Her yıl Sahra Çölü'nden yaklaşık 180 milyon ton mineral tozunun atmosfere karışıp, rüzgarla taşınarak Avrupa, Akdeniz, Atlas Okyanusu ve Amerika kıtasına kadar ulaşabilen çöl tozu hakkında İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Toros, açıklamada bulundu.

Çöl tozlarının özellikle bahar aylarında Türkiye'de daha fazla etkili olduğunu anlatan Toros, geniş çöl alanlarındaki sıcak ve kuru hava tabakasının, tozların yüksek atmosfer seviyelerinde uzun süre taşınmasına imkan sağladığını söyledi.

"Yurt genelinde hava kalitesinde düşüşe yol açacak"

Toros, çöl tozu olaylarının yalnızca yerel değil, küresel atmosfer dolaşımının bir parçası olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, "Meteorolojik tahmin modellerine göre, Türkiye ve Akdeniz Havzası bugünden itibaren 10 gün boyunca Kuzey Afrika kaynaklı yoğun çöl tozu taşınımının etkisi altına giriyor. İstanbul da çöl tozunun batıdan gelmesi sebebiyle öncelikle etkilenecek şehirler arasında yer alıyor. Kuzey Afrika kaynaklı yoğun çöl tozu taşınımı batı bölgelerden başlayarak yurt genelinde hava kalitesinde düşüşe yol açacak. Çöl tozunun önümüzdeki pazartesi (18 Mayıs) gününden itibaren yurdu terk etmesini bekliyoruz" diye konuştu.

Çöl tozlarının astım, bronşit, KOAH ve alerjik solunum yolu rahatsızlığı bulunan kişiler için risk oluşturduğuna dikkati çeken Toros, özellikle yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalığı olan vatandaşların yoğun toz taşınımı sırasında uzun süre dış ortamda kalmamasının önem taşıdığını kaydetti.

Toros, birçok bilimsel çalışmanın atmosferdeki ince partikül maddelerin akciğerler üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu ortaya koyduğunu ifade ederek, "Çöl tozları binlerce kilometre taşınarak Karayipler ve Amerika kıtasında dahi hava kalitesini ciddi biçimde etkileyebiliyor." dedi.

Çöl tozları ekosistem için de önem taşıyor

Çöl tozlarının yalnızca hava kirliliğine neden olmadığını, aynı zamanda dünya ekosistemi için önemli bir doğal taşıyıcı görevi gördüğünü dile getiren Toros, Sahra Çölü'nden taşınan tozların demir, fosfor ve çeşitli mineraller bakımından zengin olması nedeniyle okyanuslardaki planktonları ve tropikal ormanları beslediğini anlattı.

Araştırmaların Sahra'dan yükselen tozların Amazon yağmur ormanlarının ihtiyaç duyduğu fosforun önemli bir bölümünü taşıdığını gösterdiğini aktaran Toros, atmosfer yoluyla gerçekleşen doğal mineral taşınımının Amazon ekosisteminin devamlılığı açısından büyük önem taşıdığını söyledi.

Prof. Dr. Toros, çöl tozu taşınımının etkili olduğu dönemlerde hava kalitesi verilerinin düzenli takip edilmesi gerektiğini belirterek, hava kalitesi indeksinin kırmızı, mor veya kahverengi seviyelere ulaşması halinde mecbur olmadıkça vatandaşların uzun süre açık havada kalmamasını, yoğun fiziksel aktiviteleri azaltmasını ve solunum hastalarının gerekli durumlarda maske kullanmasını önerdi.

Çamurlu yağışlardan sonra araçların yıkanmasının gerekebileceğini ifade eden Toros, vatandaşların özellikle hassas gruplar için yapılan meteorolojik ve sağlık uyarılarını dikkate almasının önem taşıdığını sözlerine ekledi.

