı’nın iptali istemiyle açılan davada, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36’ncı Hukuk Dairesi, her iki kurultay hakkında da 'mutlak butlan’ kararı verdi. Mahkeme, CHP Genel Başkanı Özgür Özel ve parti yönetiminin görevden uzaklaştırılmasına, kurultay öncesinde görevde olan Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ve Parti Meclisi üyelerinin tedbiren göreve dönmesine karar verdi.

Kararda, 38. Olağan Seçimli Kurultayı ile 8 Ekim 2023 tarihli İstanbul İl Kongresi’nin, parti içi demokrasi, eşitlik ve serbest irade ilkelerine aykırı şekilde gerçekleştiği gerekçe gösterildi. Daire, 2 hafta içinde Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere verdiği kararı "oy birliğiyle" aldı. Dairenin kararında şu ifadelere yer verildi:

"Mutlak butlanla sakatlanmış 4-5 Kasım 2023 tarihli kurultay ile göreve gelen Genel Başkan Özgür Özel'in, Merkez Yönetim Kurulu üyelerinin, Parti Meclisi üyelerinin ve Yüksek Disiplin Kurulu üyelerinin tedbiren görevden uzaklaştırılmalarına ve 4-5 Kasım 2023 tarihli kurultay öncesi görevde bulunan Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ile Parti Meclisi ve Yüksek Disiplin Kurulu üyelerinin karar kesinleşinceye kadar tedbiren görevi üstlenmelerine, göreve iadelerine ihtiyati tedbir kararının, gereği için Yüksek Seçim Kuruluna, Ankara İl Seçim Kuruluna, Çankaya 4. İlçe Seçim Kuruluna ve Ankara Valiliğine gönderilmesine karar verilmiştir."

Mahkeme CHP'nin 38. kurultayını iptal etti. Kemal Kılıçdaroğlu ve parti organlarının görevlerine iadesine karar verildi.

NE OLMUŞTU?

CHP'nin, 4-5 Kasım 2023'te gerçekleştirdiği 38. Olağan Kurultayı'na ilişkin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından usulsüzlük soruşturması başlatılmıştı.

Eski Hatay Belediye Başkanı Lütfü Savaş ve bazı delegeler, 38. Olağan Kurultay'ının mutlak butlanla batıl olduğunun tespitiyle Genel Başkan Özgür Özel, Merkez Yönetim Kurulu (MYK), Parti Meclisi (PM) ve Yüksek Disiplin Kurulu (YDK) üyelerinin görevden uzaklaştırılmaları ve 38. Kurultay öncesi görevde bulunan Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ile önceki kurulların göreve iadeleri talep edilmişti.