Elazığ Valisi Numan Hatipoğlu, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, kentin önemli turizm değerlerinden biri olan Hazar Gölü'nün korunmasının ve gelecek nesillere temiz şekilde aktarılmasının ortak sorumluluk olduğunu belirtti.

Yaz sezonu öncesinde İl Özel İdaresi ekiplerince gölün 56 kilometrelik kıyı şeridinde kapsamlı çevre temizliği çalışması gerçekleştirildiğini ifade eden Hatipoğlu, şunları kaydetti:

"10 araç ve 50 personelin katılımıyla yürütülen çalışmalar sonucunda sahil şeridi, mesire alanları ve vatandaşlarımızın yoğun olarak kullandığı bölgeler titizlikle temizlenmiş, toplam 12 ton atık toplanarak bölgeden uzaklaştırılmıştır. Gerçekleştirilen bu çalışma ile hem çevre kirliliğinin önüne geçilmesi hem de Hazar Gölü’nün doğal güzelliği ve turizm potansiyelinin korunması hedeflenmiştir. Hazar Gölü’nden faydalanan tüm vatandaşlarımızı çevre konusunda daha duyarlı olmaya davet ediyorum. Unutmayalım ki temiz bir Hazar Gölü, yalnızca bugünümüz için değil, yarınlarımız için de en değerli mirastır. Doğamızı koruyalım, çevremizi temiz tutalım ve bu eşsiz güzelliğe hep birlikte sahip çıkalım."

Hatipoğlu, çalışmada yer alan İl Özel İdaresi personeline teşekkür etti.

Valilikten açıkla

Kahramanmaraş’ta meydana gelen 4.4 büyüklüğündeki depremde kentte an itibariyle olumsuz bir durum olmadığı açıklandı.
AFAD Deprem Dairesi’nden alınan bilgiye göre, saat 13.12’de merkez üssü Pazarcık ilçesi olan 4.4 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Sarsıntının 12.46 kilometre derinlikte oluştuğu ifade edildi. Depremin ardından Kahramanmaraş Valiliği kentte saha taramalarına devam ettiklerini ve an itibariyle olumsuz bir durum olmadığını açıkladı.

Kentin iç liman mevkisinde yapılan temizlikte Sahil Güvenlik Komutanlığı dalgıçları su altından araç lastikleri, plastik ve cam şişeler ile çöp kovası ve tabure gibi atıklar çıkardı.

Denizden çıkarılan atık malzemeler bir süre sergilendikten sonra Sinop Belediyesi ekiplerince alındı.

Sinop Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Vekili Cem Levent Yücel, temiz çevre, temiz deniz noktasında vatandaşların bilinç kazanmalarının çok önemli olduğunu söyledi.

Çevre Haftası dolayısıyla her yıl kentte deniz dibi etkinliği yaptıklarını anlatan Yücel, "Bu sene balıkçı barınağımızda bir temizlik yapmayı planladık. Burada çıkan atıklarımız ortada. Öğrencilerimiz geldiler burada çıkanları gördüler. Tabii çocuklarımızın, gençlerimizin, vatandaşlarımızın bilinçlenmesi bizim için çok önemli. Bu yöndeki çalışmalarımıza devam edeceğiz.” diye konuştu.

Yücel, ayrıca vatandaşlara çevreye ve denize çöp bırakmamaları konusunda çağrıda bulunarak, bunun daha temiz bir gelecek için çok önem arz ettiğini kaydetti.

WMO, hava sıcaklıkları tahminine ilişkin yeni bir rapor yayımladı.

Tropikal Pasifik'teki alışılmadık derecede sıcak okyanus sularının etkisiyle El Nino koşullarının geliştiği belirtilen raporda, bu durumun gelecek aylarda aşırı hava olayları riskini artırarak küresel sıcaklık ve yağış modellerini etkileyeceğine dikkati çekti.

Raporda, haziran-ağustos döneminde bir El Nino olayının gerçekleşme olasılığının yüzde 80 olduğu belirtilerek "Bunun en az kasıma kadar devam etme olasılığı ise yüzde 90'a yakın veya üzerinde. El Nino'nun zirve gücü ve zamanlaması konusunda bazı belirsizlikler devam etse de çoğu tahmin modeli bunun en azından orta düzeyde ve muhtemelen güçlü olacağını gösteriyor." ifadeleri kullanıldı.