Cumartesi günü Marmara'nın batısında, Karadeniz'in iç kesimlerinde, İç Anadolu'nun doğusunda, pazar günü ise Marmara, İç Ege, İç Anadolu, Doğu Anadolu Bölgesi'nde yağışların görüleceğini aktaran Macit, yağışların salı gününe kadar süreceğini bildirdi.

Doğu Karadeniz'in iç kesimlerinin yüksek yerlerinde kar örtüsü olduğunu anımsatan Macit, bölgede olası bir çığ tehlikesine karşı vatandaşları uyardı.

Taşkın nedeniyle güvenlik gerekçesiyle kapatılan yol, karayolları ekiplerinin gece gündüz sürdürdüğü aralıksız müdahale sayesinde kısa sürede yeniden ulaşıma kazandırıldı. Su seviyesinin düşmesi ve gerekli kontrollerin tamamlanmasının ardından güzergâh, sürücüler için güvenli hale getirildi.
Bölgede ulaşımın normale dönmesiyle birlikte, yetkililer benzer durumlara karşı dikkatli olunması ve yapılan uyarıların takip edilmesi çağrısında bulundu.

Yüksekova ilçesinin yüksek rakımlı bölgelerinde mayıs ayı itibarıyla kar esareti sürüyor. Özellikle Çobanpınar köy yolunda yoğunlaşan karla mücadele çalışmaları, kış aylarını aratmayan görüntülere sahne oluyor. İl Özel İdaresi Yüksekova Şantiye Şefliği’ne bağlı ekipler, kapanan yolları açmak için yoğun bir mesai harcarken, bazı noktalarda kar kalınlığının 6 metreye ulaşması çalışmaları güçleştiriyor.

Kepçe kar tüneline girdi
Açılan yollarda kar kütlelerinin yüksekliği nedeniyle devasa tüneller oluştu. Kar temizleme çalışması yürüten bir kepçenin, iş makinesinin boyunu aşan kar duvarları arasında ilerlerken tünelin içinde kaybolması, bölgedeki zorlu doğa şartları bir kez daha gözler önüne serdi. Standart iş makinelerinin yetersiz kaldığı bölgelere takviye olarak ekskavatörler sevk edildi.

Çığ tehlikesine karşı titiz çalışma
Hava sıcaklıklarının artmasıyla birlikte oluşabilecek çığ tehlikesine karşı ekipler büyük bir titizlikle ilerliyor. 7/24 esasına göre çalışan personeller, kar duvarları arasında adeta iğneyle kuyu kazar gibi yolları temizleyerek köylere ulaşım sağlamaya çalışıyor.
Yetkililer, yerel halkın mağduriyet yaşamaması adına yürütülen karla mücadele faaliyetlerinin, tüm kapalı köy yolları açılana kadar aralıksız devam edeceğini bildirdi. Kar duvarları arasında açılan yollar, bölgedeki kış şartlarının mayıs ayında bile ne denli sert geçtiğini belgeleyen çarpıcı görüntüler oluşturdu.

Bakanlığın NSosyal hesabından, Meteoroloji Genel Müdürlüğünden alınan son bilgi doğrultusunda "sarı" kodla işaretlenen illerin yer aldığı Türkiye haritası paylaşıldı.

Buna göre, Şanlıurfa, Adıyaman, Gaziantep ve Kilis çevreleri ile Hatay, Osmaniye ve Kahramanmaraş'ın güneyinde yerel kuvvetli sağanak ve gök gürültülü sağanak bekleniyor.

Vatandaşların ani sel, su baskını, yıldırım, heyelan, ulaşımda aksama, yerel dolu, yağış esnasında kuvvetli rüzgar ve fırtına ile hortum riski gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olması gerekiyor.

AFAD'ın NSosyal hesabından yapılan açıklamada, 3-4 Mayıs'ta olumsuz hava koşullarına bağlı olarak 51 ile gök gürültülü sağanak, kar yağışı ve kuvvetli fırtına nedeniyle "sarı uyarı" verildiği hatırlatıldı.

