İsrail ordusu, ateşkese rağmen Gazze'ye saldırılarını sürdürüyor.

Gazze'deki Sağlık Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana devam eden saldırılarında yaşanan can kayıplarına ilişkin son veriler paylaşıldı.

Son 24 saatte Gazze'deki hastanelere 3 ölü ve 11 yaralının getirildiği kaydedildi.

Gazze'de ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim 2025'ten bu yana İsrail'in saldırılarında 757 kişinin öldürüldüğü, 2 bin 111 kişinin yaralandığı belirtildi.

İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda toplam can kaybının 72 bin 336’ya, yaralı sayısının da 172 bin 213’e yükseldiği bildirildi.

Gazze Şeridi'nde enkaz altında hâlen binlerce cenazenin bulunduğu belirtiliyor.

Kolombiya Çevre Bakanı Irene Velez, Escobar'a ait olduğu bilinen ve ülkede tartışmalı bir hale gelmiş çok sayıda su aygırına ilişkin açıklamalarda bulundu.

Su aygırı popülasyonunun kontrol edilmesi için alınan kısırlaştırma ve hayvanat bahçelerine yerleştirme gibi önlemlerin işe yaramadığını vurgulayan Velez, su aygırlarının itlafına ilişkin plana onay verildiğini kaydetti.

Söz konusu karardan yaklaşık 80 su aygırının etkileneceğini belirten Velez, avlamanın ne zaman başlayacağına ilişkin ise konuşmadı.

Velez, "Eğer bunu yapmazsak, (su aygırı) popülasyonu kontrol edemeyiz. Ekosistemimizi korumak için bunu yapmamız gerekiyor." ifadelerini kullandı.

Escobar'ın su aygırları

Dünyadaki en büyük uyuşturucu baronlarından biri haline gelen Escobar'ın ölümünün ardından, biri erkek 4 su aygırı hariç sahip olduğu tüm hayvanlar, ülke genelindeki hayvanat bahçelerine nakledilmişti.

Yetkililer, aradan geçen yaklaşık 30 yılda Escobar'ın su aygırlarının üremeye devam ettiğini ve halihazırda ülkedeki su aygırı sayısının fazla olduğunu ifade ederek bu üreme hızıyla ekosisteme zararlı olabileceklerini değerlendiriyor.

Kolombiya'nın, Afrika dışında vahşi su aygırı popülasyonuna sahip tek ülke olduğu bilinirken yetkililer, bu hayvanların yerel halk için bir tehdit olduğu ve yerli türleri yerinden ettikleri değerlendirmesinde bulunuyor.

Öte yandan ülkedeki su aygırları, aynı zamanda turistler için de çekici bir hale gelmiş durumda.

Katar merkezli Al Jazeera televizyonuna bilgi veren Pakistan Dışişleri Bakanlığından ismi açıklanmayan bir yetkili, İran ile ABD arasında planlanan ikinci tur görüşmelerle ilgili medyadaki spekülasyonlara ilişkin bilgi verdi.

Pakistanlı yetkili, "ABD ve İran arasındaki ikinci tur müzakereler için tarih belirlenmedi." ifadelerini kullandı.

ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırılarıyla başlayan savaşta 8 Nisan'da sağlanan geçici ateşkesin ardından Tahran ve Washington, 11 Nisan'da Pakistan'da kalıcı ateşkes için görüşmeler yapmıştı. Yaklaşık 21 saat süren görüşmelerden sonuç çıkmamıştı.

İranlı yetkililer, müzakerelerde ortak bir çerçeveye ve anlaşmaya varılamamasının nedeninin ABD'nin "aşırı talepleri" olduğunu belirtmişti.

Trump ise hafta sonu İran ile yürütülen görüşmelerin altı haftadır süren çatışmayı sona erdirecek bir anlaşmayla sonuçlanmamasının ardından, Pazartesi günü başlayan abluka kapsamında İran’a yaklaşan tüm gemilerin ABD ordusu tarafından imha edileceğini söyledi.

Trump başlangıçta ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemileri engellemek için diğer ülkelerle birlikte hareket edeceğini belirtmişti. Ancak daha sonra ABD ordusu ablukasının yalnızca İran limanlarına giden veya bu limanlardan çıkan gemiler için geçerli olacağını açıkladı.

Savaşın 28 Şubat’ta başlamasından bu yana İran, büyük ölçüde kendi gemileri dışındaki tüm gemiler için su yolunu kapalı tuttu. Tahran yönetimi boğaz üzerindeki kontrolünü kalıcı hale getirmeye ve buradan geçen gemilerden ücret almayı hedefliyor.

Trump Pazar günü Truth Social’da yaptığı paylaşımda, “Abluka çok yakında başlayacak. Diğer ülkeler de bu ablukaya dahil olacak” dedi.

Ancak İngiltere ve Fransa’nın da aralarında bulunduğu NATO müttefikleri, ablukaya katılarak çatışmanın bir parçası olmayacaklarını açıkladı. Bunun yerine, normalde küresel petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmaya yönelik bir girişim üzerinde çalıştıklarını belirttiler.

Müttefiklerin operasyona katılmayı reddetmesi, Trump ile ittifak arasındaki bir başka sürtüşme noktası oldu. Trump daha önce NATO’dan çekilmekle tehdit etmiş ve bazı ülkelerin İran’a yönelik saldırılar için ABD askeri uçaklarına hava sahasını kullandırmayı reddetmesinin ardından Avrupa’daki bazı Amerikan askerlerini geri çekmeyi değerlendirdiğini söylemişti.

Önemli baskı

İngiltere Başbakanı Keir Starmer BBC’ye yaptığı açıklamada, “Ablukayı desteklemiyoruz” dedi. Starmer, “Kararım çok net. Ne kadar baskı olursa olsun bu savaşa sürüklenmeyeceğiz” ifadelerini kullandı.

Diplomatların Reuters’a geçen hafta verdiği bilgiye göre, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte Avrupa hükümetlerine Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın güvenliğini sağlamak için yakın gelecekte somut taahhütler istediğini söyledi.

Rutte Perşembe günü yaptığı açıklamada, NATO’nun 32 üyesinin bir görev gücü oluşturulması konusunda anlaşması halinde ittifakın boğazda rol oynayabileceğini ifade etti.

Birçok Avrupa ülkesi boğazda görev almaya hazır olduklarını belirtirken, bunun ancak çatışmaların kalıcı biçimde sona ermesi ve İran ile gemilerine saldırı düzenlenmeyeceğine dair bir anlaşmaya varılması halinde mümkün olacağını söyledi.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron Pazartesi günü X platformunda yaptığı açıklamada, Fransa’nın İngiltere ve diğer ülkelerle birlikte boğazda seyrüseferi yeniden sağlamak amacıyla çok uluslu bir görev gücü oluşturmak için bir konferans düzenleyeceğini duyurdu.

