Törende yaptığı konuşmada, ABD'nin uzay çalışmalarında hala atması gereken çok adım olduğunu vurgulayan Trump, kendisinin 2019 yılında kurulmasına öncülük ettiği ABD Uzay Kuvvetlerinin bu bakımdan önemli olduğunu belirtti.

Uzay çalışmalarında Ay'a ulaşmanın çok önemli olduğunu ancak yeterli olmadığını anlatan Trump, uzay çalışmalarını daha üst bir seviyeye taşımak için "ABD Uzay Akademisi" adıyla yeni bir akademinin kuruluşu için bugün imza atacağını belirtti.

Törenin ardından Artemis II Ay görevine katılan astronotlara Kongre Onur Madalyası takan Trump, yaklaşık 50 yıllık aranın ardından gerçekleştirilen ilk insanlı Ay görevinin insanlık için tarihi olduğunu ifade etti.

1 Nisan'da göreve başlayan Artemis II mürettebatı, Dünya ve Ay çevresinde yaptıkları 10 günlük görev uçuşunda yaklaşık 1 milyon 118 bin kilometre mesafe katetmişti.

Toplam 4 astronottan oluşan ekip, görev süresince uzay aracındaki sistemleri test etmiş, Ay'ın daha önce görülmeyen kısımlarını görüntülemiş ve gelecek misyonlarda iniş yapılabilecek bölgeleri araştırmıştı.

Türkiye'nin Milli Teknoloji Hamlesi iddiasında uzayın çok önemli bir yer tuttuğunu dile getiren Kacır, uzay ve uzay teknolojilerinin savunma sanayisi gibi kritik alanlar için de en stratejik altyapıları oluşturduğunu söyledi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde çok kritik çalışmaları gerçekleştirdiklerini vurgulayan Kacır, uydu teknolojileri alanında BİLSAT, RASAT, GÖKTÜRK-2, Türksat 6A ve İMECE ile çok önemli bir kabiliyet oluşturduklarına dikkati çekti.

Kacır, Milli Uzay Programı kapsamında derin uzay projelerini sürdürdüklerini belirterek şunları ifade etti:

"Mühendislerimiz, araştırmacılarımız, bilim insanlarımız Türkiye'nin kendi ay aracını geliştiriyorlar. Kendi hibrit itki roket sistemine sahip Ay aracımızı 2027'nin ilk aylarında uzaya göndereceğiz. Şu anda fırlatma takvimi de netleşmiş oldu. Tüm testler başarıyla gerçekleşti. İnşallah böyle bir iddiayı da Türkiye olarak, dünyada çok az sayıda ülkenin başarabileceği bir teknolojik kabiliyeti ülkemize kazandırarak hayata geçirmiş olacağız."

Uzay limanı projesi

Uzaya bağımsız erişimin Türkiye için stratejik bir hedef olduğunu söyleyen Kacır, Türkiye'nin roket ve füze teknolojilerinde çok önemli kabiliyetlere sahip olduğunu dile getirdi.

ROKETSAN, TÜBİTAK SAGE ve Delta V'nin de bu noktada çok önemli çalışmaları olduğunu belirten Kacır, şöyle devam etti:

"Bu çalışmaların artık kendi uydularımızı kendi imkanlarımızla uzaya göndereceğimiz roketleri üretme noktasına gelmesine adım adım yaklaşıyoruz. Uzaya bağımsız erişim için uzay limanı altyapısına sahip olmayı da önceliklendiriyoruz. Uzay limanları uzaya erişimin en maliyet etkin olduğu noktalarda kuruluyor. Ekvator bölgeleri dünyanın dönüş hızından da yararlanıldığı için daha maliyet etkin yollarla uzaya erişim fırsatı sunan bölgeler. Türkiye olarak çok stratejik bir adım atıyoruz ve Somali'de kendi uzay limanımızı inşa ediyoruz. İnşallah o proje de hızla tamamlanacak ve Türkiye kendi roketleriyle kendi geliştirdiği uyduları ve uzay araçlarını kendi uzay limanından uzaya gönderme kabiliyetine erişecek."

Kacır, bütün bunların bir ekosistemle mümkün olduğunun altını çizerek, ODTÜ'de kuracakları uzay teknoparkının, bu alanda tüm kurumların ve şirketlerin kümelendiği, AR-GE faaliyetlerinin bir arada yürütüldüğü bir altyapı olacağını söyledi.

Türkiye'nin gerçekleştirdiği insanlı uzay bilim misyonlarına değinen Kacır, "Bunun devamı da gelecek. Türkiye inşallah önümüzdeki dönemde yeni kurulacak uluslararası uzay istasyonlarında teknoloji bileşenlerini geliştiren, üreten bir ülke olarak bu sürece katılmaya hazırlanıyor. Bu yönde pek çok uluslararası işbirliğine imza atmaya gayret ediyoruz." dedi.

"IAC 2026'da ilk kez Antalya'dan bir deklarasyon yayımlanacak"

Kacır, 5-9 Ekim tarihlerinde düzenlenecek 77'nci Uluslararası Uzay Kongresi'ne (IAC 2026) Antalya'da ev sahipliği yapacaklarını belirterek, burada 100'den fazla ülkeden 10 binin üzerinde katılımcıyla Türkiye tarihinin en büyük bilimsel organizasyonlarından birinin gerçekleştirileceğini ifade etti.

İlk kez böyle bir kongreye ev sahipliği yapmak ve dünyanın dört bir yanından katılım sağlayacak misafirleri Antalya'da ağırlamak konusunda çok heyecanlı olduklarını dile getiren Kacır, kongrenin Türkiye'nin hem kabiliyetlerini dünyaya tanıtmada büyük imkanlar sunacağına hem de yeni uluslararası işbirliklerinin kapısını aralayacağına inandıklarını söyledi.