Sarı uyarı verilen illerde vatandaşların SMS ve anonslar yoluyla bilgilendirildiği ve bu bölgelerde toplam 5 bin 126 personel ile 2 bin 49 aracın müdahale için görev aldığı kaydedildi.

3-4 Mayıs'ta ülke genelinde alınan 864 ihbara Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) kapsamında AFAD, UMKE, 112 Sağlık, emniyet, jandarma ve ilgili diğer ekiplerin hızla müdahale ettiği aktarıldı.

Şiddetli fırtına ve yoğun yağışların yol açtığı kazalar sonucu 2 kişinin yaşamını yitirdiği, 33 kişinin yaralandığı, yaralı vatandaşların tedavilerinin sürdüğü belirtildi. Açıklamada, hayatını kaybeden vatandaşlara Allah'tan rahmet, ailelerine ve yakınlarına başsağlığı, yaralı vatandaşlara acil şifalar dileğinde bulunuldu.

Ulaşıma kapanan yollarda Karayolları, İl Özel İdareleri ve belediye ekiplerinin çalışmalarını sürdürdüğü ifade edildi.

Olumsuz hava şartlarından etkilenen illerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği ile Tarım ve Orman il müdürlükleri ve Defterdarlık ekiplerinin hasar tespit çalışmalarına başladığı bilgisi verildi.

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi: Gerekli tedbirleri hayata geçiriyoruz!

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Gaziantep ve Şanlıurfa'da meydana gelen etkili yağış ve fırtına afetinin yol açtığı hasarların giderilmesi ve acil ihtiyaçların karşılanması için valiliklere toplamda 150 milyon lira gönderildiğini bildirdi.

Bakan Çiftçi, NSosyal'deki hesabından yaptığı açıklamada, Gaziantep ve Şanlıurfa'da meydana gelen etkili yağışlar ve fırtına afetinin yol açtığı hasarların giderilmesi kapsamında acil ihtiyaçların karşılanması için gerekli tedbirleri hayata geçirdiklerini belirtti.

Bu kapsamda ilk etapta yaraların sarılması için Gaziantep Valiliği emrine 100 milyon lira, Şanlıurfa Valiliği emrine de 50 milyon lira gönderildiği bilgisini veren Çiftçi, "Bu vesileyle afetten etkilenen vatandaşlarımıza geçmiş olsun dileklerimizi iletiyorum." ifadesini kullandı.

Gaziantep’te etkili olan fırtına sonrası kent merkezi ile Nizip ilçesinde çok sayıda okulda hasar meydana geldi. Bazı okullardaki hasarlar ekiplerin yoğun çalışması sonucu giderilirken, bazı okullarda ise tadilat çalışmalarının devam edeceği öğrenildi. Gaziantep Valiliği, fırtınada hasar alan kent merkezi ile Nizip ilçesindeki toplam 24 okulda 2 ile 3 gün eğitim-öğretime ara verildiğini açıkladı. Valilik tarafından yapılan açıklamada, "3 Mayıs 2026 Pazar günü ilimizde yaşanan şiddetli yağış, fırtına, dolu, heyelan ve sel taşkını nedeniyle bazı okullarda hasar meydana gelmiş ve ilimiz genelinde toplam 61 okulda görevlendirilen mühendisler tarafından yerinde inceleme yapılmıştır. Yapılan değerlendirmeler neticesinde bazı okullarımızda tadilat işlemleri tamamlanarak, eğitim öğretime hazır hale getirilmiştir. Bununla birlikte bazı okullarımızın süreli olarak başka okullara taşınmasına, bazı okullarımızda ise kısa süreli tadilat yapılması gerek görülmüştür. Bu çerçevede yapılacak işlemler nedeniyle aşağıda isimleri bulunan 23 okulumuzda 5 Mayıs 2026 tarihinden başlamak üzere 2 gün, 1 okulumuzda ise 3 gün eğitim öğretime ara verilmiştir" ifadelerine yer verildi.

