Türkiye İstatistik Kurumu, mart ayına ilişkin motorlu kara taşıtları istatistiklerini açıkladı.

Buna göre, martta trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 18,3 azalarak 159 bin 931'e geriledi. Söz konusu dönemde kaydı silinen taşıt sayısı ise yüzde 39,4 artarak 3 bin 484'ten 4 bin 856'ya çıktı. Böylece, trafikteki toplam taşıt sayısı yılın üçüncü ayında 155 bin 75 adet artış gösterdi.

Mart ayında trafiğe kaydı yapılan taşıtların yüzde 50,2'sini otomobil, yüzde 34,8'ini motosiklet, yüzde 10,1'ini kamyonet, yüzde 1,7'sini kamyon, yüzde 1,6'sını traktör, yüzde 1'ini minibüs, yüzde 0,5'ini otobüs ve yüzde 0,1'ini özel amaçlı taşıtlar oluşturdu.

Martta trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısında bir önceki aya göre ise yüzde 31,3 artış gerçekleşti.

Trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı bir önceki aya göre motosiklette yüzde 51, otomobilde yüzde 27,2, traktörde yüzde 19,3, minibüste yüzde 17,7, kamyonette yüzde 12,8, otobüste yüzde 4,5 artarken, özel amaçlı taşıtta yüzde 28,9 ve kamyonda yüzde 10,5 azalış gösterdi.

Mart ayında geçen yılın aynı ayına göre trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı otobüste yüzde 12,6, minibüste yüzde 2,6 artarken, traktörde yüzde 50,1, özel amaçlı taşıtta yüzde 34,2, kamyonda yüzde 25,3, motosiklette yüzde 21,2, otomobilde yüzde 15,4 ve kamyonette yüzde 15 azaldı.

Trafiğe kayıtlı araç sayısı mart sonu itibarıyla 34 milyonu geçti

Trafiğe kayıtlı araç sayısı, martta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 7 artarak 31 milyon 788 bin 619'dan 34 milyon 23 bin 986'ya yükseldi.

Mart sonu itibarıyla trafiğe kayıtlı taşıtların yüzde 51,8'ini otomobil, yüzde 21,2'sini motosiklet, yüzde 14,6'sını kamyonet, yüzde 6,8'ini traktör, yüzde 3,1'ini kamyon, yüzde 1,6'sını minibüs, yüzde 0,6'sını otobüs ve yüzde 0,3'ünü özel amaçlı taşıtlar oluşturdu.

Devri yapılan araçlar

Devri yapılan toplam 870 bin 992 taşıttan yüzde 68,6'sı otomobil, yüzde 14,8'i kamyonet, yüzde 9,7'si motosiklet, yüzde 2,8'i traktör, yüzde 1,8'i kamyon, yüzde 1,6'sı minibüs, yüzde 0,5'i otobüs ve yüzde 0,2'si özel amaçlı taşıtlar olarak kayıtlara geçti.

Martta trafiğe kaydı yapılan otomobillerin yüzde 15,5'inin Renault, yüzde 8,2'sinin Toyota, yüzde 7,4'ünün Peugeot, yüzde 6,9'unun Volkswagen, yüzde 6,1'inin Hyundai, yüzde 5,9'unun Togg, yüzde 5,1'inin Fiat, yüzde 5'inin Opel, yüzde 5'inin Citroen, yüzde 4,3'ünün Skoda, yüzde 3,3'ünün Mercedes-Benz, yüzde 3,1'inin Kia, yüzde 3'ünün BMW, yüzde 2,6'sının Ford, yüzde 2,2'sinin Audi, yüzde 2'sinin Volvo, yüzde 1,9'unun Mini, yüzde 1,7'sinin Chery, yüzde 1,6'sının Nissan, yüzde 1,2'sinin Tesla ve yüzde 8,4'ünün diğer markalardan oluştuğu tespit edildi.

Ocak-mart döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı yüzde 14,4 azalarak 426 bin 342'ye gerilerken, trafikten kaydı silinen taşıt sayısı yüzde 23,1 artışla 13 bin 42 adet oldu. Böylece yılın ilk 3 ayında trafikteki toplam taşıt sayısı 413 bin 300 adet arttı.

Ocak-mart döneminde trafiğe kaydı yapılan 224 bin 627 otomobilin yüzde 41,1'inin benzin, yüzde 31,5'inin hibrit, yüzde 18,2'sinin elektrikli, yüzde 8,6'sının dizel ve yüzde 0,6'sının LPG yakıtlı olduğu belirlendi.

Mart sonu itibarıyla trafiğe kayıtlı 17 milyon 611 bin 509 adet otomobilin ise yüzde 32,4'ünün dizel, yüzde 31'inin benzin, yüzde 29,8'inin LPG, yüzde 4,4'ünün hibrit ve yüzde 2,3'ünün elektrikli olduğu görüldü. Otomobillerin yüzde 0,2'sinin ise yakıt türü bilinmiyor.

Ocak-mart döneminde trafiğe kaydı yapılan otomobillerin yüzde 33,2'si 1300 ve altı, yüzde 15,9'u 1401-1500, yüzde 13,2'si 1501-1600, yüzde 9,6'sı 1301-1400, yüzde 9,1'i 1601-2000, yüzce 0,8'i 2001 ve üstü motor silindir hacmine sahip bulunuyor.

Söz konusu dönemde trafiğe kaydı yapılan 224 bin 627 otomobilin yüzde 42,1'i gri, yüzde 25,6'sı beyaz, yüzde 11,2'si siyah, yüzde 10,4'ü mavi, yüzde 5,3'ü yeşil, yüzde 3,5'i kırmızı, yüzde 1,3'ü kahverengi, yüzde 0,3'ü turuncu, yüzde 0,2'si sarı ve yüzde 0,2'si diğer renkli araçlardan oluştu.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, Kahramanmaraş'ta bir okulda gerçekleşen silahlı saldırının ardından uzman personelden oluşan ekiplerin sahaya yönlendirildiği, saldırıdan etkilenen çocuklar ve aileleriyle birebir görüşmeler gerçekleştirilmeye başlandığı belirtildi.

Açıklamada, ekiplerin ailelere psikososyal destek sunmasının yanı sıra sosyal hizmet ihtiyaçlarını da tespit ettiği, gerekli yönlendirmelerin titizlikle yapıldığı ifade edildi.

Bakanlık, son günlerde artış gösteren benzer saldırı olaylarına ilişkin de kapsamlı bir araştırma başlatıldığını duyurdu.

Bu kapsamda, olayların nedenleri, risk faktörleri ve önleyici mekanizmaların güçlendirilmesine yönelik analizlerin yapılacağı kaydedildi.

"Çocukların güvenliği her koşulda öncelik"

Bakanlığın yürüttüğü Sosyal Risk Haritaları çalışmalarının bu süreçte önemli bir veri kaynağı olacağı belirtildi.

Bu kapsamda hane düzeyinde sosyal, ekonomik ve psikososyal göstergelerin analiz edilmesiyle oluşturulan risk haritalarının, benzer olayların erken tespiti ve önleyici hizmetlerin güçlendirilmesine katkı sağlaması hedefleniyor.

Açıklamada, çocukların güvenliğinin her koşulda öncelik olduğu vurgulanarak, "Ailelerimizin yanında olmaya, çocuklarımızın sağlıklı ve güvenli ortamlarda büyümesi için tüm imkanlarımızı seferber etmeye devam edeceğiz." ifadesi kullanıldı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), şubat ayına ilişkin ücretli çalışan istatistiklerini yayımladı.

Buna göre, Şubat 2025'te 15 milyon 297 bin 723 kişi olan sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı, şubatta yüzde 1,3 artışla 15 milyon 501 bin 511 kişiye yükseldi.

Söz konusu ayda ücretli çalışan sayısı, sanayi sektöründe yıllık bazda yüzde 3,2 azaldı, inşaat sektöründe yüzde 4,5 ve ticaret-hizmet sektöründe yüzde 3,3 arttı.

- Aylık değişim

Sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı şubatta, ocağa göre yüzde 0,4 artış sergiledi.

Bu dönemde ücretli çalışan sayısı, sanayi sektöründe yüzde 0,1, inşaat sektöründe yüzde 0,9, ticaret-hizmet sektöründe yüzde 0,5 artış gösterdi.