Kacır, dünyada pek çok konuda çok derin ayrışmaların yaşandığı bir dönemde bulunulduğunu, Türkiye'nin böyle bir dönemde hem bölgesine hem dünyaya barış ve istikrar mesajı veren çok güçlü bir ülke olduğunu ifade etti.

Uzayın işbirliklerine açık bir alan olduğunu söyleyen Kacır, böyle bir dönemde Türkiye'nin kendi uluslararası misyonuyla ve iddiasıyla çok uyumlu bir alanda, dünyanın dört bir tarafından akla gelebilecek tüm ülkelerden katılımın sağlanacağı bir kongreye ev sahipliği yapmasını çok anlamlı bulduklarını dile getirdi.

Kacır, söz konusu kongrelerin en büyüğüne Türkiye'nin ev sahipliği yapacağını, tüm ön kayıt istatistiklerinde ve bilimsel makale başvurularında rekor kırdıklarını söyledi.

Kongrede yeni nesil uzay teknolojisi girişimlerine yönelik de bir alan oluşturduklarını belirten Kacır, şunları kaydetti:

"Bu alan 'Yeni Uzay'ın sadece büyük şirketlerin, büyük kurumların var olduğu değil, aslında pek çok alanda olduğu gibi paradigma değişimine odaklanan teknoloji girişimlerinin de güçlü şekilde temsil edildiği bir platform olacak. Bu da bu kongreye özgün bir yaklaşım kazandıracak. IAC 2026'da ilk kez Antalya'dan bir deklarasyon yayımlanacak. Önceki kongrelerde böyle bir uygulama da yoktu. Biz bu deklarasyonun da özellikle barış, güven ve istikrar mesajlarını içermesini hedefliyoruz. Bunu biz Uluslararası Uzay Federasyonuna teklif ettik. Kongrenin başlangıcından bir gün önce dünyanın dört bir yanından parlamenterlerin ve hükümet temsilcilerinin katıldığı bir toplantı gerçekleşecek ve 'Antalya Deklarasyonu' buradan yayımlanacak. İstiyoruz ki uzay, barış ve işbirliği mecrası olmaya ve insanlığa hizmet edecek teknolojilerin geliştirilmesine bir platform sunmaya devam etsin. Antalya'daki kongre, aslında yaşamakta olduğumuz dünyadaki tüm uluslararası diplomatik süreçlere çok anlamlı ve güçlü bir mesaj vermemize vesile olacak."

Prof. Dr. Özgür Karaoğlu liderliğinde Türkiye, İngiltere, İsviçre, İsveç, İtalya ve Rusya'dan bilim insanlarının katkısıyla gerçekleştirilen araştırmada, aktif fay sistemi ile yer altındaki magma yapıları arasındaki ilişki incelendi. Communications Earth & Environment dergisinde yayımlanan çalışmada, yüksek çözünürlüklü sismik tomografi ve üç boyutlu sayısal modelleme yöntemleri kullanıldı. Araştırmada, Erzincan Havzası ve Karlıova Üçlü Eklem bölgesi altında iki sığ magma rezervuarı tespit edildi.

Prof. Dr. Karaoğlu, deprem verileri üzerinden yapılan sismik tomografi çalışmalarının Erzincan-Yedisu hattı ve Tunceli'ye uzanan bölgede iki farklı sığ magma haznesine işaret ettiğini belirtti. Çalışmaya göre batıdaki rezervuar Erzincan Havzası altında bulunurken, doğudaki rezervuar Karlıova Üçlü Eklem bölgesinde yer alıyor. Batıdaki rezervuarın büyük ölçüde sismik açıdan sessiz olduğu, doğudaki rezervuar çevresinde ise daha belirgin ve sürekli sismisite bulunduğu tespit edildi.
Araştırmacılar, rezervuarların farklı sıcaklık ve eriyik oranlarına sahip olabileceğini değerlendirirken, fay hareketlerinin bu magma sistemleri çevresinde gerilme birikimini artırabileceğine dikkat çekti.

Fay hareketleri magma hareketlerini etkileyebilir

Üç boyutlu modellemeler, Kuzey Anadolu Fayı boyunca meydana gelen sağ yönlü hareketin magma rezervuarlarının çevresinde çekme gerilmeleri oluşturabildiğini ve bu gerilmelerin rezervuarların kırılması ile magma damarlarının yukarı doğru ilerlemesini kolaylaştırabileceğini ortaya koydu.

Çalışmada, söz konusu gerilme aktarımının başlangıçta magma kaynaklı aşırı basınç bulunmasa dahi gerçekleşebileceği ve fay zonundaki kırıklı yapının yüzeye doğru gerilme aktarımını kolaylaştırabileceği belirtildi.
Araştırmanın belirli bir tarihte deprem veya volkanik patlama yaşanacağı yönünde bir öngörü ortaya koymadığı vurgulandı.

Çalışmanın sonuçları, Doğu Anadolu'daki aktif faylar ile magma sistemlerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğine işaret ederken, bölgedeki sismisite ve olası magmatik hareketlerin bütüncül şekilde izlenmesinin önemini ortaya koyuyor. Araştırmacılar, özellikle Erzincan Havzası çevresindeki magma-fay etkileşiminin bölgenin sismik ve volkanik tehlikelerinin değerlendirilmesinde dikkate alınması gerektiğini belirtiyor. Araştırma, 12 Şubat 2026'da Nature Portfolio bünyesindeki Communications Earth & Environment dergisinde yayımlandı.