İnegöl Ziraat Odası Başkanı Sezai Çelik, ani bastıran yağış ve ardından yaşanan taşkınlar nedeniyle Boğazköy Barajı sınırları içerisinde izinsiz ekilen 500 dekar alanın sular altında kaldığını, onun dışında herhangi bir sorun olmadığını belirtti. Çelik, "Bildiğiniz gibi son yıllarda görmediğimiz kadar yağış alıyor coğrafi bölgemiz. Karın olduğu bölgelerdeki baraj ve göletlerimizde su sıkıntısı olmazken, dolmayan göletlerimiz de mevcut. Ama özellikle son üç gündür yağan yağışlarla birlikte tabii bu yağışlar yağmur şeklinde yağıyor ama yükseklerde bizim buralar. 2000-2500 metre yüksekliğinde Uludağ'dan başlayıp Mezitler'e kadar giden devamında kar yağışı da var. Zaten o bölgede kar yağışı var, önceden yağan kar da mevcuttu. Dolayısıyla yağmurla birlikte, kar erimesiyle birlikte dereler doldu taştı. Tabii dere dediğimiz bütün dereleri toplayıp da Boğazköy Barajı'nda buluşmalarıyla birlikte ondan sonra Kocasu ismini, Gökçesu da diyorlar, Kocasu da diyorlar ve sonrasında Yenişehir'den geçip Sakarya'ya karışıyor. O kadar su geliyor ki, gelen su kadar da barajdan su salınıyor şu anda. İki tribün de çalıştırılıyor şu anda. Sakarya Nehri'nin taştığını gördük. Çünkü onun taşmasının sebebi de normal kendi Sakarya Nehri'nin neredeyse hacmi kadar da bizden su gittiğini biliyoruz Yenişehir Ovası'ndan, Boğazköy Barajı'ndan. Dolayısıyla su sıkıntısını o barajda, bazı barajda yaşamayacağımız bir yıl olarak görünüyor. Tabii ki az evvel de söyledim bazı barajlarımızda da sıkıntı var. Tabii bu arada barajın suyu iki türbin çalıştırılarak salınıyor. Aynı zamanda da salınan kadar da su geliyor. Dolayısıyla baraj havzası da son gotuna doğru gelmeye başladı. Tabii oralarda biraz ekili alanlar vardı. 500 dekar falan ekili alan vardı ama olan var, işte olmayan var, eken var. Oralar zaten istimlaklı alan, yani çiftçinin kendine ait bir bölge değil. Zaten suyun tutulma kodunun olduğu yerdeki ne kadar alan varsa daha önce istimlak edilmiş alan. Oralarda da şu an su dolmuş durumda. Ben bir de şunu ilave edeceğim. Bundan 15 gün önce barajın sularını azaltmaya gitti Devlet Su İşleri yetkilileri Boğazköy Barajı'nda. Tabii bunu bilip bilmeyen arkadaşlar suyu salıyor, ne olacak diye bizlerle temas kuruyorlardı. Biz de daha önceden edindiğimiz tecrübelerle bu konuda gerçekten her yıl bu zamanlarda mutlaka karların erimesiyle özellikle Mezitler'den, Oylat tarafından, Kalburt'tan gelen derelerin sularıyla birlikte sel baskınları oluşuyordu. Nitekim DSİ yetkilileri de haklı çıktı. Görüyorsunuz bir yandan salınan su koskoca bir nehir gibi, öteki taraftan çok büyük nehir kadar da su baraja girmekte. Mezit tarafından gelen dereler, özellikle Hasanpaşa, Bilalköy civarlarında taşma yapmak suretiyle bazı çiftliklere girdi. Tarım arazileriyle az da olsa temas etti. Bereket ki şunu söylemiş olayım, Devlet Su İşleri'nin her bölgede havzalarını çalışmak suretiyle genişletip, yükselttiler. Yoksa bugün gelen su gerçekten Çitli'den tut, Kırık'tan çıktığı andan itibaren birçok köy su altında kalırdı. Bereket ki dere yatakları çok geniş. O sebepten sıkıntı yok" dedi.
Sular altında kalan bölge havadan görüntülendi.