Macron, “Savaşan taraflardan ayrı olacak bu savunma amaçlı misyon, durum izin verir vermez konuşlandırılacak” dedi.

Starmer da Pazartesi günü parlamentoda yaptığı konuşmada girişimin güvenli geçiş kuralları oluşturmayı ve petrol tankerlerine eşlik edecek askeri gemilerin koordinasyonunu sağlamayı amaçladığını söyledi.

Starmer şöyle devam etti:

“Çok açık olmak istiyorum; bu plan çatışma sona erdiğinde deniz taşımacılığını korumak ve seyrüsefer özgürlüğünü desteklemekle ilgilidir. Ortak hedefimiz koordineli, bağımsız ve çok uluslu bir plan oluşturmaktır”

Fransız bir diplomatik kaynağa göre, Körfez ülkeleri, Hindistan, Yunanistan, İspanya, İtalya, Hollanda ve İsveç’in de dahil olduğu yaklaşık 30 ülkenin katılacağı görev planı toplantısı Perşembe günü Paris veya Londra’da yapılabilir.

Kaynak, askeri gemilerin savaşan taraf olmadan güvence sağlayacağını, İran ve ABD’nin misyon hakkında bilgilendirileceğini ancak doğrudan rol almayacağını söyledi.

Bir başka Avrupalı diplomatik kaynak ise Trump’ın ablukayı emretmişken böyle bir görevi destekleyip desteklemeyeceğinin belirsiz olduğunu dile getirdi.

Kaynak, “Trump artık boğazı kendi kozlarından biri olarak kullanıyorsa, orada bir görev gücü kurulmasını gerçekten ister mi?” dedi.

Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ise Pazartesi günü yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı’nın diplomasi yoluyla yeniden açılması gerektiğini söyledi. Fidan, boğazı denetlemek için uluslararası bir güç oluşturmanın karmaşık olacağını belirterek NATO’nun Temmuz ayında Ankara’da yapılacak zirvede Trump ile ilişkilerini yeniden ayarlaması gerektiğini ifade etti.

Daha fazla müzakere olup olmayacağı sorulan Vance, topun İran'da olduğunu belirterek, "Bundan sonra en önemli soru, İranlıların yeterince esnek olup olmayacağı ve işlerin halledilebilmesi için bizim görmemiz gereken kritik hususları kabul edip etmeyecekleridir" değerlendirmesinde bulundu. Vance, bu kritik hususlarla ilgili, "İran'dan zenginleştirilmiş uranyumu çıkarmalıyız. Nükleer silah geliştirmeyeceklerine dair kesin taahhütlerini almalıyız. İranlılar bu konuda bizimle aynı noktada buluşmaya istekliyse, bu her iki ülke için de çok, çok iyi bir anlaşma olabilir" dedi.

"Sonraki adımı atmak İranlılara bağlı"

Bundan sonra topun İran’da olduğunu yineleyen Vance, "İster daha fazla görüşme yapalım, ister nihayetinde bir anlaşmaya varalım, topun İran’da olduğunu düşünüyorum. Çünkü masaya çok şey koyduk" şeklinde konuştu.

Kırmızı çizgilerini çok açık bir şekilde ortaya koyduklarının altını çizen Vance, "Ayrıca şunu da çok net bir şekilde belirttik: İran’ın normal bir ülke gibi muamele görmesi, normal bir ekonomiye sahip olması, halkının refah içinde yaşaması ve gelişmesi durumunda gerçekten çok mutlu olurduk. Ancak İran’ın ekonomik açıdan normal bir ülke olabilmesi için, nükleer silah peşinde koşmama anlamında da normal bir ülke olması gerek. Terörizm peşinde koşmama anlamında da normal bir ülke olması gerek" diye konuştu. Vance, tüm olumsuzluklara rağmen anlaşmanın mümkün olduğuna dikkat çekerek, "Burada gerçekten büyük bir anlaşma yapılabilir, ancak bir sonraki adımı atmak İranlılara bağlı" dedi.

Vance, İran’ın vakit kaybetmeden Hürmüz Boğazı’nı açması gerektiğini belirterek, "Elimizde kozlar var, askeri üstünlüğümüz var ve artık Hürmüz Boğazı’ndan çıkan petrollerine uyguladığımız abluka yoluyla onlara ek ekonomik baskı uyguluyoruz" değerlendirmesini yaptı.

Görüşmede, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın derinleştirilmesi, uluslararası ve bölgesel konular ele alındı.

Putin, görüşmenin başında yaptığı konuşmada, Rusya ile Endonezya arasındaki ilişkilere değinerek, "Stratejik ortaklığımız, özellikle ekonomi alanında gelişiyor. Geçen yıl ikili ticaret hacmi yüzde 12,5 arttı." değerlendirmesinde bulundu.

Endonezya'nın BRICS'e üye olduğuna dikkati çeken Putin, bunun Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) kapsamında işbirliği için fırsat oluşturduğunu vurguladı.

- Endonezya Cumhurbaşkanı: "Bazı konular ekstradan temaslarımızı gerektiriyor"

Endonezya Cumhurbaşkanı Subianto da Rusya ile ilişkilerin geliştiğini belirterek, "Bazı konular ek temaslarımızı gerektiriyor. Ortak projelerin uygulanması sürecinin hızlandırılması konusunda destek sağlamaya hazırım. Bu, özellikle finansal işlemlerle ilgili." dedi.

Görüşmenin, jeopolitik meseleleri ele almak için fırsat olduğunu dile getiren Subianto, Rusya'nın jeopolitik süreçlere katkıda bulunduğunu söyledi.

İsrail'in Yedioth Ahronoth gazetesi, Hizbullah tarafından fırlatılan İHA'lar nedeniyle İsrail'in kuzeyindeki yerleşimlerde sık sık sirenlerin çaldığını bildirirken bunlardan birinin Nehariye'de bir binaya doğrudan isabet ettiğini aktardı.

Öte yandan İsrail ordusundan yapılan açıklamada, sabah saatlerinden itibaren Hizbullah tarafından 10 İHA'nın fırlatıldığı ve bunların önlendiği iddia edildi.

Hizbullah'tan yapılan açıklamada, İsrail'in kuzeyindeki Kiryat Şimona, Kefr Blum, Menara, Margaliot, Shtula, Malikiye, Metula, Doviv, Liman, Karmiel, Misgav Am, Shomera, Avivim, Kefr Giladi ve Şilomi yerleşimlerinin hedef alındığı bildirildi.

Açıklamada, İsrail'in Nehariye kentinin yanı sıra Zarit, Amiad, Beit Hillel üsleri ve Yiftah Kışlası ile işgal altındaki Golan Tepeleri'nde bulunan Shragah Üssü'nü hedef alan saldırılar düzenlendiği kaydedildi.