Nisan sonundan mayıs ortasına kadar Orta ve Doğu Ekvator Pasifik'teki deniz yüzeyi sıcaklığının El Nino eşiklerine yaklaştığı belirtilen raporda, bu artan yüzey anomalilerinin, Tropikal Pasifik'te alışılmadık derecede sıcak olan yüzey altı koşullarından beslendiğine işaret edildi.

Tropikal Pasifik'te sıcaklıkların ortalamanın 6 derece üzerinde seyrettiği kaydedilen raporda, bunun, gözlemlenen yüzey ısınmasına katkıda bulunan önemli bir ısı rezervuarı sağladığına işaret etti.

"El Nino önümüzdeki aylarda yüzde 90 olasılıkla kapımıza dayanıyor"

Raporda görüşlerine yer verilen Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, "El Nino önümüzdeki aylarda yüzde 90 olasılıkla kapımıza dayanıyor. Dünya bunu acil bir iklim uyarısı olarak ele almalı. El Nino koşulları, ısınan bir dünyanın ateşine benzin dökecektir. Etkiler daha da sert vuracak, daha da uzağa yayılacak ve yıkıcı bir hızla sınırları aşacaktır." ifadelerini kullandı.

Guterres, bu duruma karşı tek etkili yanıtın eşit iklim eylemi olduğunu vurgulayarak bunun, fosil yakıtlara olan bağımlılığı sona erdirmeyi, yenilenebilir enerjiye geçişi hızlandırmayı, en savunmasızları korumayı ve herkes için erken uyarı sistemleri sağlamayı içerdiğini söyledi.

WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo da potansiyel olarak güçlü bir El Nino hava olayına hazırlanmaları gerektiğini belirtti.

Saulo, "El Nino, kuraklığı ve şiddetli yağışları şiddetlendirecek ve hem karada hem de okyanusta sıcak hava dalgaları riskini artıracaktır. 2023-24'teki en son El Nino, kayıtlardaki en güçlü 5 El Nino'dan biriydi ve 2024'te gördüğümüz rekor küresel sıcaklıklarda rol oynadı." değerlendirmesinde bulundu.

El Nino ve La Nina hava olayları

Pasifik Okyanusu'nda meydana gelen El Nino hava olayı, öncelikle okyanuslara kıyısı olan bölgelerde, ardından dünya genelinde sıcaklık artışına neden oluyor.

Bunun tersi şeklinde nitelendirilebilecek La Nina ise dünya için daha soğuk hava koşulları anlamına geliyor.

Bu iki hava olayı arasındaki geçişte de nötr yani doğal hava olayları geçerli oluyor.

Edinilen bilgilere göre, yangın, Kozan ilçesine bağlı Özbaşı Mahallesi Oluklu mevkisinde çıktı. Bölgede bulunan bir yayla evinde henüz belirlenemeyen nedenle çıkan yangın, kısa sürede büyüyerek bir eve ve ormanlık alana sıçradı. Alevleri fark eden vatandaşların ihbarı üzerine bölgeye Kozan Orman İşletme Müdürlüğü ve itfaiye ekipleri sevk edildi.

Söndürme çalışmalarına 2 yangın söndürme helikopteri, 6 arazöz, 1 su tankeri ve çok sayıda orman işçisiyle müdahale başlatıldı. Ekiplerin çalışmalara havadan ve karadan müdahale ediyor.

Horzum Jandarma Karakol Komutanlığı ekipleri, yangının çıkış nedeninin belirlenmesi amacıyla olay yerinde inceleme başlattı.
Öte yandan, yangında iki yayla evininin yanarak kullanılamaz hale geldiği öğrenildi.

Mayıs ayı sonunda tamamlanan yarışmaya, ilkokul, ortaokul ve lise olmak üzere 15 okul katıldı. Gölpazarı Gazimihal Ortaokulu'nun birinci, Özel Bozüyük Sınav Koleji'nin ikinci ve Söğüt Ertuğrul Gazi Ortaokulu'nun ise üçüncü olduğu yarışmada 4 ton 969 kilogram plastik kapak toplandı.