AA muhabirinin derlediği bilgiye göre, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca, Karayolları Trafik Kanunu gereği yolcu ve eşya taşımalarında kullanılan araçlara kış lastiği takılması, illerin hava ve iklim şartları dikkate alınarak yılın belirli dönemi için zorunlu tutuluyor.

Söz konusu yetki, valiliklere de devredilebiliyor.

Araçların denetimi, Bakanlığın yetkilendirdiği personelin yanı sıra Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ile Ticaret Bakanlığının sınır kapılarındaki birimleri ve belediyelerin denetim ekipleri tarafından yapılıyor. Kurala uymayan araç sürücülerine idari para cezası kesiliyor.

Türkiye genelinde 15 Kasım 2025'te başlayan kış lastiği takma zorunluluğu uygulaması bugün sona erdi.

Kış lastiklerinin yazın kullanılmaması önemli

Kış lastikleri 7 derecenin altındaki sıcaklıklar için üretildiğinden yazın kullanıldığında lastiklerde erken aşınma ve performans kaybı gibi sorunlar ortaya çıkıyor. Soğuk havaya göre tasarlanan kış lastikleri, yazın kullanıldığında yol tutuşunda ciddi azalmaya sebep oluyor, araç üzerindeki kontrolü olumsuz etkiliyor ve yakıt tüketimini artırıyor.

Mevsimine uygun olmayan lastik kullanımı, daha fazla karbon salımına yol açıyor. Doğru lastik kullanımıyla çevresel sürdürülebilirliğe de katkı sağlanmış oluyor.

Lastik değiştirme ücreti 1000 liradan başlıyor

Lastik sökme-takma işlemi, 13 ve 14 inç jantlar için 1000 lira, 15, 16 ve 17 inç olanlar için 1250 lira, 18 ve üzeri inçler için 1500 lira olarak uygulanıyor.

Lastik oteli hizmeti de 4 lastiğin değiştirme ücreti düzeyinde sunuluyor.

"Lastiğin raf ömrüne dikkat edilmeli"

Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu Başkanı Aydın Erkoç, araçlarda hayati önem taşıyan lastiklerin, "can güvenliğini en yüksek derecede ilgilendiren ürün" olarak kabul edildiğini söyledi.

Sürücülerin araçlarına lastik seçerken bunların sürüş ihtiyaçlarına ve mevsime uygun olmasına dikkat etmesi gerektiğini belirten Erkoç, şunları kaydetti: "Güvenli sürüş, yakıt tasarrufu, performans ve lastik ömrü gibi nedenlerle mevsimine uygun lastik kullanmak büyük önem taşıyor. Bilindiği gibi bir araçta kazaya sebebiyet veren en önemli unsurlardan biri de uygun olmayan lastik kullanımıdır. Mevsimine uygun olmayan lastikler kazalara davetiye çıkarır. Yaz döneminde kış lastiği yıpranır ve ömrü kısalır. Güvenli ve konforlu sürüş için kışın kışlık, yazın da yazlık lastiklerin tercih edilmesi gerekiyor."

Erkoç, lastik alırken üretim tarihlerine bakılması gerektiğine dikkati çekerek, kullanılmasa da lastiklerin raf ömrünün dolmuş olabileceğini, raflarda uzun süre bekletilen, ömrü dolmuş lastiklerin özelliğini kaybedeceğini ve balans tutmayacağını söyledi.

Ziyarete ilişkin açıklamalarda bulunan Yılmaz Acu, Abdülkadir Aksu’nun yıllardır kendisine ve Diyarbakır’daki ihtiyaç sahiplerine büyük destek verdiğini belirterek, şu ifadeleri kullandı:

"Kıymetli Bakanım Abdülkadir Aksu, yıllardır Diyarbakır’da yürüttüğüm hizmetlerde maddi manevi büyük desteklerde bulunmuştur. Çok saygı duyduğum, kıymetli bir devlet adamıdır. Her zaman desteğini gördüm. Bugün de İstanbul’a gelerek kendisini ziyaret edip hayır dualarını aldım.’’

Ziyaretten duyduğu memnuniyeti dile getiren Abdülkadir Aksu ise Yılmaz Acu’nun yıllardır önemli hizmetler gerçekleştirdiğini belirterek çalışmalarında başarılar diledi.

Uraloğlu, yaptığı yazılı açıklamada, sivil havacılık personelinin eğitim ve sertifikasyon süreçleri kapsamında KDM ORG altyapısı üzerinden yürütülen çevrim içi sınav organizasyonuna ilişkin bilgi verdi.

Sınavların daha önce yalnızca Ankara ve İstanbul'daki Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü sınav merkezlerinde yapıldığını belirten Uraloğlu, "Ankara'da 1 ve İstanbul'da 3 olmak üzere toplam 4 merkezle hizmet veriliyordu. Yeni dönemde önemli bir kapasite ve erişim artışı sağladık. Antalya, Muğla, Nevşehir ve İzmir'de yeni sınav merkezlerini devreye aldık. Ayrıca Ankara ve İstanbul'a da ikişer merkez daha kazandırdık. Böylelikle, havacılık personeli için çevrim içi sınav merkezi sayısını 6 şehirde 12 merkeze çıkardık." ifadesini kullandı.

Bakan Uraloğlu, sisteme 4 yeni şehir ile 8 yeni sınav merkezi kazandırdıklarını, aylık ortalama 30 bin sınavın gerçekleştirildiği sistemi daha güçlü ve erişilebilir bir yapıya kavuşturduklarını belirtti.

Sürdürülebilir sınav ekosistemi

Kurumsal Dönüşüm Modeli çerçevesinde yetkilendirilen eğitim kaynak sağlayıcıları aracılığıyla hayata geçirilen bu yapının, sektörde sürdürülebilir bir sınav ekosistemi oluşturduğuna işaret eden Uraloğlu, sistemin aday odaklı bir yaklaşımla yeniden şekillendirildiğini ifade etti.

Uraloğlu, yeni merkezler sayesinde farklı şehirlerde ikamet eden adayların yalnızca Ankara ve İstanbul ile sınırlı kalmadığına, bu adaylar için zaman kaybının azaltıldığına ve sınav süreçlerinin daha erişilebilir hale geldiğine dikkati çekti.

KDM ORG altyapısı üzerinden yürütülen süreçlerin tamamen dijital bir sistemle yönetildiğini belirten Uraloğlu, şunları kaydetti: "Başvuru, planlama ve değerlendirme aşamaları, merkezi bir yapı üzerinden standart şekilde gerçekleştiriliyor. Bu sayede operasyonel verimlilik artırılıyor ve ölçme-değerlendirme süreçleri ulusal ve uluslararası standartlara uygun şekilde sürdürülüyor. Oluşturulan bu yapı, sivil havacılık sektörünün ihtiyaç duyduğu nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesine önemli katkı sağlıyor. Bu kapsamda çalışmaları kararlılıkla sürdürüyoruz."

Kara, şehir içi toplu taşıma hizmeti veren otobüs esnafıyla Başkent İlçeler Terminali'nde basın açıklaması yaptı.

Türkiye genelinde 28 bin 400'ü aşkın özel halk otobüsü esnafının hizmet verdiğini aktaran Kara, 22 farklı kategoride ücretsiz yolcu taşımacılığı yaptıklarını ve geçen ay 3 kategorinin daha ücretsiz yolcu taşımacılığına eklendiğini ifade etti.

Kara, burada toplanma sebeplerinin akaryakıttaki fiyat artışları olduğunu belirterek, "Yılbaşında akaryakıt fiyatı 53 lira iken bugün 87 liraları buldu. Eğer hükümetimiz tarafından karşılanmasaydı şu anda 100 lirayı geçiyordu. Bizler de kamu hizmeti görevi görüyoruz. Bizim herhangi bir başka sektörde çalışanlar ile aldığımız akaryakıtın aynı fiyatta olmaması lazım. Bizler ücretsiz yolcu taşımacılığı yapacaksak diğer esnaflardan bir farkımız olmalı." diye konuştu.

Kara, 14 Şubat'ta Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik ile ücretsiz yolcu taşıma desteklerinin 8 bin 73 liraya yükseldiğini anımsatarak, bu ücretin günlük 7 kişiye tekabül ettiğini, kendilerinin ise günlük 400 kişiyi ücretsiz taşıdıklarını söyledi.