Uganda Savunma Kuvvetleri Komutanı Kainerugaba, hafta sonu X hesabından Türkiye’yi hedef alan dikkat çekici paylaşımlarda bulundu. Küresel gelişmelerle ilgili yorum yapan Kainerugaba, Ankara yönetimini "asıl sorun" olarak nitelendirdi. Türkiye ile yaşanan gerilimin detaylarına girmeyen ancak oldukça sert bir dil kullanan Kainerugaba, diplomatik ilişkilerin kesilmesi için süre verdi: "Asıl sorun Türkiye! Onların kendilerini toparlamasını bekledik. Eğer sorunlarımızı ele almazlarsa, önümüzdeki 30 gün içinde Türkiye ile tüm diplomatik ilişkileri sonlandıracağız." Kainerugaba, "Daha konuşmaya bile başlamadan önce Türkiye’den minimum 1 milyar dolar talep ediyoruz" dedi.

Kainerugaba mesajlarının devamında kadınlarla ilgili uygunsuz ifadeler de kullandı. Kainerugaba, bir mesajında "Türkiye ile çatışma istemiyorum. Bize karşı hayatta kalma şansları yok. Biz İsa Mesih ve Muhammed Ali (en iyisi) tarafından ilham alan bir orduyuz" dedi.

Daha sonra paylaşımlarını silen Kainerugaba, attığı tweetlerle ilgili yapılan haberlerin yeniden paylaşımlarını hesabında tuttu.

Uganda Savunma Kuvvetleri Komutanı’nın Türkiye ile ilgili son mesajı “Türkiye’deki 86 milyon kardeşi seviyorum. Twitter hakaretleri benim için hiçbir anlam ifade etmiyor. Uganda’dan Türklere sevgilerimizi iletiyoruz” oldu.

Kainerugaba’nın ses getiren mesajlarının ardından Uganda’nın BM Daimi Temsilcisi Adonia Ayebare, konuya X hesabından dâhil olarak şunu yazdı:

“Kainerugaba’nın Türkiye hakkındaki tweet'leri, Uganda'nın ciddi endişelerinin ele alınış biçimine duyulan hoşnutsuzluğun bir yansımasıdır. Uganda, Türk Dostlarımızla olan ortaklıklarını önemsiyor ancak bu, egemenliğimizi feda ederek değil. Uganda, endişelerimizi çözmeye yönelik iyi niyetli görüşmelerin yapılmasını dört gözle bekliyor ve eminim ki Kainerugaba da bunu destekliyor. Alarm verilecek bir neden yok.”

Habere göre, savaşın başlamasından sonraki altı hafta içinde bu kararın riskleri daha görünür hâle gelirken, Trump’ın askeri planlama yerine içgüdülerine ve iyimser varsayımlarına dayandığı öne sürüldü. NYT’nin aktardığı bilgilere göre İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, saldırıların İran’da halk ayaklanmasını tetikleyebileceğini Trump’a iletti. Ancak ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı’nın (Central Intelligence Agency) direktörü bu ihtimali “saçma” olarak değerlendirdi, Trump buna rağmen saldırı kararından vazgeçmedi.

Gazetenin değerlendirmesine göre Trump yönetimi İran’ın olası karşı hamlelerinden biri olan Hürmüz Boğazı’nı kapatarak petrol fiyatlarını yükseltme ihtimaline karşı hazırlık yapmadı. Ayrıca İran’ın nükleer programını yeniden başlatmak için kullanabileceği zenginleştirilmiş uranyumun güvence altına alınmasına yönelik uygulanabilir bir strateji de geliştirilmedi. Gazetenin analizine göre İran yönetimi otoriter bir rejim olsa da savaşın bazı sonuçları ABD açısından olumsuz oldu. İran’ın donanması, hava kuvvetleri ve hava savunma sistemleri zayıflatıldı ve nükleer programı geriletildi. Bununla birlikte gazete, savaşın ABD’nin ulusal çıkarlarına dört temel zarar verdiğini savundu.

NYT’nin analizine göre bu zararların ilki İran’ın Hürmüz Boğazı üzerinden küresel ekonomi üzerindeki etkisini artırması oldu. Gazetenin verilerine göre dünya petrolü ve sıvılaştırılmış doğal gazının yaklaşık yüzde 20’si bu boğazdan geçiyor. NYT’ye göre İran savaş öncesinde boğazı kapatmanın yeni yaptırımlara ve askeri saldırıya yol açacağından çekiniyordu; ancak saldırı gerçekleştikten sonra Tahran yönetimi boğazı kendi gemileri dışında büyük ölçüde kapattı.

Boğazın zorla açılmasının büyük bir askeri operasyon ve muhtemelen uzun süreli bir işgal gerektirebileceği yazılırken, gazete, ateşkesin mevcut durumu değiştirmediğini ve İran’ın gelecekte boğazdan geçiş için ücret talep etmeyi gündeme getirdiğini aktardı.

İkinci büyük sonuç ABD ordusunun küresel askeri kapasitesinin zayıflaması oldu. NYT, İran savaşının ve ABD’nin Ukrayna ile İsrail’e verdiği askeri desteklerin bazı silah stoklarını önemli ölçüde azalttığını yazdı. NYT’ye göre Pentagon bu savaşta Tomahawk seyir füzelerinin dörtte birinden fazlasını kullandı ve stokların eski seviyesine dönmesi yıllar sürebilir. ABD ayrıca Güney Kore’deki bazı füze savunma sistemlerini geri çekmek zorunda kaldı.

Savaş aynı zamanda modern savaşın değişen doğasını da ortaya koydu. Gazete, ABD’nin milyarlarca dolarlık yüksek teknoloji mühimmat kullanırken İran’ın daha ucuz ve tek kullanımlık insansız hava araçlarıyla bölgedeki deniz trafiğini durdurabildiğini belirtti. Üçüncü önemli zarar ABD’nin müttefikleriyle ilişkilerinde yaşandı. Japonya, Güney Kore, Avustralya, Kanada ve Batı Avrupa’nın büyük bölümünün bu savaşta ABD’yi desteklemediğini yazdı. NYT’ye göre Washington yönetimi Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmak için müttefiklerinden yardım istediğinde birçok ülke bu talebi reddetti.

Bazı uzmanlar bu durumun ABD’nin uzun vadeli ittifak ilişkilerine zarar verebileceğini savunuyor.

Savaşın dördüncü sonucu ABD’nin “ahlaki otoritesinin” zedelenmesi oldu. NYT değerlendirmesine göre Trump’ın İran medeniyetini yok etmekle tehdit eden açıklamalarının ve Savunma Bakanı Pete Hegseth’in “merhamet yok” ifadelerinin uluslararası hukuk açısından tartışmalı söylemler olarak değerlendirildiğini yazdı.