Toplanan kapakların geliriyle engellilere tekerlekli ve akülü sandalye alınacağı bildirildi.

Vali Faik Oktay Sözer, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünde düzenlenen programda yaptığı konuşmada, çevreyi korumanın önemine değindi.

Çevre bilincinin yaygınlaştırılması amacıyla gerçekleştirilen plastik kapak toplama yarışmasına 15 okulun katıldığını belirten Sözer, şöyle konuştu:

"Toplanan bu kapakların geri dönüşüm yoluyla engelli vatandaşlarımız için tekerlekli sandalye ve akülü sandalye desteğine dönüşecek olması, bu çalışmayı çevreye duyarlılığın yanı sıra güçlü bir dayanışma örneği haline de getirmektedir. Bu anlamlı çalışmada emeği bulunan öğrencilerimizi, öğretmenlerimizi ve velilerimizi yürekten kutluyorum. Toplanan her kapak, çevremizin korunmasına katkı sunarken aynı zamanda dayanışmanın, duyarlılığın ve sosyal sorumluluk bilincinin de güzel bir örneğini oluşturmaktadır. Özellikle çevre gönüllüsü öğrencilerimizin gösterdiği bu hassasiyet, geleceğe dair umutlarımızı güçlendirmektedir. Çevreyi korumak yalnızca kamu kurumlarının değil, hepimizin ortak sorumluluğudur."

"Yaşanabilir bir dünya bırakalım"

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Engin Öztürk ise dünyanın insanlara emanet olduğunu ve kirletilmemesi gerektiğini vurgulayarak, "Emanete sahip çıkmanın yolu israf etmemekten, doğal kaynakları verimli kullanmaktan, atıkları önlemekten, atıkları azaltmaktan, atıkları kaynağında ayrıştırmaktan ve atıkları geri dönüştürmekten geçer. Gelin, sıfır atık anlayışını artıralım. Gelin, çocuklarımıza ve geleceğimize havası, suyu, toprağı temiz, sağlıklı ve yaşanabilir bir dünya bırakalım." ifadesini kullandı.

Söğüt Ertuğrul Gazi Ortaokulu öğrencilerinden 6. sınıf öğrencisi Aybüke Beren Türker de doğayı temiz tutmak için arkadaşlarıyla sokaklardaki plastik kapakları topladıklarını söyledi.

İl Jandarma Komutanı Kıdemli Albay Ali Vanlı, İl Emniyet Müdürü Erdem Çağlar, daire müdürleri ve öğrencilerin katıldığı etkinlikte Vali Sözer, dereceye giren okulların temsilcilerine çeşitli hediyeler takdim etti.

"Çocukluğumuzda bu suyu içerdik, şimdi kurbağa bile yaşamıyor"

Çocukluğunda çayın temiz olduğunu ve bu suyu içtiklerini belirten Gerede ilçesi Örencik köyünden Nazif Aktaş (67), "Annem çamaşır yıkamaya gelirdi. Biz bu suyu içerdik, ekinlerimizi bu suyla sulardık. Şimdi balığı bırakın, kurbağa bile yaşamıyor. Hayvanlarımız ölüyor, tarım ölüyor, bizleri öldürüyor. Sabah ezanına kalkıyorum, kokudan duramıyorum. Köyde durma şansımız yok, bu koku bizi mahvediyor" ifadelerini kullandı.

"Çözüm bulunmazsa Ankara'ya yürüyüş yapacağız"

Geçmişte çayın etrafında piknik yapıldığını ve suyun tarımda kullanıldığını vurgulayan Meryem Dayı ise şunları söyledi: "Benim çocukluğumda bu çay berraktı. Babaannem bu çaydan su getirip tarhana çorbası pişirirdi. Çamaşırlarımızı burada yıkardık. Karabük'ten, çevre illerden herkes buraya pikniğe gelirdi, balık tutardı. Çocuklarımız burada yüzme öğrendi. Biz su motorlarıyla bahçelerimizi suluyorduk. Ama bu karma deri sanayileri çıkınca sağlığımızı tehdit etti. Kokudan, pislikten affedersin resmen zehir akıyor. Hayvancılık yapıyoruz, hayvanlarımız suyunu içemiyor, ölüp telef oluyorlar. Biz bu çayın temiz akmasını istiyoruz. Eğer sesimizi duymuyorlarsa biz Ankara’ya yürüyüş yapacağız. Para kazanmasınlar demiyoruz, kazansınlar ama pisliğini, zehrini, kimyasalını bize akıtmasınlar. Biz de insansak insanca yaşamak istiyoruz".