Her yıl temmuz ve ağustos aylarında gözlemlenen Perseid meteor yağmuru, 2026 yılında 12 Ağustos gecesi ile 13 Ağustos sabahı arasında zirveye ulaşıyor.

Perseidler, Dünya’nın 109P/Swift-Tuttle kuyruklu yıldızının geride bıraktığı toz ve parçacıkların oluşturduğu akıntının içerisinden geçmesi sonucu meydana geliyor. Atmosfere yüksek hızlarla giren parçacıklar yanarak gökyüzünde meteor olarak görülen parlak izleri oluşturuyor. Bu yılki Perseid yağmurunun zirvesinin 12 Ağustos gecesi ile 13 Ağustos sabahına denk gelmesi, gökyüzü meraklılarının ilgisini artırdı.

Astrofotoğrafçılar gökyüzünü kare kare takip ediyor

Perseid meteor yağmuru yalnızca gökyüzü gözlemcilerinin değil, astronomiye meraklı astrofotoğrafçıların da yakından takip ettiği gök olaylarının başında geliyor. Dünyanın farklı noktalarından gökyüzünü takip eden fotoğrafçılar, meteorların oluşturduğu izleri uzun pozlama ve zaman atlamalı çekim teknikleriyle kayıt altına alıyor.
Karanlık bölgelerde yapılan çekimlerde çok sayıda meteorun aynı karede yakalanabilmesi, Perseidleri özellikle astrofotoğrafçılar açısından yılın dikkat çeken gök olaylarından biri haline getiriyor. 2026 yılında zirvenin yeni ay dönemine denk gelmesi de Ay ışığının gökyüzünü daha az aydınlatması nedeniyle gözlem koşullarını destekliyor.

16 Temmuz'da Science dergisinde yayımlanan araştırmanın başyazarı gezegen bilimci Collin Cherubim, gezegenin kütle ve yarıçap ölçümlerinin kayalık bir yapıya işaret ettiğini söyledi.

Cherubim'e göre LHS 1140b, Dünya'ya benzer şekilde demir çekirdeğe ve silikat mantoya sahip olabilir. Ayrıca gezegende su ve atmosferden oluşan düşük yoğunluklu bir katmanın bulunma ihtimali de değerlendiriliyor.

Atmosfer için güçlü ipucu: Helyum gazı

Araştırma kapsamında Şili'deki Magellan Clay Teleskobu ile Eylül 2024'te yapılan gözlemlerde gezegenden sızan helyum gazı tespit edildi.

Bilim insanları, hidrojenini büyük ölçüde kaybetmiş olabilecek gezegenin helyumunu koruduğunu, bunun da atmosferin varlığına işaret edebileceğini belirtti. Atmosferde helyumun yanı sıra oksijen gibi yaşam açısından kritik gazların da bulunabileceği ihtimali üzerinde duruluyor.

Kırmızı cüce yıldızın etrafında dönüyor

LHS 1140b, evrende en yaygın yıldız türü olan bir kırmızı cücenin yörüngesinde bulunuyor. Bu yıldızlar küçük ve daha soğuk oldukları için çevrelerindeki gezegenlerin atmosferlerini incelemek görece daha kolay oluyor.

Bununla birlikte kırmızı cücelerin yaydığı yoğun X-ışını ve morötesi radyasyonun gezegen atmosferlerini zamanla yok edebileceği de biliniyor. Bu nedenle söz konusu keşif, kayalık gezegenlerin atmosferlerini koruyabileceğine dair önemli bir ipucu olarak değerlendiriliyor.

Kesin sonuç için yeni gözlemler yapılacak

Araştırma ekibi, 2025 yılında gerçekleştirilen takip gözlemlerinde aynı helyum sinyalini yeniden tespit edemedi. Bilim insanları bunun atmosferdeki gaz kaçışının dönemsel değişiminden kaynaklanmış olabileceğini düşünüyor.

Bu sonbaharda LHS 1140b yeniden gözlem altına alınacak. James Webb Uzay Teleskobu, Hubble Uzay Teleskobu ve diğer gözlemevlerinden elde edilecek yeni verilerin, gezegende gerçekten bir atmosfer bulunup bulunmadığını ortaya koyması bekleniyor.

Araştırmaya katılan bilim insanları, elde edilen bulguların son derece umut verici olduğunu ancak atmosferin kesin olarak doğrulanabilmesi için tekrarlanabilir ve bağımsız gözlemlere ihtiyaç bulunduğunu vurguluyor.

Sonuçları Journal of Systematic Palaeontology'de yayımlanan uluslararası bir araştırmada İngiltere, Zimbabve ve Güney Afrikalı bilim insanları Zimbabve'de 2018'de bulunan bir dinozor fosilini inceledi.

Söz konusu fosilin "Musango matusadonaensis" ismini verdikleri yeni bir türe ait olduğunu belirten bilim insanları, bunun Zimbabve'de görülen beşinci dinozor türü olduğunu kaydetti.

Boyu 4,5 metreyi bulan bu türün, 210 milyon yıl önce bölgede yaşadığı tespit edildi.

Araştırmanın yazarlarından İngiltere'deki Ulusal Tarih Müzesi Araştırmacısı Paul Barrett, bu keşfin, Afrika’nın güneyinin genelinde yaşayan dinozorların büyük ölçüde benzer topluluklara ait olduğu yönündeki uzun süredir var olan anlayışı sorgulattığını belirtti.