Kentte öğleden sonra başlayan yağış, ilerleyen saatlerde sağanağa dönüştü. Akşam saatlerinde etkisini artıran fırtına nedeniyle çok sayıda ev, iş yeri ve araçta hasar meydana geldi.

Merkez Şehitkamil ilçesi Seyrantepe Mahallesi'nde çok sayıda iş yerinin tentesi fırtına nedeniyle çöktü.

Belediye ekipleri, vatandaşların da desteğiyle kaldırım ve yollara savrulan parçaları kaldırma çalışmalarını sürdürüyor.

Kentin bazı mahallelerinde fırtına nedeniyle zarar gören elektrik direkleri ve kablolar, ilgili ekipler tarafından onarılıyor.

Gaziantep Valiliği koordinasyonunda kaymakamlıklar, belediyeler ve AFAD ekipleri tarafından kent genelinde hasar tespit çalışmaları devam ediyor.

Trafikte seyir halinde olan bazı sürücüler ise gökkuşağını görüntüleyebilmek için araçlarını yol kenarına çekerek cep telefonlarıyla o anları kaydetti.
Öte yandan sağanak yağışın kent genelinde bir süre daha etkili olması bekleniyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Hava Tahmin Uzmanı Abdullah Macit, AA muhabirine, hafta sonu hava durumuna ilişkin bilgi verdi.

Hafta sonu hava sıcaklığının hissedilir derecede azalacağını belirten Macit, "Sıcaklık, mevsim normallerinin 6 ila 10 derece altına düşecek. Çarşamba gününe kadar da hava sıcaklıkları mevsim normallerinin altında seyretmeye devam edecek." dedi.

Macit, hava sıcaklıklarının düşmesiyle gece sıcaklıklarının da 1 ila 2 dereceye kadar gerileyeceği bilgisini vererek, hafta başından itibaren beklenen zirai don tehlikesine karşı vatandaşları uyardı.

Yağışların yurt genelinde aralıklarla devam edeceğini söyleyen Macit, yağmur ve sağanağın güneyde gök gürültülü sağanak, kuzey kesimlerde sabah saatlerinde karla karışık yağmur şeklinde beklendiğini bildirdi.

Macit, "Yağışların, yarın İç Anadolu'nun doğusunda, Doğu Akdeniz'in iç kesimlerinde Bitlis, Muş ve Van çevrelerinde, pazar günü ise Akdeniz'in iç kesimleri, İç Anadolu, Orta ve Doğu Karadeniz ile Doğu Anadolu'nun özellikle güney kesimlerinde yerel olarak kuvvetli olmasını bekliyoruz." dedi.

3 büyükşehirde hava durumu

İstanbul'da yağışların hafta sonu devam edeceğini aktaran Abdullah Macit, sıcaklıkların en düşük 6 ila 7 derecelerde olacağını kaydetti.

Macit, Ankara'da yağışların yağmur şeklinde devam edeceğini, özellikle pazar ve pazartesi sabahları yer yer karla karışık yağmur, yüksek kesimlerde ise kar yağışı görüleceğini ifade etti.

İzmir'de pazar günü yağış beklendiğini dile getiren Macit, sıcaklığın pazar günü 15 derece beklendiğini söyledi.