Meteorolojinin şiddetli yağış uyarısında bulunduğu Hatay'da 21 Mayıs tarihinde akşam saatlerinden itibaren şiddetli yağış etkili olmuştu. Kentte caddeler göle dönerken, sel ve heyelan afeti yaşandı. Aşırı yağışların etkili olduğu Samandağ ilçesindeki Yeşilada, Tekebaşı ve Çöğürlü Mahalleleri sular altında kaldı. Aşırı yağışlarla debisi artan Asi Nehri, taşarak çevresindeki tarım arazilerini sular altında bıraktı. İl Tarım Müdürlüğü ekipleri, günler sonra sel sularının çekilmesiyle bölgedeki tarım arazilerinde hasar tespit çalışmalarını sürdürüyor. Sel felaketinde binlerce dönüm sular altında kalırken günler sonra sel suların çekilmesiyle tarım arazileri gün yüzüne araziler havadan görüntülendi. Son 20 yılın en şiddetli seline maruz kaldıklarını ifade eden Samandağ ilçesi Ziraat Odası Başkanı Selim Kamacı, aşırı yağışlardan kaynaklı olarak Asi Nehri'nin taşmasıyla, arazilere su bastığını söyledi.

"Asi Nehri kenarı ve etrafında bulunan arazilerimizi su bastı, birçok ürünümüz ve seralarımız su altında kaldı"

Son 20 yılın en şiddetli seline maruz kaldıklarını ifade eden Samandağ ilçesi Ziraat Odası Başkanı Selim Kamacı, "Gerçekten de son 20 yılın en şiddetli seline maruz kaldık. Aşırı yağışlardan kaynaklı olarak Asi Nehri'nin taşmasıyla, Asi Nehri kenarı ve etrafında bulunan arazilerimizi su bastı. Birçok ürünümüz ve seralarımız su altında kaldı. Tarım Bakanlığı ve İl Tarım Müdürlüğümüzün hasar tespiti hala devam ediyor. Şu anda tam anlamıyla hasar tespitinin sonucu elimizde geçirebilmiş değiliz. Asi Nehri kenarında kalan bütün mahallelerimiz, köylerimiz bir şekilde zarar görmüş. Bundan mütevellit olarak da Asi Nehri'nin taşmasıyla birlikte önüne taktığı moloz gibi diğer kirliliklerle Akdeniz'e ve sahilimize bir şekilde yığıldı. Bazı seralarımızı da su bastı ve en fazla şu anda seracılarımız zarar gördü. Çünkü ekimlerini yapmış durumdalardı ama şu anda tekrar yine bir şekilde suları boşalttıktan sonra bir daha ekimlerine başlamaları gerekiyor. Dolayısıyla da sonuç itibarıyla biz burada bir serzenişte bulunmuyoruz" dedi.

"Her kış ayında derelerin ve nehir yataklarının ıslah edilmelidir"

Her yıl kış aylarında sele karşı dere ve nehir yataklarının ıslah edilmesini gerektiğini söyleyen Samandağ ilçesi Ziraat Odası Başkanı Selim Kamacı, "Allah'ın, doğanın bize ettiği bir vakadır. Dolayısıyla da seller her zaman olacak ama burada insanların yanlış tavırları kaynaklı bazı zararlar oluşuyor yoksa normalde sellerin olması lazım. Biz kurak olduğu zaman su gelsin diye dua ediyoruz. Ondan sonra su geldiğinde de serzenişlerde bulunma hakkımız yok. İnsanoğlu düşünebilen bir varlıktır. Dolayısıyla da düşüncesiyle hareket etmesi gerekirken bencilliğiyle hareket ediyor. Sonuç itibarıyla ahırını sen Asi Nehri kenarına yaparsan tabii ki bu tür şeylere maruz kalırsın. Asi Nehri kenarına bazıları ahır yapmış, moloz ve toprak doldurmak suretiyle bahçeye çevirmeye çalışmış olan arkadaşlarımız var. Geçmişte bunları çok uyardık, yapmayın etmeyin ve doğanın hakkına girmeyin. Bundan sonrasında esasta bu tür şeyler olduğu zaman devletin önlem alması gerektiğini her zaman söylüyoruz. Her kış ayında derelerin ve nehir yataklarının ıslah edilmelidir. Son günlerde de aşırı yağışların oluşmasıyla birlikte Asi Nehri'nin bir şekilde debisinin yükselmesi ve taşması söz konusu oldu" ifadelerini kullandı.