Barrett, bu keşifteki bulguların bölgenin her biri farklı dinozor türlerini barındıran birkaç farklı ekosistemden oluştuğunu gösterdiğini aktardı.

Bu keşif, sıvı suyun var olabilmesi için yıldızına uygun mesafede, yıldızının "yaşanabilir Goldilocks Bölgesi'nde" bulunan bir kayalık gezegende gözlemlenen ilk atmosfer keşfi olarak kayda geçti.

Araştırmanın baş yazarı Collin Cherubim, gezegenin atmosferinde helyum tespit edildiğini, bunun herhangi bir kayalık ötegezegen için yapılan ilk doğrudan tespit olduğunu ifade etti.

Ötegezegenin 2017'de keşfine dahil olan ve bu yeni çalışmanın araştırmacılarından Jason Dittmann, "Bu gezegen yaklaşık 10 yıl önce keşfedilmişti ve ancak şimdi 'Tamam, bu bir atmosfere sahip.' diyebiliyoruz." ifadesini kullandı.

Gezegenin sera etkisi yaratabilecek miktarda atmosferi olduğunu belirten Cherubim, "Büyük olasılıkla, (bu ötegezegen) Dünya'da yaşamaya elverişli olarak kabul ettiğimiz koşullara ve sıvı suyun varlığını destekleyebilecek koşullara sahip olacaktır." dedi.

Araştırma, "Science" dergisinde yayımlandı.

Tayland'ın kuzeydoğusundaki Kalasin bölgesinde bulunan fosiller üzerinde yapılan incelemelerde, daha önce bilinmeyen bir dinozor türüne ait omur kemiği kalıntıları tespit edildi.

Bilgisayarlı tomografi incelemeleri sonucu dinozorun uzun boyunlu otçul dinozorları kapsayan sauropod grubundaki Mamenchisauridae familyasına ait olduğunu belirleyen araştırmacılar, yeni türe "Uragasaurus kalasinensis" adını verdi.

Bilim insanları, yaklaşık 150 milyon yıl önce yaşadığı değerlendirilen dinozorun, yüksekteki bitkilerle beslenmesini sağlayan alışılmadık derecede uzun bir boyna sahip olduğunu ve toplam uzunluğunun ise yaklaşık 20 metreye ulaşabildiğini tespit etti.

Araştırmanın başyazarı, Mahasarakham Üniversitesinden Dr. Apirut Nilpanapan, dinozorun omur kemiğindeki hava boşluklarının yapısının bugüne kadar bilinen diğer dinozor türlerinden farklı olduğunu belirterek, yeni türü ayırt eden en önemli özelliğin bu olduğunu ifade etti.

Keşfin detaylarına "Nature" dergisinde yer verildi.

NASA tarafından dün düzenlenen basın toplantısında, Ay yüzeyine bilimsel araç gereçler ve kargo taşımaları gerçekleştirmeleri için Astrobotic, Firefly ve Intuitive Machines olmak üzere üç özel şirkete toplam 590 milyon dolar ödeneceği kaydedildi.

Burada konuşan Ay Üssü Programı Yönetici Müdürü Carlos Garcia-Galan, bu anlaşmaların kalıcı bir yerleşim birimi kurmayı hedefleyen planın "Aşama 1" parçasını oluşturduğunu açıkladı.

Ay yüzeyinde kalıcı bir yerleşim birimi kurma planının ilk evresinin 2028'e kadar sürmesi ve 10 milyar dolara mal olması bekleniyor.

2030 yılı sonrasını kapsayan aşamalarda ise Ay'da ilk basınçlı yaşam alanlarının inşa edilmesi ve güç jeneratörlerinin kurulması hedefleniyor.

Özel sektör ortaklarındaki aksamalar takvimi zorluyor

NASA'nın planlamasına karşılık, işbirliği yapılan özel sektör şirketlerinde ciddi operasyonel aksamalar yaşanıyor.

ABD'li iş insanı Jeff Bezos'un uzay şirketi Blue Origin'e ait insansız New Glenn roketinin mayıs ayında fırlatma rampasında infilak etmesi, şirketin bu yıl Ay'ın güney kutbuna göndermeyi planladığı devasa robotik iniş aracı "Blue Moon"un takvimini belirsizliğe itti.

NASA yetkilisi Garcia-Galan, gerekirse Blue Moon aracını farklı bir fırlatma roketiyle göndermek için alternatif arayışında olduklarını söyledi.

NASA Başkanı Jared Isaacman, daha önce yaptığı açıklamada, özel sektör ortaklarının önündeki engelleri kaldırmak için aktif rol üstleneceklerini ve bu süreçte beklemekle yetinmeyeceklerini belirtmişti.

Siyasi destek ve 30 milyar dolarlık bütçe

Kapsamlı Ay Üssü projesinin toplam maliyetinin 30 milyar doları bulması bekleniyor. Bu bütçe, halihazırda 100 milyar dolar harcanan ve nisanda insanlı Ay uçuşu testini gerçekleştiren Artemis programının en kritik ayağını oluşturuyor.

ABD Kongresi, Çin ile girilen uzay rekabetinde teknolojik üstünlüğü korumak adına projeye tam destek verirken; Trump yönetimi de NASA'nın genel bilim bütçesinde yüzde 50'ye yakın kesinti önermesine rağmen, "ABD hakimiyetini kurmak" adına Ay Üssü bütçesini artırma yoluna gidiyor.

Mali kaynakların yönetimi kapsamında NASA, mart ayında sürpriz bir kararla Ay yörüngesinde kurulması planlanan "Gateway" uzay istasyonu projesini aniden rafa kaldırmıştı.