Ücretsiz yolcularla ilgili yaklaşık 5 yıldır Ankara Büyükşehir Belediyesinden destek yardımı yapıldığını aktaran Kara, "2026'nın ilk ayı itibarıyla bu yardım da durdu. Her geçen gün akaryakıta zam geliyor. Bilet zammı artık kaçınılmaz oldu. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanımız Mansur Yavaş'tan istediğimiz, bilet fiyatlarına zam yapıp her bileti tam bilete tamamlamak lazım ya da araçlarımızın İstanbul modeli gibi kiralanması lazım." dedi.

Araçlara lastik alamadıklarını, araçların bakımlarını yaptıramadıklarını, deposunu dolduramadıklarını söyleyen Kara, şunları kaydetti: "Bu böyle giderse Ankara'dan başlayıp Türkiye'de kontak kapatacağız. Türkiye'de ara zammın alınma kararı gelmiştir. Zam yapılsa dahi hükümetin desteği olmadan halk otobüsü esnafının yürüme şansı yok. Mayıs ayında büyükşehir belediyelerinde özel halk otobüslerine ilişkin herhangi bir karar, yasa çıkmazsa Ankara olmak üzere Türkiye genelinde kontak kapatacağız. Araçların anahtarlarını Türkiye Büyük Millet Meclisindeki milletvekillerine torbaların içerisinde getirip buyurun size torba yasası deyip bırakacağız."

Cenaze törenine; TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkanı Özgür Özel, Eski CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, mahkeme kararıyla CHP İstanbul İl Başkanlığı görevine getirilen Gürsel Tekin, İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, Anahtar Parti Genel Başkanı Yavuz Ağıralioğlu , Eski Genelkurmay Başkanı Emekli Orgeneral İlker Başbuğ, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Nuri Aslan, bazı siyası parti genel başkanları, Cindoruk'un ailesi, yakınları, siyasetçiler ve çok sayıda vatandaş katıldı. Kılınan cenaze namazının ardından Cindoruk'un naaşı, defnedilmek üzere Zincirlikuyu Mezarlığı'na götürüldü.

Törende basın mensuplarına konuşan CHP Genel başkanı Özgür Özel, "Hepimizin başı sağolsun. Yassıada yargılamalarının genç avukatından Süleyman Demirel'in yol ve siyaset arkadaşlığına, Meclisimizin başkanlığından siyasetimizin hep tıkandığı zamanlardaki üstlendiği kritik rollere kadar çok önemli bir ismi kaybettik. Hepimiz kendisine ayrı bir saygı duyuyoruz. Demirel ailesinin siyaset arkadaşlarının Türkiye'nin başısağolsun" dedi.

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu ise "Demokrasinin önemli bir savunucusuydu. Tarihimizdeki bütün kırılma noktalarında önemli görevler üstlendi. Hep rehber olma özelliğiyle kendisini hissettirdi. Türk demokrasisi kendisini savunan önemli bir avukatı kaybetti. Yaşı kaç olursa olsun, konumu ne olursa olsun onun için siyaset bir hırs alanı değildi. Zaten Türk siyasetinde 70 yıldır var olan Hüsamettin Cindoruk ancak iki kez milletvekili olmayı talep etmiş biriydi. Onun için önemli olan şey hizmet etmek ve Türk milletine hizmetkar olabilmekti. Allah herkese böyle cenaze töreni nasip etsin. Giderken bile insanları birleştiren bir şahsiyet olarak hem belleklerde hem de yüreklerde yer edecek" dedi.

Ayda 100 bin TL gelir elde ediyor

Büyükşehir Belediyesi'nin desteklediği isimlerden biri de Samsun'un Bafra ilçesi Lengerli Mahallesi'nde yaşayan Filiz Köksal oldu. Büyükşehir Belediyesi'nin sağladığı destek programından yararlanarak süs bitkileri serası kuran Filiz Köksal, iki yıl gibi kısa bir sürede önemli bir başarıya imza attı. Ev hanımıyken üretime adım atan Köksal, bugün aylık ortalama 100 bin TL gelir elde eden bir işletmenin sahibi oldu. Samsun Büyükşehir Belediyesi tarafından sağlanan destekle kurulan sera, 2024 yılında üretime başladı. Mevsimlik süs bitkileri, salon bitkileri, peyzaj ürünleri ve çilek fidesi gibi 30 çeşit ürünün bulunduğu sera iki yılda hızla büyüyerek iş hacmini artırdı, istihdama katkı sunmaya başladı. Filiz Köksal ev hanımıyken kendini çiçeklerin arasında büyüyen bir başarı öyküsünün içinde buldu.

"Türkiye'nin her yerinden talep var"

Ev hanımıyken kendi işinin patronu olan Filiz Köksal, "Bir dönüm sera ile başladık. Büyükşehir Belediyemiz hem seramızı kurdu hem de bize toprak ve malzeme desteği sağladı. 30 çeşit dış mekan çiçeği var. Çilek fidelerimiz var. Anaç üzerine yetiştirdiğimiz çiçekleri fide olarak da üretiyoruz. Türkiye'nin her yerine üretim yapıyoruz. Hemen hemen her ilden talep var. Bugüne kadar 30 bini aşkın üretim yaptık. Samsun Büyükşehir Belediyesi'ne bize sunduğu bu imkanlardan dolayı çok teşekkür ediyorum" dedi.

Üretmek isteyen kadınlara ilham veren hikayesini paylaşan Köksal, "İçimde hep üretme isteği vardı, çiçekleri de çok seviyordum. Bu desteği görünce hemen başvurduk. Çok güzel imkanlar sağladı bize Büyükşehir Belediyesi. Büyükşehir Belediyesi'nin desteği ile ev hanımlığından iş hayatına başladım. Benimle birlikte başka kadınlarda iş imkanı buldu. Mahallemizdeki kadınlara da istihdam sunuyoruz. Başlarken bu kadar büyüyeceğini tahmin etmiyordum. Ama imkan verildiğinde kadınların başaramayacağı bir şey yok. Büyükşehir ile başardım. Kendi işinin patronu olmak gurur verici. Büyükşehir Belediyesi'nin, devletimizin çok güzel destekleri, teşvikleri var. Yeter ki insanımız üretmek istesin" diye konuştu.

Çöpler köyündeki maden sahasında 13 Şubat 2024'te meydana gelen toprak kaymasında Adnan Keklik, Kenan Öz, Ramazan Çimen, Uğur Yıldız, Abdurrahman Şahin, Fahrettin Keklik, Mehmet Kazar, Şaban Yılmaz ve Hüseyin Kara'nın toprak altında kalarak hayatını kaybettiği, İsa Taşdelen ve İshak Demir'in yaralandığı heyelanla ilgili Erzincan 1. Ağır Ceza Mahkemesindeki yargılama devam ediyor.

Cumhuriyet savcısı, esas hakkında mütalaasını hazırlayarak celse arasında mahkemeye sundu. Mütalaada, olayla ilgili "taksirle ölüme ve yaralamaya neden olmak" ve "çevreyi taksirle kirletmek" suçlarından soruşturma başlatıldığı, 43 sanık hakkında iddianame düzenlenerek kamu davasının açıldığı belirtildi.

Mütalaada, kovuşturma aşamasında alınan bilirkişi raporları, sanık savunmaları, katılan beyanları ve dosya kapsamının değerlendirildiği ifade edildi.

Haklarında uzun süredir yakalama kararı bulunan sanıklar ile bilirkişi raporu sonrası suç duyurusunda bulunulan kişilere ilişkin soruşturmaların sonucunun beklenmesinin dosyayı sürüncemede bırakabileceği kaydedilen mütalaada, şahsi sorumluluk ilkesi gereği kusurların her sanık yönünden ayrı ayrı belirlendiği, yakalama infazlarının ve ilgili soruşturmaların ise tefrik edilerek yeni esas üzerinden yürütüleceği bildirildi.

Firari sanıkların dosyalarının ayrılması talep edildi

Mütalaada, yakalama kararı bulunan SSR firmasının yöneticisi William Keith M, operasyon direktörü Kenan Ö, tasarım mühendisleri Luis Q. ve Vinh Luu D L, kontrol mühendisi Kevin James G, proje sorumlusu Kevin Joseph R. ve üst düzey yönetici John H. hakkındaki dosyaların ayrılması talep edildi.