NYT’ye göre ABD uzun yıllar boyunca insan hakları ve demokrasi değerlerini savunarak küresel liderlik iddiasını sürdürdü. Gazete, bu tür açıklamaların söz konusu değerlerle çeliştiğini savundu.

"Böyle bir Papa istemiyorum" ifadelerini kullanan Trump’a yanıt veren Papa, "Biz siyasetçi değiliz. Dış politikaya onun anlayabileceği perspektiften yaklaşmayız, ancak ben İncil’in mesajına, bir barış elçisi olarak, inanıyorum" ifadelerini kullandı.

Trump ile Papa’nın karşılık atışmasına İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da dahil oldu.

Pezeşkiyan sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "İran'ın yüce milleti adına Papa’ya yapılan hakareti kınıyor ve barış ve kardeşlik peygamberi İsa'ya yapılan saygısızlığın hiçbir özgür insan için kabul edilemez olduğunu ilan ediyorum. Allah adına size şan ve şeref diliyorum" ifadelerini kullandı.

UKMTO'nun yayımladığı uyarı notunda, bugün Türkiye saatiyle 17.00 itibarıyla, İran limanlarını ve kıyı bölgelerini kapsayan deniz erişim kısıtlamalarının yürürlüğe girdiğine ilişkin bildirim aldıkları belirtildi.

Bu kısıtlamaların Basra Körfezi, Umman Körfezi ve Hürmüz Boğazı'nın doğusundaki Arap Denizi boyunca uzanan noktaları da içerdiği kaydedilen açıklamada, "Söz konusu erişim kısıtlamaları, bayrağı ne olursa olsun İran limanları, petrol terminalleri veya kıyı tesisleriyle bağlantılı faaliyetlerde bulunan tüm gemilere ayrım gözetmeksizin uygulanmaktadır." denildi.

Notta UKMTO'nun bu tedbirlerin uygulanmasına ilişkin ayrıntıların denizciler için duyurular aracılığıyla yayımlanacağı ve güncelleneceği aktarılarak, UKMTO'nun mevcut bilgilere dayalı şu değerlendirmesi paylaşıldı: "Kısıtlamalar, İran'ın tüm kıyı şeridini, limanları ve enerji altyapısını kapsayacak şekilde uygulanmaktadır. Hürmüz Boğazı'ndan İran dışındaki varış noktalarına yönelik geçişlerin bu tedbirlerden doğrudan etkilenmediği bildirilmektedir. Ancak geçiş sırasında gemiler askeri varlık, yönlendirilmiş iletişimler veya ziyaret hakkı prosedürleriyle karşılaşabilir. Halihazırda İran limanlarında bulunan tarafsız gemilere limanlardan ayrılmaları için sınırlı bir süre tanınmıştır."

Tarihte ABD'li ilk Papa olan 14. Leo, ABD Başkanı Trump'ın kendisine yönelik dünkü eleştirilerini yanıtladı.

Papa 14. Leo, 11 gün sürecek ve 4 ülkeyi kapsayan Afrika turunun ilk ayağı için Roma'dan Cezayir'e uçtuğu sırada, seyahatini takip eden gazetecilere Trump'ın sözlerine ilişkin değerlendirmede bulundu.

İtalyan ANSA ajansının haberine göre Papa 14. Leo, "Trump yönetiminden korkmuyorum. Ben siyasetçi değilim. Ben İncil'den bahsediyorum. Bu nedenle savaşa karşı yüksek sesle konuşmaya devam edeceğim. Onunla bir tartışmaya girmeye niyetim yok." diye konuştu.

"Bazı insanların yaptığı gibi İncil’in istismar edilebileceğini düşünmüyorum." ifadelerini kullanan Papa, ABD Başkanı'nın mesajına atıf yaparak, bu mesajı okuyan insanların kendi sonuçlarını çıkarabileceklerini düşündüğünü kaydetti.

Papa, savaşların son bulması, diyalog ve sorunlara adil çözümler bulmak için uluslar arasında çok taraflı ilişkiler üzerinde durulması gerektiğini vurguladı.

Papa 14. Leo, "Çok fazla insan acı çekiyor, çok fazla masum öldürüldü ve bence birilerinin ayağa kalkıp daha iyi bir yol olduğunu söylemesi gerekiyor." şeklinde konuştu.

Vatikan ve ABD ilişkilerinde tansiyon son dönemde yükseldi

Vatikan-ABD ilişkilerinin gerildiğine dair ilk sinyal, ay başında çıkan bir haberle gündeme gelmişti.

ABD merkezli yayın organı "The Free Press"in 6 Nisan'daki haberinde, Papa 14. Leo'nun, ocak ayındaki bir konuşmasında, "güce dayalı diplomasiyi" eleştirmesi nedeniyle, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) Müsteşarı Elbridge Colby'nin, o tarihte Vatikan Büyükelçisi olarak görev yapan Kardinal Christophe Pierre'i sert şekilde uyardığı ileri sürülmüştü.

Bu haber, geçen hafta her iki ülke tarafından yalanlansa da ABD-Vatikan ilişkilerinde "tansiyonun yükseldiği" şeklinde yorumlanmıştı.

Bunun üzerinden çok geçmeden Papa 14. Leo'nun, 11 Nisan'da ABD ile İran heyetleri arasında Pakistan'daki görüşmeler sürerken Aziz Petrus Bazilikası'ndaki dünya barışı etkinliğinde, "Artık kendine ve paraya tapınmaya son. Güç gösterisine son. Savaşa son. Gerçek güç, hayata hizmet etmekte kendini gösterir" ifadelerini kullanması dikkati çekmişti.

Basında, Papa'nın bu sözlerinin, hiç isim vermemesine karşın Trump'a yönelik olduğu yorumlarına yer verilmişti.

Papa'nın sözlerinin ardından ABD Başkanı Trump da dün sosyal medya hesaplarından yaptığı paylaşımlarda, Papa 14. Leo'nun "suç ve nükleer silahlar konusunda zayıf" ve "dış politikada berbat" olduğunu savunmuş ve Papa 14. Leo’nun bu göreve sırf ABD'li olduğu ve kendisi Beyaz Saray'da bulunduğu için Kilise tarafından "onunla başa çıkmak" amacıyla getirildiğini iddia etmişti.

Trump, basına yaptığı açıklamada da şu ifadeleri kullanmıştı: "İran'ın nükleer silaha sahip olmasının sorun olmadığını düşünen bir Papa istemiyorum. Amerika'nın, ABD'ye büyük miktarda uyuşturucu gönderen ve daha da kötüsü katiller ve uyuşturucu satıcıları dahil hapishanelerini ülkemize boşaltan Venezuela'ya saldırmasının kötü bir şey olduğunu düşünen bir Papa istemiyorum ve ben, ezici bir çoğunlukla seçildiğim şeyi tam olarak yaptığım için ABD Başkanı'nı eleştiren bir Papa istemiyorum. Leo, Papa olarak kendine çekidüzen vermeli, sağduyulu davranmalı, radikal solun isteklerine boyun eğmeyi bırakmalı ve siyasetçi değil de büyük bir Papa olmaya odaklanmalı."