Ajans, kaynakların yörüngede değil, doğrudan Ay yüzeyinde altyapı kurmak için harcanmasının daha verimli olacağını açıklamıştı.

Santralin, Rusya'nın Ay programı ve uluslararası işbirliği projeleri kapsamında hayata geçirilmesinin planlandığına işaret edilen belgede, Roscosmos'un 2036 sonrasında nükleer enerji sistemine sahip taşıma araçları geliştirerek bunları uzaya göndermeyi hedeflediği belirtildi.

Rusya'nın 2036’ya kadarki uzay hedefleri arasında ulusal yörünge istasyonunun konuşlandırılmasının yanı sıra Ay'ın insansız uzay araçlarıyla araştırılması ve Ay'dan alınacak toprak örneklerinin Dünya'ya getirilmesi de yer alıyor.

"Luna-26" görevinin 2028'de, "Luna-27/1" ve "Luna-27/2" araçlarının da sırasıyla 2029 ve 2030'da uzaya gönderilmesi planlanırken; "Luna-28", "Luna-29" ve "Luna-30" görevlerinin 2032-2036 döneminde gerçekleştirilmesi öngörülüyor.

Rusya, 2036 sonrasında Venüs ve Mars'ın insansız uzay araçlarıyla araştırılmasını, Ay ve asteroitlerdeki kaynakların geliştirilmesini de hedefliyor.

Bilim insanları, Perseverance ile Jezero Krateri'ne su taşıyan ve bugün kurumuş durumda olan Neretva Vallis bölgesindeki Bright Angel kaya oluşumunda incelemelerde bulundu.

İncelemelerde, "makromoleküler karbon" (MMC) olarak adlandırılan karbon türünün tespit edildiği belirtildi. Bu tür karbonun canlı organizmalardan kaynaklanabileceği gibi kaya-su etkileşimleri veya göktaşı çarpmaları gibi jeolojik süreçlerle de oluşabileceği ifade edildi.

Araştırmacılar, Perseverance'ın robotik kolunda bulunan ve lazer ışığı kullanarak kayaçların kimyasal yapısını inceleyen SHERLOC cihazıyla yaptıkları analizlerde, yaşamın temel yapı taşları arasında yer alan organik karbonun varlığını doğruladı.

Çalışmada ayrıca, organik karbonun Mars yüzeyinin yalnızca birkaç mikrometre altında korunduğu tespit edildi. Bu durum, yoğun radyasyon ve kimyasal oksitleyiciler nedeniyle organik maddelerin hızla parçalandığı düşünülen Mars koşullarında dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendirildi.

Araştırmanın eş yazarlarından Ashley Murphy, yaptığı açıklamada, makromoleküler karbonun nasıl oluştuğunun henüz bilinmediğini ancak bunun şimdiye kadar elde edilen en heyecan verici bulgulardan biri olduğunu söyledi.

NASA uzmanları, karbon moleküllerinin biyolojik kökenli olup olmadığının ancak Mars'tan getirilecek kaya örneklerinin laboratuvarlarında incelenmesiyle kesin olarak anlaşılabileceğini belirtti.

Araştırmanın sonuçları "Science Advances" dergisinde yayımlandı.

NASA, 2025'te de Mars'ta keşfedilen bir kaya örneğindeki leopar desenli beneklerin, gezegende geçmişte yaşam olabileceğine dair "en net işaret" olabileceğini açıklamıştı.

Ay yüzeyinden çekilen bir fotoğrafta gökyüzünde kümelenmiş üç küçük parlak noktanın görüldüğü belirtildi. Yayınlanan belgelerde ayrıca Apollo 17 ekibi ile komuta merkezi arasındaki konuşmaların dökümü de yer aldı. Astronotların pencerelerinin önünden geçen "parlak parçacıklar" ve "şekilleri düzensiz, takla atan cisimleri" tarif ettikleri öğrenildi.

Savunma Bakanlığı, Apollo 17 görevinde çekilen üç parlak cismin yer aldığı belgeyi paylaştı.

Paylaşılan belgelerde 1999 yılbaşı gecesi ABD uçaklarıyla aynı kareye giren tanımlanamayan nesnelerin fotoğrafları da yer aldı.

Belgelerin bazı kısımlarının sansürlendiği de öğrenildi. Sansürün nedeninin tanıkların kimliklerini korumak ve hassas askeri bilgileri gizlemek olduğu belirtildi.

MIT’de ders veren Kosmyna ayrıca son yıllarda öğrencilerinin ders içeriklerini çok daha hızlı bir biçimde unuttuğunu tespit etti. Sohbet botlarına artan bağımlılığın öğrencilerin biliş yetilerini etkileyebileceğinden şüphelenen Kosmyna daha derin bir araştırma yapmaya karar verdi.

MIT Media Lab’daki meslektaşlarıyla araştırmaya başlayan Kosmyna, çalışmaya 54 öğrenciyi dâhil etti. Öğrenciler üç gruba ayrıldı. Bir gruba ChatGPT kullanmaları talimatı verildi. İkinci grup, yapay zekâ tarafından oluşturulan özetler kapalı olmak üzere Google aramasını kullanabildi. Üçüncü grup ise teknoloji kullanmadı. Her öğrencinin beyin dalgaları çalışmaları sırasında ölçüldü.

Öğrencilerden açık uçlu denemeler yazmaları istendi. Deneme konuları arasında sadakat, mutluluk veya günlük yaşam tercihleri gibi sorular yer aldı.