Şirketin Türkiye'deki en yetkili yöneticisi konumundaki tutuklu sanıklar Iain Ronald Guille ve kıdemli jeoteknik mühendisi Ali Rıza Kalender'in asli kusurlu olduğu ifade edilen mütalaada, mühendis Berkay M, bakım müdürü Abdulkadir C, denetim sorumlusu Osman B, proje başmühendisi Karabey T, yatırım projeleri müdürü Shaun Keady S, yığın liç baş mühendisi Mehmet Alperen T, oksit proses müdür vekili Kaan T, kıdemli proje inşaat mühendisi İshak A. ve denetçi mühendis Bürgehan A'nın alt düzeyden tali kusurlu, maden şirketinin iş güvenliği müdürü tutuklu sanık Selçuk Çiftlik'in tali kusurlu ve mühendis Murat B'nin ise tali düzeyde kusurlu olduğu kaydedildi.

Mütalaada, basit taksirin neticenin öngörülememesi, bilinçli taksirin ise sonucun önceden fark edilmesine rağmen istenmemesi olduğu belirtildi. Somut olayda sanıkların görevleri, işin tehlikeli yapısı ve olaydan önce radar cihazının kritik uyarılar vermesi birlikte değerlendirildiğinde, sonucun önceden fark edildiği ancak engellenmediği, bu nedenle bilinçli taksir halinin bulunduğu ifade edildi.

Sanıklar Iain Ronald Guille, Ali Rıza Kalender, Selçuk Çiftlik ile Shaun Keady S, Karabey T, İshak A, Berkay M, Abdulkadir C, Murat B, Osman B, Bürgehan A, Mehmet Alperen T. ve Kaan T’nin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak iş kazasına neden oldukları, 9 kişinin hayatını kaybettiği ve 1 kişinin yaralandığı belirtilen mütalaada, sanıkların eylemlerini bilinçli taksirle işledikleri gerekçesiyle 2 yıl 8'er aydan 22 yıl 6'şar aya kadar hapsi isteniyor.

Cezanın üst sınıra yakın şekilde belirlenmesi istendi

Sanık Iain Ronald Guille'nin ayrıca "çevrenin taksirle kirletilmesi" suçundan para cezası ile 2 aydan 1 yıla kadar hapisle cezalandırılması talep edilen mütalaada, olayda hayatını kaybedenlerin sayısı ve sanıkların kusur dereceleri dikkate alınarak cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak üst sınıra yakın şekilde belirlenmesi istendi.

Mütalaada, sanıklar Ali Rıza Kalender ve Iain Ronald Guille'nin tutukluluk hallerinin devamı, tutuklu sanık Selçuk Çiftlik hakkında ise tahliye kararının verilmesi talep edildi.

Diğer sanıklar İzzet T, Patrick V, Mehmet Yusuf Ç, Alkın Y, Ahmet Furkan E, Emrah E, Hasan A, Sertan Deniz A, Ahmet Y, Hayriye Öntürk G, Talat B, Dindar T, Ramazan K, Ahmet M, Yusuf Y, Ömer A, Aykut A, Ali Erdi S, Funda A, Metahan D, Ümit K, Velat A. ve Cengiz Yalçın D. hakkında ise beraat kararının verilmesi istendi.

Sanıkların yargılanmasına yarın devam edilecek

Heyelana ilişkin 3'ü tutuklu 43 sanığın yargılanmasına yarın devam edilecek.

Erzincan Cumhuriyet Başsavcılığınca hazırlanan 69 sayfalık iddianamede, bu kazalar konusunda uzman ve literatüre hakim bilirkişilerden oluşan heyetin 23 Mayıs ve 7 Haziran 2024'te bilirkişi raporlarını sundukları ve bu raporlar incelendiğinde 43 sanığın kusurlu bulunduğu, 12'sinin asli, 31'inin tali kusurlu oldukları belirtilmişti.

Tüm sanıkların "taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olmak" suçundan 2'şer yıldan 15'er yıla kadar hapisle cezalandırılması istenen iddianamede, ayrıca altın madenini o dönem işleten şirketin Kanadalı yöneticisi tutuklu sanık Iain Ronald Guille ile tutuksuz sanık Cengiz Yalçın D. ile Kenan Ö'nün "çevreyi taksirle kirletmek" suçundan da adli para ya da toprak, su veya havada kalıcı etki bırakması halinde ikişer aydan birer yıla kadar hapisle cezalandırılmaları talep edilmişti.

Başkanlıktan yapılan açıklamaya göre, başvuru şartlarını taşıyan erkek ve kadın adaylar, 20 Nisan-4 Mayıs tarihlerinde "sinav.diyanet.gov.tr" internet adresi üzerinden başvuru yapabilecek.

Taşra teşkilatında açık bulunan alanlarda sözlü sınav sonucuna göre 3 bin 209 aday imam hatip ve Kur'an kursu öğreticisi olacak.

Adaylarda, 2024'te yapılan Kamu Personel Seçme Sınavı'nın KPSSP122, KPSSP123 ve KPSSP124 puan türlerinden en az 50 puan alması, hafız kontenjanından başvuranlarda hafız olmaları şartları aranıyor.

Sınava ilişkin detaylı bilgiler, Diyanet İşleri Başkanlığının internet sitesinde yer alıyor.

Sezon yaklaşırken tüketicilerin tatil planları da şekilleniyor. Bu dönemde özellikle erken rezervasyonlarla yurt içi ve yurt dışı paket tur hizmetlerine yönelik talep artıyor.

Rezervasyon yaptıracak veya paket tur satın alacak vatandaşların, bazı hususlara dikkat etmeleri mağduriyet yaşamamaları açısından önem taşıyor.

AA muhabirinin Ticaret Bakanlığından edindiği bilgilere göre, rezervasyon yaptıran tüketicilerin şikayetlerinde otelin tanıtımlarda vadedildiğinden farklı olması, hizmetlerin aksaması veya ayıplı sunulması öne çıkıyor.

Paket turlarla ilgili şikayetler ise turu satın alan tüketicilerin yaptıkları sözleşme fesihlerinde ya da firmaların tur iptallerinde, paket tur bedelinin, yasal süre içinde tüketicilere iade edilmemesi, turun başlamasına birkaç gün kala katılımcı sayısının yeterli sayıya ulaşmadığı gerekçesiyle turun iptal edilmesi gibi başlıklarda yoğunlaşıyor.

Sözleşme paket tur başlayana kadar feshedilebilir

Tüketicilerin özellikle paket turun başlangıç tarihine kadar sözleşmeyi feshetme hakları bulunurken, fesih talebi, paket turun düzenleyicisine veya aracısına yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla iletilebiliyor.

Tüketiciler, paket turun başlangıcından en az 30 gün önce sözleşmeyi feshederlerse yasal zorunluluklar kapsamındaki vergi ve benzeri kesintiler hariç, herhangi bir kesinti yapılmadan ödedikleri bedeli geri alabiliyor. Fesih bildirimi paket turun başlamasına 30 günden daha az bir süre kala yapıldıysa, paket tur sözleşmesinde belirtilmek şartıyla, belirli bir tutar veya oranda kesinti yapılabiliyor.

Tüketicilerin gerekli tüm özeni göstermelerine rağmen öngöremedikleri, engelleyemedikleri bir durum veya mücbir sebep nedeniyle paket turun başlamasına 30 günden daha az bir süre kala fesih bildiriminde bulunmaları halinde, ödenmesi zorunlu vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülüklerden doğan masraflar ile 3. kişilere ödenip belgelendirilebilen ve iadesi mümkün olmayan bedeller hariç, tüketicinin ödemiş olduğu bedelin, herhangi bir kesinti yapılmaksızın, kendisine iade edilmesi gerekiyor.

186 bin liranın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuruluyor

Paket tur sözleşmelerine dair hususlar, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'da özel olarak düzenlendiği için, mevzuata aykırılık halinde, her bir aykırı işlem veya sözleşmeyle ilgili para cezası uygulanıyor. Bakanlığa iletilen şikayetler kapsamında geçen yıl, tüketicilerle akdedilen paket tur sözleşmelerine ilişkin 33 firma denetlendi, Kanun'a aykırı faaliyetleri tespit edilen 30 firmaya 38 milyon liradan fazla ceza kesildi. Bu yılın ilk 3 ayında ise 6 firma denetlenirken, 8 milyon liranın üzerinde ceza uygulandı.