Küresel ısınma ve kuraklığın etkilerinin hissedildiği Doğu Anadolu Bölgesi'nde bu yıl etkili olan kar ve sağanak, bölgedeki 9 baraj için umut oldu.

Son 23 yılın en yağışlı sezonunun yaşandığı Van'da Zernek, Koçköprü ve Morgedik barajlarında doluluk oranı yüzde 100'e ulaştı, Sarımehmet Barajı'nda ise su seviyesi yüzde 72 oldu.

Önceki yıllara göre yağışların önemli miktarda arttığı Hakkari'de de Dilimli Barajı'nda doluluk oranı yüzde 100, Beyyurdu ve Aslandağ barajlarında yüzde 87 olarak kaydedildi.

Son yıllarda kuraklıktan olumsuz etkilenen ve bu yıl yağışlarla seviyesi yeniden yükselen Muş'taki Alparslan-1 Barajı da maksimum seviyeye ulaştı, Alparslan-2 Barajı'nda ise doluluk oranı yüzde 70 olarak ölçüldü.

Yıllar sonra tam kapasiteye ulaşan 5 barajda, kapaklar kontrollü açılarak su tahliyesi gerçekleştirildi.

"Bu sene bizim için bereketli bir yıl"

Devlet Su İşleri 17. Bölge Müdürü Cihan Aksoy, AA muhabirine, geçen yıla göre bu yıl yağış miktarının arttığını söyledi.

Van'da üç barajda yüzde 100 doluluk oranına ulaşıldığını belirten Aksoy, şu bilgileri verdi: "105 milyon metreküp depolama hacmine sahip Zernek Barajı yüzde 100 doluluk oranına ulaştı. Enerji arz talebine istinaden üretim tam kapasitede devam etmekte. Bu barajımızda son bir haftadan beri herhangi bir risk oluşturmaması amacıyla dolusavak kapaklarımızdan da bir miktar su, sulama amaçlı kanallar üzerinden tahliye ediliyor. Aynı şekilde Koçköprü Barajı'mız da yüzde 100 doluluk oranına ulaşmış durumda. Burada da yine güvenlik amaçlı su tahliye edilmekte. Morgedik Barajı'mız da dolma noktasına geldi. Sarımehmet Barajı'nda ise doluluk oranı yüzde 72 mertebesine ulaştı."

Kar örtüsünün erimesiyle su seviyelerinde artışın devam edeceğini ifade eden Aksoy, geçen senenin aynı ayına göre barajlarda su miktarının önemli derecede yükseldiğini vurguladı.

Hakkari'de hem içme hem de sulama amaçlı kullanılan Dilimli Barajı'nda doluluğun yüzde 100'e ulaştığını anlatan Aksoy, su seviyesi yüzde 87'lerde olan Beyyurdu ve Aslandağ barajlarının da kısa süre içinde maksimum seviyeye ulaşacağını değerlendirdiklerini ifade etti.

Benzer durumun Muş'taki Alparslan-1 ve Alparslan-2 barajlarında da görüldüğünü dile getiren Aksoy, şunları kaydetti: "Barajlarımızda kar erimelerinin ve yağışın devam etmesi durumunda suyun bir miktar daha artması öngörülmekte. Barajlardaki doluluk oranlarının yüksek olması, yaz döneminde ihtiyaç duyulan suyun rahat verileceği anlamına geliyor. Geçen seneye oranla barajlarımızdaki doluluk oranları göz önünde bulundurulduğunda daha verimli bir yıl olacağını öngörüyoruz. Geçen sene bitirdiğimiz ve su tutmaya başladığımız Van'daki Ortanca ve Gültepe göletlerimizde dün itibarıyla dolusavaklarından su savaklanmasına başlandı. Bu sene bizim için bereketli bir yıl. İnşallah oradaki çiftçilerimiz, tarımla uğraşan vatandaşlarımız için de faydalı olacağını öngörüyoruz."