Trump, eleştirilerinin ardından kendisini Hazreti İsa gibi tasvir eden bir görseli paylaşmıştı.

Gazze'deki Sağlık Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana devam eden saldırılarında yaşanan can kayıplarına ilişkin son veriler paylaşıldı.

Son 24 saatte Gazze'deki hastanelere ölen 4 kişinin naaşı ve 10 yaralının getirildiği belirtildi.

Buna göre Gazze'de ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim 2025'ten bu yana İsrail'in saldırılarında 754 kişinin yaşamını yitirdiği, 2 bin 100 kişinin yaralandığı ifade edildi.

İsrail'in Ekim 2023'ten beri Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda toplam can kaybının 72 bin 333'e, yaralı sayısının da 172 bin 202'ye yükseldiği bildirildi.

Gazze Şeridi'nde enkaz altında hâlen binlerce cenazenin bulunduğu belirtiliyor.

İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaş yönetiminden sorumlu birimi Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü Yarbay İbrahim Zülfikari, ABD Başkanı Donald Trump'ın "deniz ablukası" tehditlerine ilişkin açıklamalarda bulundu.

İran'ın kendi "kara sularında güvenliği sağlamaya kararlılıkla devam edeceğini" belirten Zülfikari, ABD-İsrail bağlantılı gemilere Hürmüz Boğazı'ndan geçme izni verilmeyeceğini, diğer gemilerin Silahlı Kuvvetler ile koordinasyon halinde geçiş yapabileceğini ifade etti.

ABD'nin İran'a ait gemilere uluslararası sularda müdahale kararını "yasa dışı bir eylem ve korsanlığın bir işareti" olarak nitelendiren Zülfikari, "İran Silahlı Kuvvetleri, Fars (Basra) Körfezi ve Umman Denizi'ndeki limanların güvenliğinin ya herkes için ya da hiç kimse için olduğunu açık ve kesin bir şekilde ilan eder. İran'ın Fars (Basra) Körfezi ve Umman Denizi sularındaki limanlarının güvenliği tehdit edilirse bölgedeki hiçbir liman güvende olmayacaktır." ifadelerini kullandı.

İran devlet televizyonunun Eğitim ve Öğretim Bakanlığına dayandırdığı habere göre, ABD-İsrail'in saldırılarında 278 ilköğretim ve lise öğrencisi yaşamını yitirdi.

Saldırılarda 67 öğretmen hayatını kaybederken, 196 öğrenci ve 26 öğretmenin ise yaralandığı aktarıldı.

ABD-İsrail'in saldırılarında ülke genelinde 933 okul, 54 eğitim ofisi, 17 kültür merkezi, 36 spor salonu ve 8 öğrenci kampının da hasar gördüğü bilgisi verildi.

Öğrenciler arasındaki can kaybının büyük bölümü, Hürmüzgan eyaletine bağlı Minab kentindeki bir ilkokulun ABD tarafından vurulduğu saldırıda yaşanmıştı. İran Kızılayı, 28 Şubat'ta ABD-İsrail'in Hürmüzgan'ın Minab kentindeki bir kız ilkokuluna saldırısında 168 çocuk dahil 180'den fazla kişinin hayatını kaybettiğini duyurmuştu. Saldırının ABD tarafından gerçekleştirildiği ve okulun 40 dakika arayla iki kez vurulduğu ortaya çıkmıştı.

Hükümetten yapılan açıklamaya göre, hâlihazırda müşterek kabiliyetler başkanı olarak görev yapan Korgeneral Susan Coyle, temmuz ayında kara kuvvetleri komutanı olacak. Coyle, bu görevde Korgeneral Simon Stuart’ın yerini alacak. 1987 yılında orduya katılan 55 yaşındaki Coyle, kariyeri boyunca çeşitli üst düzey görevlerde bulundu.

Başbakan Anthony Albanese, atamanın Avustralya Ordusu’nun 125 yıllık tarihinde bir ilk olduğunu belirterek, bunun önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Savunma Bakanı Richard Marles ise kararı “tarihi bir an” olarak nitelendirdi.

Atama, orduda kadın personel sayısının artırılmasına yönelik çabaların sürdüğü bir dönemde geldi. Avustralya Savunma Kuvvetleri, son yıllarda sistematik cinsel taciz ve ayrımcılık iddialarıyla gündeme gelmişti.

Halihazırda kadınlar, Avustralya Savunma Kuvvetleri personelinin yaklaşık yüzde 21’ini, üst düzey görevlerin ise yüzde 18,5’ini oluşturuyor. Kurum, 2030 yılına kadar kadınların toplam katılım oranını yüzde 25’e çıkarmayı hedefliyor.

Öte yandan hükümet, donanma komutanı Koramiral Mark Hammond’ı Savunma Kuvvetleri’nin başına atadı. Hammond, bu görevde Amiral David Johnston’ın yerini alacak. Donanma komutanlığı görevine ise Koramiral Matthew Buckley getirildi.

Konuşmasına, bölgedeki son gelişmelerden etkilenen komşu ülkelerden özür dileyerek başlayan Talabani, "Irak topraklarından saldırıya uğrayan tüm komşu Arap ülkelerinden içtenlikle özür dilemek istiyorum. Size en derin taziyelerimizi sunuyoruz ve bu eylemlerden dolayı utanç duyuyoruz." dedi.

Talabani, Irak’ta kurulması beklenen hükümete ilişkin, "Irak yeni bir hükümet kurma sürecindedir. Hasar görmüş, ancak yıkılmamış köprüleri onaracak yeni bir hükümet. Silahların yalnızca Irak hükümetinin elinde olmasını sağlayacak yeni bir hükümet." ifadelerini kullandı.

Yeni kurulacak hükümetin vizyonuna ilişkin konuşan Talabani, "halkın hakları için mücadele edecek, Irak'ı savaştan ve kan dökülmesinden uzak tutacak, Irak'ı barış, birlik ve refaha taşıyacak bağımsız, vatansever bir hükümet" kuracakları değerlendirmesinde bulundu.

Talabani, ABD ve İsrail ile İran arasındaki savaş nedeniyle bölgede oluşan gerilimi azaltmaya yönelik uluslararası çabaları takdir ettiğini ifade ederek, "İki büyük gücü müzakere ve ateşkese teşvik eden Pakistan hükümetine teşekkür ediyorum. Bu ateşkesin kalıcı barışa dönüşmesini diliyorum." dedi.