Tüketicilerin sözleşmeden kaynaklı yaşadıkları bireysel uyuşmazlıkların çözümünde, tüketici hakem heyetleri ve tüketici mahkemeleri yetkili bulunuyor.

Tüketiciler, firmaların uygulamaları veya sözleşmenin ayıplı ya da eksik ifası nedeniyle mağdur edilmeleri durumunda bu yıl için 186 bin liranın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine, bu tutarın üzerindeki uyuşmazlıklarda ise tüketici mahkemesine başvurabiliyor. Tüketici mahkemelerinde dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması gerekiyor.

Tur iptallerinde tüketici tazminat ödemeden sözleşmeden cayma hakkını kullanabilir

Tüketiciden kaynaklanmayan nedenlerle paket tur sözleşmesinin esaslı unsurlarından birisinin değişmesi veya turun başlamadan önce iptal edilmesi durumunda tüketici, bu değişikliği kabul edebileceği gibi yapılan değişikliği kabul etmeyerek, paket tur düzenleyicisi veya aracısı tarafından sunulan, eşit veya daha yüksek değerde başka bir paket tura ek bir bedel ödemeksizin katılma, fiyat farkının kendisine iade edilmesi şartıyla daha düşük değerde bir paket tura katılma, herhangi bir tazminat ödemeksizin sözleşmeden dönme haklarından birini kullanabiliyor.

Tüketicinin sözleşmeden dönme hakkını kullanması halinde tüm bedelin, herhangi bir kesinti yapılmaksızın, en geç 14 gün içinde kendisine iade edilmesi gerekiyor.

Sözleşmenin feshi durumunda ise feshin mücbir sebepten kaynaklanıp kaynaklanmadığı veya paket turun başlamasına kalan süre dikkate alınarak yapılacak kesintiler sonrasında tüketiciye iade edilmesi gereken tutarın yine 14 gün içinde verilmesi zorunluluğu bulunuyor.

Broşür veya bilgilendirme formu satıcıdan temin edilmeli

Öte yandan tüketicilerin çevrim içi rezervasyon yaptırırken dikkat etmeleri gereken hususlar da bulunuyor. Bu kapsamda ​​​​​​​vatandaşların, sosyal medya, kısa mesaj veya e-posta gibi iletişim kanalları üzerinden gelen teklifin içeriğindeki tesis resimlerinin, kurumsal logo ve işaretlerin doğruluğunu sorgulamaları gerekiyor.

Satın alma kararı öncesinde tercih edilen seyahat acentesi veya turizm tesisinin, ilgili kamu kurum ve kuruluşları nezdinde kayıtlı olup olmadığının araştırılması önem taşıyor. Bu kapsamda tüketiciler, seyahat acentelerinin ve turizm tesislerinin belgeli olup olmadığını, turizm tesislerinin yıldız sayısını "www.kulturturizm.gov.tr" ve "www.tursab.org.tr" adreslerinden sorgulayabiliyor.

Özellikle mesafeli yolla imzalanan sözleşmelerde, seyahat acentesinin veya turizm tesisinin internet sitelerinde adres, ünvan ve iletişim bilgilerine yer verildiğine, internet sitelerinin Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi'ne (ETBİS) kayıtlı olduğunun kontrol edilmesine, satın alımların sosyal medya yerine seyahat acentesinin kendi internet sitesi üzerinden yapılmasına dikkat edilmesi gerekiyor.

Gerek yüz yüze gerek mesafeli satışlarda satın alınan paket tur veya konaklama sözleşmesine ilişkin broşür veya bilgilendirme formunun mutlaka satıcıdan temin edilmesi gerekiyor.

Sosyal medyada paylaşılan ve beldede çekildiği öne sürülen görüntülerde bir köpeğin zehirlenerek öldürüldüğünün iddia edilmesi, kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Söz konusu görüntülerin yayılmasıyla birlikte ilk açıklama Kemerhisar Belediyesi’nden geldi. Belediye tarafından yapılan yazılı açıklamada, ortaya atılan iddiaların gerçeği yansıtmadığı belirtilerek, olayla kurumun herhangi bir ilgisinin bulunmadığı vurgulandı. Açıklamada, sokak hayvanlarına yönelik bu tür davranışların insanlık dışı olduğu ifade edilerek, olayın şiddetle kınandığı kaydedildi. Belediyenin sokak hayvanlarının korunması, beslenmesi ve yaşam haklarının gözetilmesi konusunda çalışmalarını hassasiyetle sürdürdüğü bildirildi. Belediye açıklamasında ayrıca; vatandaşlardan gelen şikayetler istikametinde özellikle çocukların güvenliğini tehdit edebilecek şekilde saldırgan davranışlar sergileyen sahipsiz köpeklerin ilgili mevzuat kapsamında toplanarak barınaklara götürüldüğü, burada kontrol ve rehabilitasyon süreçlerinden geçirildiği bilgisine yer verildi. Olayla ilgili incelemelerin başlatıldığı ve sorumluların tespit edilmesi amacıyla ilgili kurumlarla iş birliği içinde çalışmaların sürdüğü de ifade edildi.

Valilik resmi inceleme başlattı

Öte yandan Niğde Valiliği de konuyla ilgili resmi bir açıklama yaparak, sosyal medyada yer alan zehirlenme iddialarının araştırılması amacıyla ilgili birimlerin görevlendirildiğini duyurdu. Valilik açıklamasında; İl Jandarma Komutanlığı, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürlüğü ekiplerinin sahada titizlikle çalışma yürüttüğü belirtildi. Açıklamada, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu kapsamında hayvanlara yönelik kötü muamele, işkence veya zalimce davranışların suç olduğuna dikkat çekilerek, iddiaların doğrulanması halinde sorumlular hakkında gerekli yasal işlemlerin kararlılıkla uygulanacağı vurgulandı. Valilik ayrıca, Bor ilçesi ile il merkezinde bulunan sokak hayvanı bakımevleri ve doğal yaşam alanlarında sahipsiz hayvanların toplanması, rehabilitasyonu, barındırılması ve sahiplendirilmesine yönelik çalışmaların ilgili mevzuat çerçevesinde sürdürüldüğünü bildirdi.
Kemerhisar’da yaşandığı iddia edilen olayla ilgili inceleme süreci devam ediyor.

Milli İstihbarat Teşkilatı, resmi sitesi üzerinden belge paylaşımlarına devam ediyor. Tarihe ışık tutmak amacıyla paylaşılan son belge ise yabancı bir istihbarat şüphelisinin Ankara'nın Ulus semtinde faaliyetlerinin açıklığa kavuşturulması amacıyla MAH Riyasetinden Ankara B Amirliğine 16 Ağustos 1940 tarihli talimat oldu.
Paylaşılan belgede kimliği henüz tespit edilmeyen ve Rus veya Bulgar olduğu anlaşılan bir şahsın Ulus meydanındaki Tan kırtasiyesinden bir fotoğraf makinesi alması, aldığı fotoğraf makinesi ile yazı kopyası ve bunun büyütülmesinin nasıl olacağı hakkında bilgi edinmeye çalışmasının dikkati çektiği belirtiliyor.
Belgede, şüpheli şahsın bir fotoğrafın büyütülerek çıkarılması için kullanılan agrandisman cihazı satın almak istemesi ve cihazın Tan kırtasiyesinde olmadığı bilgisi yer aldı. Şüphelinin yarın (17 Ağustos 1940) öğleden önce veya sonra kırtasiyeye gelip cihazı göreceği bilgisi de ayrıca belgede yer aldı.
Kısa boylu ve sarışınca olan şüphelinin teşhisi ve kimliğinin tespiti lazım olduğu belirtilen belgede, şüphelinin aldığı fotoğraf makinesi ile almak istediği agrandisman cihazı ile neler yapmakta olduğu ve neler yapacağının tespitinin ehemmiyetine vurgu yapıldı.