AA muhabirinin Türkiye Elektrik İletim AŞ verilerinden derlediği bilgiye göre, Türkiye'de dün günlük bazda 905 bin 824 megavatsaat elektrik üretildi.

Üretimde yüzde 32,4 payla barajlı hidroelektrik santralleri ilk sırada yer aldı. Bunu, yüzde 16,3 ile güneş santralleri ve yüzde 14,7 ile doğal gaz santralleri izledi.

Böylece, Türkiye'de güneş enerjisinden günlük bazda üretilen elektrik, dün 147 bin 753 megavatsaatle yılın en yüksek seviyesine ulaştı.

Günlük bazda tüketim ise 901 bin 674 megavatsaat oldu. En yüksek elektrik tüketimi 42 bin 762 megavatsaatle 15.00'te, en düşük tüketim ise 29 bin 4 megavatsaatle 04.00'te gerçekleşti.

Türkiye, dün 9 bin 857 megavatsaat elektrik ihracatı, 5 bin 462 megavatsaat elektrik ithalatı yaptı.

Sinop merkez ilçeye bağlı Hacıoğlu köyü Meşedağı mevkisinde yer alan Katı Atık Düzenli Depolama ve Bertaraf Tesisi, çevre denetimlerinde sınıfta kaldı. Sinop Sahil Belediyeler Birliği bünyesinde faaliyet gösteren tesisten kaynaklanan çöp sızıntı sularının doğaya karıştığı tespit edilince ağır yaptırımlar peş peşe geldi. Vatandaşlardan gelen şikayetler üzerine 30 Ocak'ta yapılan ilk incelemede kirlilik saptanmış ve tesise 839 bin 122 TL ceza kesilmişti. Ancak kirliliğin devam ettiğine dair yeni ihbarların gelmesiyle 23 Nisan tarihinde tesis yeniden denetlendi. İhlalin sürdüğünün rapor edilmesi üzerine bu kez rakam ikiye katlanarak, 1 milyon 678 bin 244 TL idari para cezası uygulandı.
Kesilen rekor ceza, Sinop Sahil Belediyeler Birliği Katı Atık Düzenli Depolama ve Bertaraf Tesisi adına kayıtlara geçti. Birliğin kirliliği önlemek adına tesiste teknik çalışmalara başladığı öğrenildi. İyileştirme işlemleri için kesin bir süre verilmezken, sürecin Sinop Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından anlık olarak takip edildiği bildirildi.

Suç duyurusunda bulunuldu
İdari para cezasının yanı sıra Sinop Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından sorumlular hakkında Sinop Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğu açıklandı. Müdürlükten yapılan açıklamada, doğal hayatın korunması için denetimlerin kararlılıkla devam edeceği vurgulandı.

Toplam 8 ünitesi ile 1330 megavat kurulu güce sahip Keban Barajı ve Hidroelektrik Santrali'nde (HES) bölgede etkili olan yoğun yağışlar ve kar erimeleri nedeniyle rezervuarlarda yüksek debili su girişi yaşandı.

Su kotunun maksimum seviyeye yaklaşması nedeniyle olası bir taşkın riskine karşın barajın 6 tahliye kapağı açıldı.

İlk olarak 1993'te, ardından 2004 ve 2019 yıllarında bol yağışlar nedeniyle baraj kapakları açılmıştı. 7 yıl sonra 4. kez tahliye kapakları açılarak saniyede 361 metreküp su çıkışı sağlanıyor.

Baraj kapaklarının açılmasıyla oluşan su akışını izlemek için bölgeye gelen ilgililer ve vatandaşlar o anları cep telefonu kamerasıyla görüntüledi.

Vatandaşlardan Özcan Karadere, gazetecilere, Gaziantep'ten memleketi Giresun'a giderken Keban ilçesinden geçtiklerini, baraj kapaklarının açılacağını duyduğu için bölgede mola verdiğini söyledi.