"Yapay zekâ kullanmayan grubun beyni alev almış gibiydi"

Henüz bir bilim dergisinde yayımlanmayan sonuçlara göre kendi zihinlerini kullanan öğrenciler ve diğerleri arasında gözle görülür bir fark vardı. Kosmyna, kendi zihnine göre yazan öğrencilerin “beyinlerinin alev almış gibi” olduğunu, beynin birçok bölümünde yaygın bir aktivite görüldüğünü söyledi. Sadece arama motoru kullanan grup hâlâ beynin görsel bölümlerinde güçlü bir aktivite gösterirken, ChatGPT kullanan grupta belirgin biçimde daha az beyin aktivitesi gözlendi. Bulgulara göre, ChatGPT kullanan grupta beyin aktivitesi yüzde 55’e kadar azaldı.

Kosmyna bulguları şöyle özetledi: “ChatGPT kullananlarda beyin uykuya dalmadı, ancak yaratıcılığa ve bilgiyi işlemeye karşılık gelen alanlarda çok daha az aktivasyon vardı.

ChatGPT ayrıca insanların hafızasını da etkiledi. Denemelerini teslim ettikten sonra, yapay zekâ grubundaki kişiler yazdıklarından alıntı yapamadı ve bazıları çalışmaları üzerinde sahiplik hissetmediklerini belirtti. Daha önce yapılan bazı çalışmalar da ChatGPT gibi yapay zekâ araçları kullanıldığında insanların bilgiyi saklama ve hatırlama becerilerinin azaldığını göstermişti.

Pennsylvania Üniversitesi’nde yapılan bir çalışma üretken yapay zekâ sohbet botlarını kullanırken “bilişsel teslimiyet” olarak adlandırdıkları bir durum yaşadığını öne sürüyor. Bu, insanların yapay zekânın söylediklerini asgari düzeyde sorgulayarak kabul etme ve hatta kendi sezgilerinin yerine geçmesine izin verme eğiliminde oldukları anlamına geliyor.

Artemis II görevini başarıyla tamamlayan Orion kapsülü, ABD doğu yakası yerel saatiyle 20:07'de (Türkiye saatiyle 03:07'de), California eyaletinin açıklarındaki Pasifik Okyanusu'na iniş yaptı.

NASA’nın Artemis II görevinde yer alan astronotlar Reid Wiseman (komutan), Victor Glover (pilot), Christina Koch (görev uzmanı) ve Jeremy Hansen (görev uzmanı), 10 Nisan 2026’da ABD’nin Kaliforniya açıklarında Pasifik Okyanusu’na iniş yapan Orion uzay aracından çıkarılırken görüntülendi.

NASA’nın 50 yılı aşkın sürenin ardından Ay'a ilk yolculuğunu başlatan Artemis II mürettebatı yolculuğun altıncı gününde rekor kırarak insanlık tarihinin en uzak noktasına ulaştı. Orion kapsülünün mürettebatı, altı saat süren bir uçuş sırasında Ay’ın daha önce hiç görülmemiş uzak yüzüne ait görüntüler kaydetti.

Dört astronot, Dünya’dan yolculuğun öngörülen en uzak noktasına, 406 bin 778 kilometreye ulaştıklarında 1970 tarihli Apollo 13 görevinin mesafe rekorunu kırdı. Önceki rekoru 6606 kilometre farkla aştıkları tahmin ediliyor.

Uluslararası basında yer alan haberlere göre, merkezi Teksas’ta bulunan ve ABD'li milyarder Elon Musk'ın sahibi olduğu SpaceX, halka açılma sürecini resmen başlattı.

Haberlerde, SpaceX'in, bu yılın başında yapay zeka girişimi xAI'yı bünyesine katmasının ardından "tarihin en büyük halka arzı" için ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'na (SEC) gizli başvuruda bulunduğu belirtildi.

ABD yasaları gereği gizli tutulan bu başvuru yöntemi, şirketin mali bilgilerini kamuoyuna açıklamadan önce SEC ile detayları netleştirmesine olanak tanıyor. SpaceX ve xAI'nın bu yılın başında birleşmesiyle havacılık, uydu interneti ve yapay zekayı tek çatıda toplayan devasa bir inovasyon motoru oluşturulmuştu.

Bu stratejik hamlenin, haziran veya temmuz aylarında gerçekleşmesi beklenen halka arz öncesi şirketin elini güçlendirdiği belirtiliyor.

SpaceX'in halka arz sürecine, Wall Street'in önde gelen yatırım bankaları Goldman Sachs ve JP Morgan Chase'in liderlik edeceği belirtildi.

Halka arz sürecinde SpaceX'in 50 milyar ile 75 milyar dolar arasında yeni sermaye toplaması ve şirket değerlemesinin 1,75 trilyon dolara ulaşması öngörülüyor. Bu rakamlar gerçekleştiği takdirde, 2019 yılında 29 milyar dolar toplayan Suudi petrol devi Saudi Aramco’ya ait "dünyanın en büyük halka arzı" rekoru geride kalmış olacak.

SpaceX'in bu büyük kaynağı, NASA’nın ay görevlerinde kullanılacak yeni nesil ağır roket sistemi "Starship"in geliştirilmesi ve Musk'ın ay ve Mars’ta koloni kurma vizyonu için harcaması bekleniyor.

Musk, uyduları birer yapay zeka veri merkezi olarak kullanmayı planladığı bir ağ kurmayı hedefliyor. Bu stratejiyle, yer tabanlı veri merkezlerinin karşılaştığı yüksek elektrik ve soğutma suyu maliyetlerinin aşılması amaçlanıyor.