Karşı istihbarat çalışmaları

MİT tarafından yayımlanan belgede karşı istihbarat çalışmaları hakkında bilgiler de yer alıyor. Belgede, şüphelinin teşhisi için kırtasiye sahiplerinden istifade etmenin şüphelinin takip edildiğini anlamasına yol açabileceği belirtiliyor. Ayrıca belgede bu sebeple mağazanın gizlice gözlenmesi ve mağaza çalışanlarından birinin dükkandan çıkarak agrandisman cihazını almak için gitmesi ile kırtasiyeye geri dönüşünün gözetilmesi ve o sırada Tan kırtasiyesinde bulunularak cihazı teslim alacak kısa boylu, sarışın şüphelinin peşini bırakmayarak kimliğini ve faaliyetlerini tespit etmeye gayret etme zarureti olduğu belirtiliyor.
"Gizli istihbarat servislerinin karakteristik mesailerinden olan alametlerden ipucu temin ederek meseleyi aydınlatmanın Ankara merkezinin uyanık ve gayretli memurlarından beklenir" ifadeleri yer alan belgede, hiç olmazsa bu alışverişin zararlı maksatla yapılmadığının tespitinin başarı olduğu belirtildi ve icabına tevessül edilmesi rica edildi.
Vatandaşlar paylaşılan belgeye MİT'in resmi sitesinde yer alan "Özel Koleksiyon" sekmesi altında bulunan "Belgeler" kısmından ulaşabiliyor.

Washington Post'un haberine göre; genç kadın, Meta ve YouTube’a karşı açılan davada verdiği ifadede “Sürekli orada olmak istiyordum” dedi. Kaliforniya’daki jürinin şirketleri ihmalkar bulması ve 6 milyon dolar tazminata hükmetmesi, teknoloji şirketlerini hesap verebilir kılma çabalarında bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

Bilimsel araştırmalar da bu yargı süreciyle paralel ilerliyor. Artan sayıda çalışma, yoğun sosyal medya kullanımının yalnızca ruh sağlığını değil; dikkat, hafıza ve odaklanma gibi bilişsel işlevleri de etkilediğini ve bazı bulgulara göre bu etkinin hızlanmış yaşlanmaya benzediğini ortaya koyuyor.

Araştırmalar aynı zamanda bu etkilerin geri çevrilebileceğine işaret ediyor. Çözüm ise oldukça basit: ara vermek.

ABD’de ortalama bir kişi günde yaklaşık 4,5 ila 5 saatini telefonda geçiriyor. Bu süre daha düşük seviyede, günde 2-3 saat olsa bile yılda yaklaşık 1,5 aya denk geliyor.

Georgetown Üniversitesi’nden psikoloji profesörü Kostadin Kushlev, “Hepimizin telefonlarla biraz sağlıksız bir ilişkisi var” diyor.

“Dijital detoks” kavramı bir moda gibi görünse de, PNAS Nexus’ta yayımlanan ve 467’den fazla katılımcıyı kapsayan geniş ölçekli bir araştırma, kısa süreli bir uzaklaşmanın bile çarpıcı sonuçlar doğurabileceğini ortaya koydu. Bulgulara göre bu etki, yaşa bağlı bilişsel gerilemenin yaklaşık 10 yılını telafi edecek düzeyde.

Araştırmanın yazarlarından Alberta Üniversitesi’nden Noah Castelo, çalışmanın kendi deneyiminden doğduğunu belirtiyor. Castelo, akıllı telefonların günlük yaşam üzerindeki etkisini fark ettiğini ifade ederek “Bu teknolojiler, arkadaşlarla akşam yemeği gibi aslında keyifli olan aktiviteleri sekteye uğratabiliyor” diyor.

İki haftalık detoksun etkisi

Araştırmada katılımcılar, iki hafta boyunca telefonlarında internet erişimini engelleyen bir uygulama kullandı. Arama ve mesajlaşma ise serbest bırakıldı; yani akıllı telefonlar geçici olarak “tuşlu telefon”a dönüştürüldü.

Bu süreçte katılımcıların günlük internet kullanımı 314 dakikadan 161 dakikaya düştü. İki haftanın sonunda ise sürdürülebilir dikkat, ruh sağlığı ve genel iyilik hali gibi alanlarda belirgin iyileşmeler görüldü.

Araştırmacılara göre dikkat süresindeki artış, yaşa bağlı 10 yıllık gerilemeye eşdeğer büyüklükteydi. Depresyon belirtilerindeki azalma ise bazı antidepresanlardan daha güçlü, bilişsel davranışçı terapiye ise benzer düzeydeydi.

Çalışmanın en dikkat çekici bulgularından biri ise kuralları tam uygulayamayan katılımcıların bile fayda görmesi oldu. Ayrıca iki haftalık sürecin ardından yapılan takiplerde olumlu etkilerin devam ettiği gözlendi.

Kushlev, “Sonsuza kadar kendinizi kısıtlamak zorunda değilsiniz. Kısmi bir dijital detoks bile, birkaç günlüğüne bile olsa işe yarıyor” diyor.

Araştırmalar, telefon üzerinden internet kullanımının bilgisayara kıyasla daha olumsuz etkiler yarattığını da gösteriyor. Bunun nedeni ise telefon kullanımının daha “dürtüsel ve bilinçsiz” olması. İnsanlar yürürken, film izlerken ya da biriyle konuşurken bile sosyal medyada vakit geçirebiliyor.

Bu durum, yapılan aktivitelere verilen dikkati azaltıyor ve alınan keyfi düşürüyor. Kushlev, “Bu tür dikkat dağınıklıkları, deneyimin duygusal kalitesini düşürüyor; daha az tatmin edici sohbetlere ve ilişkilere yol açıyor” diyor.

Hukuki süreç ve şirketlerin tepkisi

Söz konusu davada jüri, günler süren değerlendirmelerin ardından 10’a karşı 2 oyla şirketlerin ihmalkar olduğuna hükmetti. Kararın ardından Meta ve YouTube temyize gideceklerini açıkladı. Meta, genç kullanıcıları korumaya yönelik adımlar attığını savunurken; YouTube ise kendisini “sosyal medya platformu değil, sorumlu şekilde inşa edilmiş bir yayın platformu” olarak tanımladı.

“Goldilocks” sorunu: Ne kadar kullanım fazla?

Dijital detoks araştırmaları henüz erken aşamada. Bu nedenle, yalnızca belirli saatlerde kullanımın kısıtlanması ya da sadece sosyal medyanın sınırlandırılması gibi daha hedefli yöntemlerin de etkili olup olmayacağı araştırılıyor.

Harvard Üniversitesi’nin JAMA Network Open’da yayımlanan ve yaklaşık 400 kişiyi kapsayan bir çalışması, sadece bir haftalık telefon kullanımını azaltmanın bile kaygıyı yüzde 16,1, depresyonu yüzde 24,8 ve uykusuzluğu yüzde 14,5 oranında azalttığını ortaya koydu.

Ancak uzmanlara göre herkes sosyal medyadan aynı şekilde etkilenmiyor. Harvard Tıp Fakültesi’nden John Torous, bu durumu “Goldilocks problemi” olarak tanımlıyor: Bazı insanlar için kullanım fazla ya da yetersizken, bazıları için ideal seviyede kalabiliyor.

Torous, özellikle kendini başkalarıyla kıyaslama eğilimi yüksek olanlar, uykusu bozulanlar ve gerçek hayatta sosyal bağ eksikliğini internetle telafi etmeye çalışanların daha riskli gruplar arasında olduğunu belirtiyor.

Yeni araştırmalar yolda

23 ülkeden 8 binden fazla katılımcıyı kapsayan yeni bir araştırma ise sosyal medya kullanımını günde uygulama başına 5 dakika ile sınırlandırmayı inceliyor. Çalışmanın sonuçlarının önümüzdeki yılın başında açıklanması bekleniyor.

Araştırmanın yanıt aradığı sorulardan biri de, ABD ve diğer Batı ülkelerinde akıllı telefon kullanımının neden daha olumsuz etkiler yarattığı. Araştırmacılara göre bunun nedeni kültürel olabilir: Daha rekabetçi ve bireyci toplumlarda psikolojik yük artıyor olabilir.

Ancak bu sorunun yanıtı hala net değil. Araştırmacı Steven Rathje, “Bu durum, bu toplumlardaki stres seviyeleriyle ilgili olabilir. Ama nihayetinde hâlâ büyük ölçüde bir gizem” diyor.

