Norveç Kraliyet Sarayı tarafından yapılan açıklamada, Kral Harald’ın yerel saatle 06.35’te Oslo’daki Ulusal Hastane’de “huzur içinde” hayatını kaybettiği bildirildi.
Harald’ın ölümünün ardından başkent Oslo’daki Kraliyet Sarayı’nda bayraklar yarıya indirildi. Kral’ın yaşamının son saatlerinde kraliyet ailesinin üyeleri hastaneyi ziyaret ederken, çok sayıda Norveçli de sarayın önüne gelerek çiçek bıraktı.
35 yıl tahtta kaldı
1937’de Oslo yakınlarında dünyaya gelen Harald, 14. yüzyıldan bu yana Norveç topraklarında doğan ilk Norveç kralı olarak tarihe geçti. Babası Kral 5. Olav’ın 17 Ocak 1991’de hayatını kaybetmesinin ardından tahta çıkan Harald, yaklaşık 35 yıl boyunca ülkeyi yönetti.
Harald’ın ardından veliaht oğlu Haakon, Norveç’in yeni kralı oldu.
Monarşiyi topluma yaklaştırdı
Harald’ın çocukluk yılları, Norveç’in Nazi Almanyası tarafından işgal edildiği döneme denk geldi. Henüz üç yaşındayken annesi ve kardeşleriyle birlikte önce İsveç’e, ardından dönemin ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt’in daveti üzerine ABD’ye gitti. Savaşın sona ermesinin ardından Norveç’e dönen Harald, 1957’de veliaht prens ilan edildi.
Oxford Üniversitesi Balliol College’da 1960-1962 yılları arasında sosyal bilimler, tarih ve ekonomi eğitimi alan Harald, hükümdarlığı boyunca Norveç monarşisinin daha açık ve toplumla daha yakın ilişkiler kuran bir yapıya dönüşmesinde etkili oldu.
Bir iş insanının kızı olan Sonja Haraldsen ile evlenmesi de kraliyet gelenekleri açısından önemli bir değişim olarak değerlendirildi. Babasının başlangıçta karşı çıktığı evlilik için dokuz yıl bekleyen Harald, Sonja ile 29 Ağustos 1968’de Oslo Katedrali’nde evlendi. Çift, yaklaşık 58 yıl evli kaldı.
Kriz dönemlerinde halka seslendi
Harald, özellikle Norveç’in yaşadığı toplumsal krizlerde yaptığı açıklamalarla öne çıktı. Aşırı sağcı Anders Breivik’in 2011’de Oslo ve Utøya’da düzenlediği ve 77 kişinin hayatını kaybettiği saldırıların ardından halka seslenen Harald, Norveçlilere dayanışma çağrısı yaptı ve korkunun toplum üzerindeki etkisine karşı durulmasını istedi.
Kral, 2016’daki konuşmasında da Norveç toplumunun farklı din, etnik köken ve cinsel yönelimlerden insanlardan oluştuğunu vurgulayarak kapsayıcılık mesajı verdi.
Olimpiyatlarda Norveç’i temsil etti
Sporla yakından ilgilenen Harald, özellikle yelkencilikte başarılı bir sporcu olarak tanındı. Norveç’i üç kez Olimpiyat Oyunları’nda temsil etti.
Çevre konularına da önem veren Harald, Dünya Doğayı Koruma Vakfı’nın (WWF) Norveç yapılanmasının kurucuları arasında yer aldı ve kuruluşun Norveç şubesine 20 yıl boyunca başkanlık etti.
Son yıllarında sağlık sorunları yaşadı
Son yıllarında çeşitli sağlık sorunlarıyla mücadele eden Harald, Nisan 2024’te kamuya açık programlarını kalıcı olarak azaltma kararı aldı. Daha sonra kırmızı kan hücrelerinin azalmasına neden olan nadir bir hastalık olan hemolitik anemi teşhisi konulan Kral, kortizon tedavisi gördü.
Harald, 17 Ağustos’ta yeniden hastaneye kaldırılmış, bu gelişmenin ardından oğlu Haakon, kralın görevlerini yerine getirmek üzere naip olarak görev yapmaya başlamıştı.