NASA'nın Orion uzay aracının Ay'ın yörüngesinde bir tur atmasının ardından Dünya'ya dönmesiyle Aralık 2022'de tamamlanan Artemis I programının ikinci aşaması olan Artemis II misyonu, Florida'nın Kennedy Uzay Merkezi’nden yapılan fırlatmayla hayata geçti.

1972'den sonra Ay'a yapılacak ilk insanlı yolculuk olacak fırlatma, yaklaşık 15 dakikalık bir gecikmeyle gerçekleşti.

Ay çevresinde yaklaşık 54 yıl sonra gerçekleştirilecek ilk insanlı yolculukta fırlatmadan 8 dakika sonra yaklaşık 100 kilometre yüksekliğe çıkıldığı, atmosfer sınırına yaklaşıldığı ve ana motorun Orion kapsülünden ayrıldığı bildirildi.

Artemis II ekibinde, NASA Astronotu Reid Wiseman ve uçuşun pilotu Victor Glover'ın yanı sıra görev uzmanı olarak NASA Astronotu Christina Koch ve Kanada Uzay Ajansından (CSA) Astronot Jeremy Hansen yer alıyor.

Toplam 4 kişiden oluşan ekip yaklaşık 10 gün sürecek görev süresince, uzay aracındaki sistemleri test edecek, Ay'ın daha önce görülmeyen kısımlarını görüntüleyecek ve gelecek misyonlarda iniş yapılabilecek bölgeleri araştıracak.

NASA’nın Artemis II misyonu ekibi Ay’a inmeyecek olsa da bu görev, Ay'a inişin hedeflendiği Artemis III misyonuna hazırlık adımı olarak görülüyor.

Hem bir kadın hem de bir siyahi Amerikalının bulunduğu atmosfer ötesi ilk uçuşta, astronot Christina Koch, Artemis II görevindeki iki uzmandan biri olarak Ay’ın etrafındaki yolculuğuyla derin uzaya adım atan ilk kadın unvanını kazanacak.

Fırlatma anı ilgiyle izlendi

Kennedy Uzay Merkezi'nin yaklaşık 32 kilometre güneyindeki Cocoa Beach İskelesi'nde, tarihi yolculuktan saatler önce binlerce kişi toplandı.

Uzay meraklılarından oluşan grup, sahil kenarında gözlem yeri bulmak için günün erken saatlerinden itibaren beklemeye başlarken, bazı meraklılar da bu tarihi ana tanıklık etmek için uçakla farklı eyaletlerden Florida’ya geldi.

ABD doğu yakası yerel saati ile 16.24'te Cape Canaveral'daki uzay merkezinden ateşlenen roketle göğe doğru yükselen araç saniyeler içinde gözle görülemeyecek kadar yükseldi.

Sıvı hidrojen sızıntısı ve teknik aksaklıklar nedeniyle mart ayına planlanan uçuş, daha sonra yaşanan teknik sorunlar nedeniyle nisan ayına ertelenmişti.

Artemis II astronotları, Ay'ın daha önce insan gözüyle görülmemiş kısımlarını görecek

Artemis II misyonu, uzay kapsülünün dışına monte edilmiş düşük çözünürlüklü kameralarla yapılan canlı yayından takip edilebilecek. Misyonun ardından görevde elde edilen veriler kamuoyuyla paylaşılacak.

Bu görev kapsamında, Ay'ın şimdiye dek insan gözüyle görülmemiş kısımlarına dair yeni gözlemler yapılacak ve veriler gelecekteki olası iniş noktalarının belirlenmesinde kullanılacak.

NASA, yaklaşık 30 gün sürecek ve Ay'a inişin planlandığı Artemis III misyonunun, 2028'e kadar başlatılmasının hedeflendiğini açıklamıştı.

Artemis I, 16 Kasım 2022’de NASA’nın Kennedy Uzay Merkezi’nden fırlatılmış, Ay çevresini dolaşan ve Dünya’ya dönüş yolculuğunu kapsayan yaklaşık 26 günlük test uçuşu boyunca Orion kapsülünde hiçbir astronot bulunmamıştı.

Belçika basınına göre Simons, hafta başında Anvers Üniversitesi’nde "kuantum fiziği" alanında hazırladığı doktora tezini başarıyla savundu.

Savunmasının ardından basına konuşan Simons, bundan sonraki hedefinin "insan kapasitesini geliştirmek" olduğunu belirtti.

12 yaşında fizik lisansını tamamladı

Ortaöğretimi 8 yaşında bitiren Simons, 12 yaşındayken Anvers Üniversitesi’nde fizik lisans programını 18 ayda tamamlayarak mezun oldu.

Simons, 9 yaşındayken Eindhoven Teknoloji Üniversitesi’nde kısa süreli olarak elektrik mühendisliği eğitimine başladı, daha sonra fizik alanına yöneldi.

Almanya’daki Max Planck Enstitüsü’nde kuantum optiği üzerine staj yaparak akademik deneyimini genişleten Simons, yüksek lisans çalışmasında ise "Bose–Einstein yoğunlaşmaları" ile kara deliklerin benzerliklerini inceledi.

Simons şimdi ise Münih’te tıp bilimleri ve yapay zeka alanında ikinci doktora programına başlayacak.

Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından şehre kazandırılan Türkiye'nin TÜBİTAK destekli ilk ve en büyük bilim merkezindeki BilimFest'te Solo Türk ve 250 dron ile yapılan gösteriler etkinliğe damgasını vurdu. Solo Türk ile yüzlerce dron Konya semalarında görsel bir şölen sunarken binlerce vatandaş ise cep telefonları ile bol bol fotoğraf ve video çekimleri yaptı.