Kurak geçen yıllardan sonra bu yıl bereketli yağışlarla barajların dolmasının mutluluk verici olduğunu ifade eden Karadere, "Yağışlardan dolayı kapakları açma kararı almışlar. Biz de bekledik. Bizim için güzel bir an oldu. Kapaklar açıldı, suyun akışını izledik. Bu şekilde yolumuza devam edeceğiz." dedi.

Ercan Tuncel de Keban Barajı ve Hidroelektrik Santrali'nin ülkenin gurur kaynağı olduğunu, 7 yıl aradan sonra su kotunun maksimum seviyeye ulaşmasından dolayı mutlu olduklarını belirtti.

Kapakların açılışını, DSİ 9. Bölge Müdürü Ömer Açıkgöz, Keban Belediye Başkan Vekili Abdullah Demir, Keban Barajı ve Hidroelektrik Santrali İşletme Müdürü Bekir Kaya ve bazı kurumların yetkilileri de izledi.

Her yıl Sahra Çölü'nden yaklaşık 180 milyon ton mineral tozunun atmosfere karışıp, rüzgarla taşınarak Avrupa, Akdeniz, Atlas Okyanusu ve Amerika kıtasına kadar ulaşabilen çöl tozu hakkında İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Toros, açıklamada bulundu.

Çöl tozlarının özellikle bahar aylarında Türkiye'de daha fazla etkili olduğunu anlatan Toros, geniş çöl alanlarındaki sıcak ve kuru hava tabakasının, tozların yüksek atmosfer seviyelerinde uzun süre taşınmasına imkan sağladığını söyledi.

"Yurt genelinde hava kalitesinde düşüşe yol açacak"

Toros, çöl tozu olaylarının yalnızca yerel değil, küresel atmosfer dolaşımının bir parçası olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, "Meteorolojik tahmin modellerine göre, Türkiye ve Akdeniz Havzası bugünden itibaren 10 gün boyunca Kuzey Afrika kaynaklı yoğun çöl tozu taşınımının etkisi altına giriyor. İstanbul da çöl tozunun batıdan gelmesi sebebiyle öncelikle etkilenecek şehirler arasında yer alıyor. Kuzey Afrika kaynaklı yoğun çöl tozu taşınımı batı bölgelerden başlayarak yurt genelinde hava kalitesinde düşüşe yol açacak. Çöl tozunun önümüzdeki pazartesi (18 Mayıs) gününden itibaren yurdu terk etmesini bekliyoruz" diye konuştu.

Çöl tozlarının astım, bronşit, KOAH ve alerjik solunum yolu rahatsızlığı bulunan kişiler için risk oluşturduğuna dikkati çeken Toros, özellikle yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalığı olan vatandaşların yoğun toz taşınımı sırasında uzun süre dış ortamda kalmamasının önem taşıdığını kaydetti.

Toros, birçok bilimsel çalışmanın atmosferdeki ince partikül maddelerin akciğerler üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu ortaya koyduğunu ifade ederek, "Çöl tozları binlerce kilometre taşınarak Karayipler ve Amerika kıtasında dahi hava kalitesini ciddi biçimde etkileyebiliyor." dedi.

Çöl tozları ekosistem için de önem taşıyor

Çöl tozlarının yalnızca hava kirliliğine neden olmadığını, aynı zamanda dünya ekosistemi için önemli bir doğal taşıyıcı görevi gördüğünü dile getiren Toros, Sahra Çölü'nden taşınan tozların demir, fosfor ve çeşitli mineraller bakımından zengin olması nedeniyle okyanuslardaki planktonları ve tropikal ormanları beslediğini anlattı.

Araştırmaların Sahra'dan yükselen tozların Amazon yağmur ormanlarının ihtiyaç duyduğu fosforun önemli bir bölümünü taşıdığını gösterdiğini aktaran Toros, atmosfer yoluyla gerçekleşen doğal mineral taşınımının Amazon ekosisteminin devamlılığı açısından büyük önem taşıdığını söyledi.