Cizre’de akşam saatlerinde etkisini gösteren ve kısa sürede şiddetini artıran sağanak yağış, afete dönüştü. Aniden bastıran yağış nedeniyle ilçenin farklı noktalarında su taşkınları ve toprak kaymaları meydana geldi. Şiddetli yağış, özellikle Konak Mahallesi ile Dirsekli Mahallesi’ni birbirine bağlayan güzergahta heyelana neden oldu. Yamaçtan kopan toprak ve kaya parçalarının yola savrulmasıyla ulaşım tamamen durdu. Yolun kapanmasıyla birlikte bölgede çok sayıda araç mahsur kalırken, vatandaşlar uzun süre kurtarılmayı bekledi.
Yağışın etkileri sadece yollarda değil, sosyal alanlarda da hissedildi. Dicle Nehri kenarında bulunan ve vatandaşların uğrak noktası olan mesire alanı, sel sularının taşıdığı balçıkla birlikte adeta çamur deryasına döndü. Olayın ardından bölgeye belediye ve karayolları ekipleri sevk edildi. Ekiplerin yoğun çalışması sonrası yol kontrollü olarak ulaşıma açıldı.

İlçede etkili olan sağanak, yerini dolu yağışına bıraktı.

Yer yer sele yol açan yağış nedeniyle Eski Kabasakal Mahallesi'nde bazı ekili alanlar su altında kaldı, bölgede ulaşım güçlükle sağlandı.

İtfaiye ve iş makinelerinin sevk edildiği mahallede sel sularından etkilenen bir otomobilin yakınlarındaki bir bahçede mahsur kalan bir kişi iş makinesi aracılığıyla kurtarıldı.

Bölgede yağışın zaman zaman etkisini azaltıp tekrar şiddetlendiği belirtildi.

Öte yandan selde kaybolduğu öne sürülen bir kişi için arama çalışması başlatıldı.

Paylaşımda, Batman çevreleri ile Diyarbakır'ın güney kesimlerinde kuvvetli gök gürültülü sağanak, Mardin, Siirt ve Şırnak çevrelerinde yerel olarak kuvvetli sağanak ve gök gürültülü sağanak beklendiği belirtildi.

Vatandaşların, ani sel, su baskını, yıldırım, yerel dolu, yağış anında kuvvetli rüzgar ve fırtına ile ulaşımda aksamalar gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olması ve yetkili mercilerin uyarılarını dikkate alması yönünde uyarıda bulunuldu.

Kuvvetli sağanak geliyor

AKOM'un raporuna göre kentte perşembe akşamı 1-3 kg arası başlayacak olan yağmur, 1 Mayıs Cuma günü etkisini ciddi şekilde artıracak.

Cuma günü kenti 10-20 kg arası oldukça kuvvetli bir sağanak yağmurun esir alması ve sıcaklığın en fazla 12°C olması bekleniyor.

Okia, 2026'nın ortalarından itibaren El Nino olayının gerçekleşme ihtimaline dikkati çekerek, bunun küresel sıcaklık ve yağış düzenlerini etkilemesinin beklendiğini kaydetti.

WMO'nun raporunun Ekvator Pasifik'te net bir değişime işaret ettiğini belirten Okia, bu durumun da deniz yüzeyi sıcaklıklarının hızla yükselmesine neden olduğunu ifade etti.

Gece geç saatlerde etkisini artıran kar yağışı aralıksız devam ederek cadde ve sokakları kapladı. Araçların üzeri kar tabakasıyla örtülürken, nisan ayında etkili olan sürpriz kar yağışı vatandaşları hem şaşırttı hem de hayran bıraktı. Kars’a kışın yeniden geldiğini belirten vatandaşlar, "Yoğun bir kar yağışı var. Kış adeta geri geldi. Lapa lapa kar yağıyor." ifadelerini kullandı.

Öte yandan kentte etkili olan kar yağışı, yüksek kesimlerde trafiği olumsuz etkiledi. Kar ve tipi nedeniyle Kars-Göle, Kars-Arpaçay-Çıldır ve Kars-Iğdır kara yollarını kullanan sürücüler, trafik ekiplerince dikkatli olmaları konusunda uyarıldı.
Baharı beklerken kışla karşılaşan kentte kar yağışının aralıklarla devam etmesi beklenirken, hava sıcaklığı da yağışla birlikte hissedilir derecede düştü.