Bilim festivali kapsamında Konya Büyükşehir Belediyesi çocuklara binlerce maket uçak ve balon dağıtımı yaparken onlarca atölye çalışmalarıyla farklı bilim aktiviteleri tertip edilecek. Konya Bilim Merkezi'nde düzenlenen zengin içeriklerle dolu festival ile bilimsel farkındalığı artırma, özellikle çocuklar ve gençleri bilimle buluşturma amaçlanıyor.

Konya'da düzenlenen Türkiye'nin En Büyük Bilim Festivali'nde savunma sanayimizin gözbebeği olan TUSAŞ, ASELSAN, HAVELSAN, ROKETSAN, BAYKAR gibi Türkiye'nin önemli milli savunma sanayi ve bilim-teknoloji kuruluşları yer alıyor. Ayrıca Milli Savunma Araçları, İnsansız Hava Araçları gibi Milli Teknoloji Hamlesi ürünler meraklılarıyla buluşuyor.

Festivali ilk 2 gününde 120 bin kişinin ziyaret ettiğini belirten Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay, "Konya Bilim Festivali'miz 24 Ağustos akşam saat 23.00'e kadar açık. Tüm gençlerimizi, çocuklarımızı, aileleriyle birlikte 10'uncu BilimFest'e, Konya'ya davet ediyorum" dedi. Birbirinden farklı bilimsel etkinliklerin yer aldığı festivalde SOLOTÜRK ve 250 dronla yapılan gösteri ülke heyecana sahne oldu.
Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay, Konya Bilim Merkezi'nin Türkiye'nin TÜBİTAK destekli ilk ve en büyük bilim merkezi olduğunu hatırlatarak, Konya Bilim Festivali'nin de bu çerçevede Bilim Merkezi'nin en önemli markalarından biri olduğunu belirtti.
Konya Bilim Festivali'nin müthiş bir coşku içinde gerçekleştiğini ifade eden Başkan Altay, "Dün kapılarını açtık. İki günde sadece 120 bin kişi ziyaret etti. İnşallah 300 bin kişinin ziyaret etmesini bekliyoruz. Özellikle çocuklarımız için 200'e yakın atölye oluşturduk. Bu yıl ilk kez dijital bir deneyim merkezi oluşturduk ve Savunma Sanayimizin önemli şirketleri de burada stantlar açarak Milli Teknoloji Hamlemizin gereklerini çocuklarımıza anlatıyor. Özellikle şehir dışından misafirlerimizi Konya Bilim Festivali'ne ve Konya Bilim Merkezi'mize davet ediyoruz. Bu coşkuya ortak olmaları bizim için çok kıymetli. Çok büyük bir emek var, çocuklarımızın zihninde önemli bir hatıra gerçekleştiriyoruz. Emeği geçen herkese teşekkür ediyorum. Konya Bilim Festivali'miz 24 Ağustos saat 23.00'e kadar açık. Tüm gençlerimizi, çocuklarımızı, aileleriyle birlikte 10'uncu BilimFest'e, Konya'ya davet ediyorum" değerlendirmesinde bulundu.

Konya Valisi Akın: "Bilim merkezi en kıymetli yatırımdır"

Konya Valisi İbrahim Akın da Türkiye'nin TÜBİTAK destekli ilk ve en büyük bilim merkezi olan Konya Bilim Merkezi'nin mimarisine dikkati çekerek, "Konya Bilim Merkezimiz özgün mimarisi, çağdaş laboratuvarları ve etkileşimli öğrenme alanları ile ‘insana yapılan yatırım en kıymetli yatırımdır' anlayışının yaşayan en canlı örneğidir" ifadelerini kullandı.

Şehir içinden ve şehir dışından festivale katılan vatandaşlar da 10'uncusu düzenlenen Konya Bilim Festivali'ni çok beğendiklerini belirterek, Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay'a teşekkür etti.
Konya Bilim Festivali'nin açılışına AK Parti Konya Milletvekilleri Latif Selvi, Mustafa Hakan Özer, Selman Özboyacı, AK Parti Konya İl Başkanı Fatih Özgökçen ve 7'den 70'e yüzlerce vatandaş katıldı.
Bilimseverler BilimFest'i 24 Ağustos Pazar gününe kadar 16.00-23.00 saatleri arasında ziyaret edebilecek.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, "Halk kahramanı" unvanına sahip ünlü kozmonot Musabayev'in vefatı dolayısıyla başsağlığı mesajı yayımladı.

Tokayev, mesajında, Musabayev'in üç kez uzaya çıkan ve uzay yürüyüşü yaparak başarılarıyla Kazakistan'ı yücelten bir kahraman olduğunu belirterek, "Bütün çalışma hayatını yerli uzay sektörünün geliştirilmesine adadı. Toplumda profesyonelliği ve aktif sivil duruşuyla bilinen Talgat Musabayev'in parlak imajı sonsuza dek kalbimizde yaşayacaktır." ifadelerini kullandı.

Kazakistan'ın Almatı eyaletindeki Kargalı köyünde, 7 Ocak 1951'de dünyaya gelen Musabayev, bağımsız Kazakistan bayrağıyla 1994, 1998 ve 2001 yıllarında uzaya çıktı ve 4 uzay yürüyüşü gerçekleştiren ilk Kazak kozmonot olarak kayıtlara geçti.

Musabayev, böylece toplamda 341 gün 9 saat 49 dakika uzayda kaldı.

Ölüm nedeni açıklanmayan Musabayev, 2007-2016 yıllarında Kazakistan Ulusal Uzay Ajansı Başkanlığı ve 2017-2023 döneminde ise Kazakistan Parlamentosu Senato Milletvekili olarak görev yapmıştı.