Prof. Dr. Toros, çöl tozu taşınımının etkili olduğu dönemlerde hava kalitesi verilerinin düzenli takip edilmesi gerektiğini belirterek, hava kalitesi indeksinin kırmızı, mor veya kahverengi seviyelere ulaşması halinde mecbur olmadıkça vatandaşların uzun süre açık havada kalmamasını, yoğun fiziksel aktiviteleri azaltmasını ve solunum hastalarının gerekli durumlarda maske kullanmasını önerdi.

Çamurlu yağışlardan sonra araçların yıkanmasının gerekebileceğini ifade eden Toros, vatandaşların özellikle hassas gruplar için yapılan meteorolojik ve sağlık uyarılarını dikkate almasının önem taşıdığını sözlerine ekledi.

Karasu sahilinde 1 Mayıs tarihinde etkili olan şiddetli fırtına ve dalga sebebiyle karaya oturan Ninova isimli kuru yük gemisinde inceleme çalışmaları sürüyor. Son iki gün içerisinde gemiye iki ayrı keşif dalışı gerçekleştirilirken, yapılan incelemelerde geminin taban kısmında hasar tespit edildi. Hazırlanan rapor doğrultusunda geminin kurtarılmasına yönelik çalışma başlatıldı.

Çalışmalar çerçevesinde gemide bulunan yükün Karadeniz’e karışması ve muhtemel çevre kirliliğinin önüne geçilmesi gayesiyle geminin çevresine dubalı yüzer güvenlik bariyerleri çekildi. Çember şeklinde yerleştirilen bariyerlerle, geminin hasarlı bölümünden meydana gelebilecek muhtemel sızıntının Karasu sahiline yayılmasının engellenmesinin hedeflendiği öğrenildi.

Taşkın nedeniyle güvenlik gerekçesiyle kapatılan yol, karayolları ekiplerinin gece gündüz sürdürdüğü aralıksız müdahale sayesinde kısa sürede yeniden ulaşıma kazandırıldı. Su seviyesinin düşmesi ve gerekli kontrollerin tamamlanmasının ardından güzergâh, sürücüler için güvenli hale getirildi.
Bölgede ulaşımın normale dönmesiyle birlikte, yetkililer benzer durumlara karşı dikkatli olunması ve yapılan uyarıların takip edilmesi çağrısında bulundu.

Türkiye Su Enstitüsü (SUEN) tarafından düzenlenen forum kapsamında "Atık Su Sürveyansı: Tek Sağlık Perspektifi" başlıklı panel gerçekleştirildi.

Forum kapsamında ayrıca Tarımın Dönüşümü: WEFE Bağlantısında Sistematik Çözümler paneli düzenlendi.

Panelde konuşan Cumhurbaşkanlığı Tarım ve Gıda Politikaları Kurulu Üyesi Dr. M. Mehdi Eker, 8 milyardan fazla insanın 1,5 milyar hektarlık toprakta yapılan tarımsal üretimle beslendiğini söyledi.

Eker, dünyada 11 milyar insana yetecek gıda üretimi yapılmasına rağmen 733 milyon insanın açlıkla mücadele ettiğini hatırlattı.

Endüstriyel tarımda küresel tatlı suyun yüzde 70'inin tüketildiğini vurgulayan Eker, şunları kaydetti: "Su tüketimi daha düşük ve biyolojik çevre üzerinde daha az baskı kuran tarımsal üretim sistemlerine ihtiyaç hissediyoruz. Bu zorunlu. Damla, yağmurlama ve yeraltı damlama sulama gibi basınçlı kapalı sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması ve kamu eliyle bunların mutlak manada çok fazla bütçe hesabına girmeden mutlaka yaygınlaştırılması lazım. Yani daha az su tüketmemiz lazım. İkincisi atık ve kullanılan suların geri tekrar tekrar kullanılabilmesine imkan sağlamak lazım. Atık sular, drenaj suları gibi suların da tekrar tekrar kullanılması lazım. Bunun başka yolu yok. Temizleyeceğiz, yatırım yapacağız, tesis kuracağız, bunları arıtacağız, yeniden kullanacağız. Böylece tabiat üzerindeki yükü azaltacağız."

Forum kapsamında ayrıca "Dirençlilik için Su İşbirliği: 2026 BM Su Konferansına Giden Yolda Diyalog" ve "Eylem, Suya Duyarlı Şehirler: Sürdürülebilir Şehirler" başlıklı paneller düzenlendi.