Süreci müzakere noktasına getiren ülkelere de dikkati çeken Talabani, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Ayrıca, gerilimi azaltmak ve süreci müzakere noktasına getirmek için perde arkasında çalışan tüm Avrupa ülkelerine, tüm Arap ülkelerine, Büyük Britanya'ya ve özellikle Türkiye'ye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'a teşekkür ediyorum."

Konuşmasına, "Başardık" sözleriyle başlayan Magyar, "Seçimi Tisza ve Macaristan kazandı. Hem de küçük bir farkla değil, büyük bir farkla. Birlikte Macaristan'ı özgürleştirdik. Siz olmadan başaramazdık." dedi.

Magyar, böylesine büyük bir zaferin hiçbir Macar parti tarafından kazanılmadığını belirterek, "Her bir Macar vatandaşı için işleyen ve daha insani bir Macaristan inşa etme meşruiyetini kazandık." diye konuştu.

"Macaristan'ı demokrasiye döndürmek için en yumuşak ve barışçıl geçişi yapacağız." diyen Magyar, tüm Macarların bir sistem değişikliği için çalıştığını ifade etti.

Ülkeden ayrılan Macarları geri çağırdı

Macaristan halkına teşekkür eden Magyar, "Bugün, Macaristan'ın özgürlük tarihine altın harflerle Macar zaferi olarak yazılacak. Baskıya karşı ve yalana karşı zaferin günü olarak yazılacak. Bugün Tisza'ya oy vermeyenler de ulusal birliği kutlasın." dedi.

Magyar, seçim zaferinin tüm Macarlar için bir zafer olacağını belirterek, "Macaristan tekrar Avrupa ülkesi olmak, Avrupa'ya dönmek istiyor." diye konuştu.

Liyakate önem vereceklerini kaydeden Magyar, halkın daha iyi sağlık, eğitim, eşitlik gibi haklardan faydalanması için çalışacaklarının altını çizdi.

Magyar, "Ülkemiz yurt dışında yaşayan çocuklarına kollarını açacak. 800 bin Macar iş bulmak için Batı Avrupa'ya göç etti. Ülkemizi terk eden Macarlara sesleniyorum. Eve dönün. Çünkü Macaristan'ın tüm kızlarına ve oğullarına ihtiyacı var." ifadelerini kullandı.

Magyar, "Hükümetimin görevi ülkeyi yeniden birleştirmek." derken Macar halkının ülkeyi bölenleri görevden aldığını söyledi.

Peter Magyar kimdir?

Macaristan siyasetinde son dönemde öne çıkan isimlerden biri olan 45 yaşındaki hukukçu ve eski diplomat Peter Magyar, Başbakan Viktor Orban’ın 16 yıllık iktidarı döneminde Brüksel’de görev yaptı ve çeşitli devlet kurumlarının yönetim kurullarında yer aldı.

Magyar, ülkede 2024 yılının başlarında çocuk istismarı davasında hüküm giymiş bir kişiyle bağlantılı affın gündeme gelmesinin ülkede büyük yankı uyandırmasının ardından dönemin cumhurbaşkanının istifa etmesi ve Magyar’ın 2023’te ayrıldığı eski eşi ve dönemin Adalet Bakanı Judit Varga’nın da siyasetten çekilmesi üzerine kamuoyu tarafından tanındı.

Bu gelişme üzerine iktidardaki Fidesz ile ilişkisi değişen Magyar, görev yaptığı dönemlere ilişkin gözlemleri, hükümete yönelik eleştirileri ve iddialarıyla öne çıktı.

Magyar, 2024'te Tisza'nın liderliğini üstlendi ve Avrupa Parlamentosu (AP) seçimlerinde oyların yüzde 29,6’sını alarak Parlamento'da 7 sandalye kazandı.

Genel seçim kampanyası kapsamında 2025'te ülkeyi "yeniden birleştirme" hedefini açıklayan Magyar, yolsuzlukla mücadele, hukukun üstünlüğünün yeniden tesis edilmesi ve Avrupa Birliği (AB) ile ilişkilerin onarılması gibi başlıklara odaklandı.

Rusya-Ukrayna Savaşı'na ilişkin temkinli açıklamalar yapan ve Rusya'ya olan enerji bağımlılığının azaltılması gerektiğini ifade eden Magyar, Macaristan’ın AB ve NATO ile daha uyumlu bir çizgi izlemesi gerektiğini savunuyor.

Magyar, seçimi kazanması halinde ilk olarak Polonya’nın başkenti Varşova’ya, ardından Avusturya’nın başkenti Viyana’ya ve Belçika'nın başkenti Brüksel'e resmi ziyaretlerde bulunacağını bildirdi.

Orban, İsrail'den güçlü destek almıştı

Budapeşte'de düzenlenen Muhafazakar Siyasi Eylem Konferansı'na (CPAC) video mesajla katılan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Orban'ın "güvenlik, emniyet ve istikrarı" temsil ettiğini belirterek, seçimlerde ona desteğini açıklamıştı.

Netanyahu, ülkede seçim kampanyaları sürerken Macar basınına yaptığı açıklamada da Orban’ın “İslam karşıtı” politikalarını överek diğer Avrupalı liderleri bu konuda zayıf kalmakla eleştirmişti.

İsrail basını, Orban’ın, AB içinde İsrail’e en güçlü destek veren lider olduğuna ve Gazze’deki soykırım nedeniyle AB yaptırımlarına hedef olmaması için çabaladığına işaret ederek Macaristan seçimlerini Magyar’ın kazanması halinde İsrail’in AB içindeki en son savunma hattının da düşeceği uyarısı yapmıştı.

Avrupa'nın farklı ülkelerinden aşırı sağ partilerin liderleri de Orban'a destek açıklamalarında bulunmuştu.

Açıklamada, eski İsrail Yüksek Mahkemesi Başkanı Asher Grunis başkanlığındaki komitenin onayının ardından Başbakan Netanyahu'nun Goffman'ın atanmasına ilişkin mektubu imzaladığı kaydedildi.

David Barnea'dan 2 Haziran'da görevi devralacak Goffman'ın 5 yıl Mossad'ın başında kalacağı belirtildi.

Netanyahu'nun, askeri sekreteri Roman Goffman'ı, Mossad'ın yeni direktörü olarak atama kararı almasının emniyet teşkilatı içinde itirazların yükselmesine sebep olduğu basına yansımıştı.

İsrail devlet televizyonu KAN, eski üst düzey Mossad yetkililerinin, Goffman'ın atanmasını, istihbarat geçmişi veya Mossad'ın temel faaliyetleri hakkında bilgisi olmadığı için eleştirdiğini aktarmıştı.

Avrupa Birliği’nin en otokratik liderlerinden biri olarak görülen ve hem ABD Başkanı Donald Trump hem de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in yakın müttefiki olan Orban, pazar günkü seçimde açık farkla kaybetme yolunda ilerliyordu.