Türk Kızılayın İran'a yönelik saldırılardan etkilenen sivillerin insani ihtiyaçlarını karşılamak üzere hazırladığı, içerisinde barınma, hijyen ve travma kitinden oluşan 48 ton yardım malzemesinin bulunduğu 4 tırın uğurlanması için Ankara Kızılay Lojistik Merkezi'nde tören düzenlendi.

Türk Kızılay Genel Başkanı Fatma Meriç Yılmaz, törende yaptığı konuşmada, bölgede yaşanan çatışmaların en ağır bedelini sivillerin ödediğini belirterek, savaşların sona ermesi çağrısını yinelediklerini söyledi.

Yılmaz, sivil halkın korunması ve insani yardım ihtiyaçlarının karşılanması için İran Kızılayı ve Lübnan Kızılhaçı ile ilk günden itibaren irtibat halinde olduklarını anımsattı.

"Yardımlarımızı devam ettireceğiz"

Yılmaz, yardım malzemelerine ilişkin şunları kaydetti: "İran Kızılayının bu hafta barınma, hijyen malzemesi ve travma kitleriyle ilgili ihtiyaçları olduğunu belirtmesi üzerine hızlı bir şekilde koordine olduk. 48 ton malzemenin olduğu 4 yardım tırını uğurlayacağız. Bu bir başlangıç, ihtiyaçlar devam ettikçe neye ihtiyacınız var sorumuz da devam edecek. İran Kızılayı ile yaptığımız konuşmalara göre 90 milyonluk nüfusun yaklaşık 3,6'sı yerinden edilmiş durumda. 62 bin konut, 20 bini aşkın ticari birim yok olmuş durumda. Hayatını kaybedenler, yaralananlar var. İran Kızılayının 17 hizmet merkezi, 94 ambulansı, 3 helikopteri yara almış durumda. Çevremizde çatışma, savaş nedeniyle mağdur olan tüm ulusal cemiyetlerle irtibat halinde yardımlarımızı devam ettiriyor olacağız."

Gazze ve Filistin'e yönelik insani yardım faaliyetlerini sürdürdüklerini vurgulayan Yılmaz, her gün 30 bin sıcak yemek dağıtımına devam ettiklerini söyledi.

Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu (IFRC) Türkiye Delegasyonu Temsilcisi Sonja Veronica Björklund'ın da bir konuşma yaptığı törende, insani yardım malzemelerini taşıyan 4 tır, Ankara Kızılay Lojistik Merkezi'nden uğurlandı.

Sevk edilen malzemeler, Gürbulak Sınır Kapısı'ndan geçerek İran Kızılayına teslim edilecek.

Aslanlı Yol'dan yürüyerek Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün mozolesine gelen heyet, Demirtaş'ın çelenk bırakmasının ardından saygı duruşunda bulundu.

Heyetle çekilen hatıra fotoğrafının ardından Misak-ı Milli Kulesi'ne geçen Demirtaş, burada Anıtkabir Özel Defteri'ni imzaladı.

Demirtaş, deftere şunları yazdı: "Cumhuriyetimizin Banisi, Gazi Mustafa Kemal Atatürk; Mensubu olmaktan büyük bir onur duyduğum ve mazisine nice kahramanlık destanını sığdırmış, Türk Polis Teşkilatı'nın, 181'inci Kuruluş Yıl Dönümü vesilesiyle, kahraman mesai arkadaşlarımla birlikte, saygıyla huzurunuzdayız. Emniyet Teşkilatımız, kurulduğu 1845'ten bu yana, yurdumuzun her bir köşesinde, huzur ve güvenliğin sağlanması için, hiçbir fedakarlıktan kaçınmadan çalışmayı sürdürmektedir. Suç ve suçluyla mücadelede üstün bir azim ve kararlılıkla görev yapmakta, milletimizin huzurunu tehdit eden her türlü suç odağına karşı, tavizsiz bir duruş sergilemektedir. Milletine adanmışlık ve vatan uğruna fedakarlık mirasını taşıyan ecdadımızın ferasetiyle, ülkemizin bütünlüğünü ve milletimizin birliğini, ebediyen muhafaza etmekte kararlıdır. Gücünü kanunlardan, desteğini aziz milletimizden alan Türk Polis Teşkilatımız, gösterdiğiniz hedefler doğrultusunda ve ilkelerinizin ışığında, istiklal ve istikbalimize kast eden, her türlü tehdide karşı, aynı azim ve inançla görevini ifa edecek; 'en büyük eserim' dediğiniz ve bizlere emanet ettiğiniz Cumhuriyetimizi, ilelebet yaşatmak için, var gücüyle çalışmaya devam edecektir. Her bir personelimizle birlikte, 181'inci kuruluş yıl dönümüne erişmenin gururunu yaşarken, başta zatı aliniz olmak üzere, İstiklal Mücadelesi'nin tüm kahramanlarını, aziz şehitlerimizi rahmet ve minnetle anıyor, kahraman gazilerimize şükranlarımı sunuyorum. Cesareti, sadakati ve sarsılmaz vazife şuuruyla, milletimizin gurur kaynağı olan, Türk Polis Teşkilatı'nın 181'inci Kuruluş Yıl Dönümü'nü, en içten dileklerimle kutluyorum. Ruhunuz şad olsun."

Anadolu Ajansının (AA) "Su Güvenliği" başlıklı dosya haberinin birinci bölümünde, su kıtlığının nedenleri, sonuçları ve su güvenliği krizi küresel veriler üzerinden mercek altına alındı.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ile İran'ın misillemelerine ilişkin gelişmeler sürerken, İran basınında Körfez ülkeleri ve Ürdün'deki kritik enerji üretim ve tuzdan arındırma tesislerine ait görüntülerin paylaşılması ve bu tesislerin olası saldırılarda hedef alınabileceğinin belirtilmesi, su güvenliğine yönelik endişeleri yeniden gündeme taşıdı.

Körfez ülkelerinde içme suyu, tarım ve sanayi için hayati öneme sahip bu tesislerin hedef alınması, milyonlarca insanı etkileyebilecek geniş çaplı bir insani kriz riskini beraberinde getiriyor.

Öte yandan artan sıcaklıklar, değişen yağış rejimleri ve kuraklık riskinin yükselmesi bazı ülkelerde su arzını azaltırken, nüfus artışı ve kentleşme ise su talebini hızla artırıyor.

Özellikle, üretim safhalarında yoğun su kullanımı gerektiren elektrik ve hayvansal gıda tüketimindeki artışın su talebini yükselttiği biliniyor.

Su stresi, tarım, sanayi ve kent yaşamının sınırlı su kaynaklarına bağımlı hale gelmesine yol açarak ekonomik kırılganlığı artırıyor.

Merkezi ABD'de bulunan düşünce kuruluşu Dünya Kaynakları Enstitüsü (WRI), Ağustos 2025'te yüzey suyu kaynakları üzerindeki rekabeti ve tükenmeyi ölçen su stresi göstergesi kapsamında 167 ülkeyi analiz etti.

Araştırmada, 2040 yılında "aşırı yüksek su stresi" kategorisinde yer alacağı öngörülen 33 ülke şöyle sıralanıyor:

"Bahreyn, Kuveyt, Katar, San Marino, Singapur, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Filistin, İsrail, Suudi Arabistan, Umman, Lübnan, Kırgızistan, İran, Ürdün, Libya, Yemen, Makedonya, Azerbaycan, Fas, Kazakistan, Irak, Ermenistan, Pakistan, Şili, Suriye, Türkmenistan, Türkiye, Yunanistan, Özbekistan, Cezayir, Afganistan, İspanya ve Tunus."

Türkiye'nin listede 27. sırada bulunması, artan su talebiyle iklim kaynaklı arz baskısının birlikte etkili olabileceğine işaret ediyor.

Orta Doğu su kıtlığının merkezinde

Araştırmada, söz konusu 33 ülkeden 14'ünün Orta Doğu'da bulunduğu ve Bahreyn, Kuveyt, Katar, BAE, Filistin, İsrail, Suudi Arabistan, Umman ile Lübnan'ın ise en yüksek risk puanına sahip ülkeler arasında yer aldığı belirtildi.