Oyların yüzde 53’ünden fazlasının sayıldığı noktada rakibi Peter Magyar’ın 199 sandalyeli parlamentoda 136 sandalye kazanması bekleniyordu. Orban’ın partisi Fidesz ise yalnızca 56 sandalye kazanma yolunda görünüyordu.

Magyar, saat 21.12’de Facebook üzerinden yaptığı açıklamada, “Başbakan Viktor Orban az önce bizi arayarak zaferimizi kutladı” dedi.

Bu fark korunursa Magyar, Orban’ın “illiberal demokrasi” olarak adlandırdığı sistemin temel unsurlarını geri almasına olanak sağlayacak anayasal çoğunluğu elde edecek. Bu da başbakanın yargı, devlet şirketleri ve medya üzerindeki sıkı kontrolünün dağıtılması anlamına gelecek.

Orban’ın iktidardan ayrılması, Avrupa Birliği için büyük bir rahatlama olacak. Orban yıllardır Birliğin yapısal zayıflıklarını ortaya çıkarıp bunlardan yararlanmış, son olarak da Putin’in Ukrayna’ya yönelik 90 milyar euroluk Avrupa desteğini engellemesine yardımcı olmuştu.

Macaristan başbakanının ağır yenilgisi aynı zamanda Trump’ın MAGA hareketi için de ciddi bir darbe anlamına geliyor. Bu hareket, göç karşıtı ve Hristiyan kimliği öne çıkaran milliyetçi siyasetin öncüsü olarak Orban’ı sembolik bir lider olarak görüyordu.

Brüksel yetkilileri uzun süredir Orban’ı Macaristan demokrasisinin temel kurumlarını zayıflatmakla ve Putin’in Kiev’e yönelik hayati Avrupa Birliği desteğini engellemesine yardım etmekle suçluyordu. Ancak 27 üyeli birlik, Orban’ın Birlik içindeki en büyük bozucu ve engelleyici aktör olarak etkisini büyük ölçüde sınırlamayı başaramadı.

Trump seçim öncesinde Orban’a birkaç kez açık destek vermiş, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Başkan Yardımcısı JD Vance de Macaristan’a ziyaretlerde bulunmuştu. Ancak Macaristan ekonomisinin kötü gidişi ile Orban yönetimiyle ilişkilendirilen yolsuzluk ve kayırmacılığa yönelik artan kamuoyu tepkisi nedeniyle şekillenen seçim yarışının sonucunu değiştiremediler.

Orban: Sonuçlar acı verici

Orban ilk sonuçların gelmesiyle birlikte destekçilerine seslendi. Orban, seçim sonucunun net olduğunu ve bunun partisi için acı verici olduğunu söyledi.

Orban, “Seçim sonuçları henüz kesinleşmiş değil, ancak anlaşılır ve açık. Seçim sonucu bizim için acı verici, fakat net. Ülkeyi yönetme sorumluluğu ve imkânı bize verilmedi. Kazananı tebrik ettim” dedi.

Orban ayrıca Fidesz partisinin muhalefetten de Macaristan’a hizmet edeceğini ekledi.

Orban’ın yenilgisi Trump'ın da kaybı olacak

Viktor Orban’ın yenilgisi aynı zamanda ABD Başkanı Donald Trump ve ekibi için de bir kayıp anlamına geliyor. Trump yönetimi, seçim kampanyasının son aşamasında milliyetçi lideri desteklemek için olağanüstü çaba göstermişti.

Başkan Yardımcısı JD Vance’in geçen hafta Budapeşte’ye yaptığı ziyaret sırasında Orban’a açık şekilde destek vermesinin ardından Trump, Orban’ın istemesi halinde Macaristan’ın zor durumdaki ekonomisine ekonomik destek sağlayabileceklerini söyledi.

Trump, cuma günü Truth Social’da başbakana yönelik bir dizi destek mesajı paylaştıktan sonra şu ifadeleri kullandı:

“Başbakan Viktor Orban ve Macar halkı ne zaman ihtiyaç duyarsa, yönetimim Macaristan ekonomisini güçlendirmek için ABD'nin tüm ekonomik gücünü kullanmaya hazırdır; geçmişte büyük müttefiklerimiz için yaptığımız gibi. Orban’ın liderliğinin devamıyla ortaya çıkacak gelecekteki refaha yatırım yapmaktan heyecan duyuyoruz”

Trump’ın ekonomik destek vaadi, Vance’in Budapeşte ziyaretinde yaptığı açıklamalarla ise çelişiyor gibi görünüyordu. Ziyaretinin, kendisinin ve Orban’ın Avrupa Birliği ve Ukrayna’nın Macar liderine karşı yürüttüğünü iddia ettiği türden bir yabancı seçim müdahalesi olduğu yönündeki suçlamalara yanıt vermeye çalışan Vance, ABD’nin oyları etkilemek için “ekonomik nüfuz” kullanmadığını söyledi.

“Yabancı müdahale, başka hükümetlerin sizi tehdit etmesi, baskı yapması ve nasıl oy kullanmanız gerektiğini söylemek için ekonomik etki kullanmaya çalışmasıdır” diyen Vance, Budapeşte’deki amacının bu olmadığını ifade etti.

Vance şöyle devam etti:

“Macaristan’a hiçbir zaman ‘Eğer Viktor Orban’a oy vermezseniz bunu ve şunu alamayacaksınız’ diye tehditte bulunmadık. Bunu asla yapmayız, çünkü Macar halkının egemenliğine saygı duyacak kadar onlara saygı duyuyoruz”

Daha önce düzenlenen bir basın toplantısında Vance, Trump yönetiminin Macaristan seçimlerini kim kazanırsa kazansın onunla 'elbette' çalışacağını söyledi. Vance, “Ancak Viktor Orban Macaristan’daki bir sonraki seçimi kazanacak” diye de ısrar etti.

ABD’li Demokrat Jeffries: Kış geliyor

ABD’de muhalefetteki Demokrat Parti’den bazı milletvekilleri, Orban’ın yenilgisini memnuniyetle karşıladı ve ABD Başkanı Donald Trump’ın Kongre’deki müttefiklerinin sırada olduğunu söyledi.

ABD Temsilciler Meclisi Azınlık Lideri Hakeem Jeffries, kasım ayında yapılacak ABD ara seçimlerine atıfta bulunarak X platformunda, “Kış geliyor” diye yazdı.

Orban'ın yenilgisi Macaristan'da neleri değiştirecek?

Eğer nihai sonuçlar Péter Magyar’ın zaferini doğrularsa, Viktor Orbán’ın iktidardaki döneminin sona ermesi Macaristan için önemli sonuçlar doğuracak.

İlk görev döneminde Fidesz, Avrupa Birliği'nin kurallarını ihlal ettiğini söylediği yasalar kapsamında yüzlerce hâkimin emekliye ayrılmasını sağladı. Macaristan’ın Anayasa Mahkemesi daha sonra bu mevzuatın bazı bölümlerini iptal etti.