Orta Doğu'nun halihazırda dünyanın en az su güvenliğine sahip bölgelerinden biri olarak kabul edildiği aktarılan araştırmada, bölgenin yer altı suyu rezervlerine ve deniz suyunun tuzdan arındırılması gibi maliyetli yöntemlere yoğun biçimde bağımlı olduğu kaydedildi.

Araştırmada, bu durumun yalnızca çevresel bir sorun değil, ekonomik büyümeden gıda üretimine, enerji arzından göç hareketlerine kadar geniş bir güvenlik alanını doğrudan etkileyebilecek stratejik sonuçlar doğurduğuna işaret edildi.

Körfez kıyılarında 400'den fazla tuzdan arındırma tesisinin bulunduğu aktarılan araştırmada, bu tesislerin içme suyu, tarım ve sanayi için kritik bir rol üstlendiğine dikkati çekildi.

Su, artık bir güvenlik konusu

Araştırmada, Suriye'de 2011'deki iç savaş öncesinde yaşanan uzun süreli kuraklığın, tarım gelirlerinin çökmesine ve yaklaşık 1,5 milyon kişinin kırsaldan kentlere göç etmesine neden olduğu ifade edildi.

Suyun, Filistin ve İsrail arasındaki onlarca yıllık çatışmanın önemli bir boyutunu oluşturduğu belirtilen araştırmada, Suudi Arabistan hükümetinin ise su kaynaklarının tükenmesinden duyduğu endişe vurgulandı.

Araştırmada, ABD, Çin ve Hindistan gibi küresel ekonomilerin ulusal ortalamalarda Orta Doğu kadar yüksek su stresine maruz kalması beklenmese de ülke içindeki bazı bölgelerde sorunlar yaşanacağı kaydedildi.

"Dünya nüfusunun yüzde 26'sı güvenli biçimde yönetilen içme suyu hizmetlerinden yoksun"

UNESCO Su Bilimleri Bölümü Direktörü Abou Amani, su güvenliğini, "insan ve ekosistem sağlığını sürdürmek için yeterli miktarda ve kabul edilebilir kalitede suya erişimi güvence altına alma ve sel, heyelan, toprak çökmesi ile kuraklık gibi suyla ilgili tehlikelere karşı can ve mal güvenliğini etkin şekilde koruma kapasitesi" olarak tanımladı.

Su güvenliğinin sadece bulunabilirlikle sınırlı olmadığını, kalite, yönetim, altyapı ve dayanıklılıkla da ilgili olduğunu vurgulayan Amani, "Su güvenliğini özellikle acil kılan şey, gıda üretiminin, enerji üretiminin, halk sağlığının ve ekosistem istikrarının temelini oluşturmasıdır. Su güvenliği olmadan sürdürülebilir kalkınma sağlanamaz." dedi.

Amani, "2024 itibarıyla, dünya nüfusunun yüzde 26'sı güvenli biçimde yönetilen içme suyu hizmetlerinden, yüzde 41'i ise güvenli sanitasyon hizmetlerinden yoksun ve en ağır yükü kadınlar ve kız çocukları çekiyor." diye konuştu.

Bu verilere göre, 2,1 milyar insanın içme suyundan, 3,4 milyar insanın ise güvenli sanitasyon hizmetlerinden mahrum kaldığına dikkati çeken Amani, yaklaşık 1,7 milyar kişinin evde temel hijyen hizmetlerinden yoksun olduğunu belirtti.

Amani, dünya nüfusunun en az yüzde 50'sinin, yani yaklaşık 4 milyar insanın yılda en az bir ay boyunca yüksek su stresi yaşadığını kaydetti.

Kuraklığın sonuçları

ABD'deki Tufts Üniversitesi'nden Su Diplomasisi Programı Direktörü Prof. Dr. Shafiqul Islam, bir kent ya da bölgedeki su rezervlerinin kritik seviyelere düşerek musluklardan su akamayacak noktaya gelmesini ve halkın susuz kalma riskiyle karşı karşıya kalmasını ifade eden "Zero Day" kavramını anlattı.

Bu durumun en çarpıcı örneklerinden birinin geçmişte Güney Afrika'nın Cape Town kentinde yaşandığını hatırlatan Islam, "Day Zero artık varsayımsal bir senaryo değil, dünya çapında birçok kent ve bölge için acı bir gerçek haline geldi. 2 milyardan fazla insan Day Zero Krizi ile karşı karşıya kalma riski altında." ifadesini kullandı.

Islam, "Kuraklık tarımı, enerji üretimini, gıda fiyatlarını ve halk sağlığını etkileyebilir, ekonomik stresi ve bazen de göç baskısını artırabilir. Ancak kuraklık tek başına istikrarsızlığa neden olmaz. İklim şokları yoksulluk, eşitsizlik veya kırılgan kurumlarla kesiştiğinde kırılganlık ortaya çıkar." şeklinde konuştu.

Her bölgenin dinamiklerinin farklı olduğuna da dikkati çeken Islam, susuzluğun nedenlerini anlayarak, proaktif önlemler alarak ve sürdürülebilir uygulamaları benimseyerek söz konusu durumun önlenebileceğini vurguladı.

Islam, "ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ve İran'ın misilleme seçenekleri, yalnızca enerji piyasaları için değil, Orta Doğu'daki milyonlarca insanın temel su kaynakları için de ciddi riskler oluşturuyor." dedi.

Genel Müdürlüğün NSosyal hesabından, Demirtaş'ın emniyet personeline yönelik kutlama mesajını içeren bir video paylaşıldı.

Mahmut Demirtaş, polis telsizi anonsuyla verdiği mesajında, şunları kaydetti: "Kıymetli mesai arkadaşlarım. Sizler şanlı bayrağımızın gölgesinde vatanımızın her bir köşesinde huzur ve güvenliği daim kılan kahraman bir teşkilatın mensuplarısınız. 181 yıllık köklü geçmişimizden aldığınız güç ve sorumluluk bilinciyle büyük bir fedakarlık, kararlılık ve özveriyle görevinizi yerine getiriyorsunuz. Bu vesileyle her birinize teşekkür ediyorum. Vatan uğruna canlarını feda eden aziz şehitlerimizi rahmet ve minnetle anıyor, kahraman gazilerimize şükranlarımı sunuyorum. Türk Polis Teşkilatımızın 181. kuruluş yıl dönümünü en içten dileklerimle kutluyor, siz değerli meslektaşlarıma ve kıymetli ailelerinize teşkilatım ve şahsım adına sağlık, mutluluk ve esenlik diliyorum."

Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmeliğe göre, çarşı ve mahalle bekçilerinin haftalık çalışma süresi 40 saat olarak belirlendi. Personel yetersizliği, görev yoğunluğu ve benzeri nedenlerle emniyet ve asayişin gerektirdiği hallerin ortaya çıkması halinde bu süre, vali onayıyla en fazla 56 saate kadar artırılabilecek. Belirtilen durumların ortadan kalkmasıyla, fazla çalışılan süreler personelin istirahat süresine eklenecek.

Günlük çalışma saatleri, esas olarak güneşin batışından doğuşuna kadar olan zaman dilimini kapsayacak şekilde düzenlenecek. Ancak olağanüstü hal, terör, toplumsal olaylar, doğal afet, salgın hastalık ve mevsim koşulları ve benzeri durumlarda güvenlik veya kamu düzeni ile görevi etkileyen zorunluluk hallerinde, Bakan onayıyla bu zaman dilimi dışında da çalıştırılabilecek.

Araçla devriye görevleri genel kolluk nezaretinde

Devriyeler, en az iki kişiden oluşacak ve kıdemli personel amir sıfatıyla sağda yürüyecek. Görev süresince tabancalar kılıfında bulunacak ve yalnızca tehlikeli anlarda ele alınacak. Suç işlenmesini önlemek amacıyla zaman zaman tek düdük çalınacak. Araçla devriye görevleri ise genel kolluk nezaretinde yerine getirilecek.

Durdurulan kişinin üzerinde veya aracında silah ya da tehlike oluşturabilecek bir eşya bulunduğu hususunda yeterli şüphenin varlığı halinde, bekçiler zarar verilmesini önlemek amacıyla kişi üzerinde el ile dıştan yoklama yapabilecek. Araçların ise sadece dışarıdan bakıldığında içerisi görünen bölümleri kontrol edilebilecek. Bekçiler, bu amaçla üst ve araç araması yapamayacak.