Eleştirmenler, yeni seçim kurallarının büyük partileri kayırarak, seçim bölgelerini yeniden çizerek ve Orta Avrupa’daki etnik Macarlara oy kullanma hakkı vererek Fidesz’in iktidarını pekiştirmesine yardımcı olduğunu söylüyor. Bu seçmenlerin çoğu genellikle Orbán’ı destekliyor.

Orbán ise demokrasiyi zayıflattığı yönündeki suçlamaları reddediyor.

Orbán kendisini, Müslüman göçüne karşı Macaristan’ın kültürel kimliğinin savunucusu ve sözde “cinsiyet ve LGBT ideolojisine” ve Batı liberalizmine karşı Hristiyan değerlerinin koruyucusu olarak konumlandırdı.

Hükümeti anayasada evliliği bir erkek ile bir kadın arasındaki birlik olarak yeniden tanımladı ve eşcinsel evlat edinme haklarını sınırladı.

Macaristan, 2015 göç krizinin ardından güney sınırına bir çit inşa etti ve Avrupa’nın en katı iltica kurallarından bazılarını uygulamaya koydu.

Reuters'ın haberine göre Orbán, Macaristan’daki medya ortamını dönüştürdü; bu durum AB ve demokrasi yanlısı gruplar tarafından basın özgürlüğünün kısıtlandığı yönünde suçlamalara yol açtı. Hükümet ise bu suçlamaları reddetti.

Eleştirmenlere göre hükümet, yayıncılık da dahil olmak üzere devlet medyası üzerindeki kontrolünü sıkılaştırdı ve bu kurumları hükümet yanlısı bir propaganda aracına dönüştürdü.

Seçim sonuçları Ukrayna’daki savaşı etkileyebilir

Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesinden bu yana AB, Rus petrolü ve gazına olan bağımlılığını ciddi şekilde azaltmaya çalışıyor; ancak bugüne kadar Budapeşte bu değişime güçlü biçimde karşı çıktı. Viktor Orbán, önemli bir enerji tedarikçisi olan Rusya ile yakın ilişkilerini sürdürdü ve Ukrayna’ya silah gönderilmesini reddetti.

Ayrıca AB’nin Kiev’e yönelik 90 milyar euroluk kredi paketini engelledi ve Ukrayna’nın asla birliğe katılamayacağını söyledi.

Orbán, AB ve Ukrayna’yı pazar günü yapılan seçime müdahale etmeye çalışmakla suçladı ve Ukrayna’nın Macaristan’ın enerji tedarikini kesintiye uğratmak istediğini öne sürdü; Kiev ise bu iddiayı reddediyor.

Orbán bu seçimi “savaş ya da barış” arasında keskin bir tercih olarak sunmuş, rakiplerinin Macaristan’ı Ukrayna’daki savaşa sürükleyeceğini söylemişti. Péter Magyar’ın liderliğindeki Tisza partisi ise bu suçlamayı reddediyor.

Orbán’ın aksine Magyar, Ukrayna’nın bir gün AB’ye katılma hakkına kategorik olarak karşı çıkmıyor; ancak Tisza’nın programı Kiev’in hızlandırılmış üyeliğini desteklemiyor.

Geçen hafta Avrupa Dış İlişkiler Konseyi tarafından yayımlanan bir anket, Tisza seçmenlerinin Ukrayna’yı Macaristan için bir düşman değil ortak olarak görmeleri bakımından Fidesz destekçilerinden ayrıldığını ortaya koydu. Ancak her iki seçmen grubu da Kiev’e gelecekte mali destek sağlanması ve Ukrayna’nın AB üyeliği konusunda şüpheci.

Ursula von der Leyen: Macaristan Avrupa'yı seçti

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, X platformunda şu paylaşımı yaptı:

“Bu gece Avrupa’nın kalbi Macaristan’da daha güçlü atıyor. Macaristan Avrupa’yı seçti. Avrupa da her zaman Macaristan’ı seçti. Birlikte daha güçlüyüz. Bir ülke yeniden Avrupa yoluna dönüyor. Birlik daha da güçleniyor”

Magyar’ın zaferi Macaristan’ın Avrupa Birliği içindeki çatışmacı rolünün muhtemelen sona ermesi anlamına geliyor. Bu durum, Orban tarafından engellenen ve savaşın yıkıma uğrattığı Ukrayna için planlanan 90 milyar euroluk (105 milyar dolar) kredi paketinin önünü açabilir.

Macron Magyar'ı tebrik etti

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, zaferi dolayısıyla Peter Magyar ile konuştuğunu ve kendisini tebrik ettiğini söyledi. Macron, X platformunda yaptığı paylaşımda şunları yazdı:

“Fransa, demokratik sürece katılım açısından bir zafer olan bu sonucu memnuniyetle karşılıyor. Aynı zamanda bu sonuç, Macar halkının AB değerlerine olan bağlılığını ve Macaristan’ın Avrupa’daki rolüne verdiği önemi gösteren bir zaferdir”

Almanya Başbakanı Merz: Güçlerimizi birleştirme zamanı

Almanya Başbakanı Friedrich Merz de çevrim içi bir paylaşımında Péter Magyar’ı tebrik eden liderler arasına katıldı. X platformunda yaptığı paylaşımda şunları yazdı:

“Macar halkı kararını verdi. Seçim başarınız için en içten tebriklerimi sunuyorum. Sizinle birlikte çalışmayı dört gözle bekliyorum. Güçlü, güvenli ve her şeyden önce birleşmiş bir Avrupa için güçlerimizi birleştirelim”

İngiltere Başbakanı Starmer: Tarihi bir an

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Peter Magyar’ın zaferinin “sadece Macaristan için değil, Avrupa demokrasisi için de tarihi bir an” olduğunu söyledi.

İsveç Başbakanı Kristersson: Macaristan tarihinde yeni bir sayfa açıldı

İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, X platformunda yaptığı paylaşımda Péter Magyar’ı tebrik etti:

“Macaristan seçimlerinde TISZA’nın tarihi zaferi dolayısıyla Péter Magyar’ı tebrik ediyorum! Bir müttefik ve AB üyesi olarak sizinle yakın şekilde çalışmayı dört gözle bekliyorum. Bu, Macaristan tarihinin yeni bir dönemini işaret ediyor”

Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre: Tüm Avrupa için büyük öneme sahip bir sonuç

Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre, X platformunda şu ifadeleri kullandı:

"Peter Magyar ve Tisza’yı Macaristan parlamento seçimlerindeki zaferleri için tebrik ediyorum. Bu, tüm Avrupa için büyük öneme sahip bir sonuç. Kıta genelinde barış ve istikrar, demokrasi ve hukukun üstünlüğünü teşvik etmek amacıyla yakın ve yapıcı bir iş birliği yapmayı dört