DÜNYA

İran devlet medyası, Tahran'ın ABD'nin önerilerini 'aşırı' bulduğunu yazdı

İran devlet televizyonunun İngilizce yayın yapan kanalı Press TV, Tahran'ın ABD'nin savaşı sona erdirmeye yönelik sunduğu teklifi incelediğini ve reddettiğini yazdı. Habere göre İran, ABD'nin teklifini "aşırı" buldu ve ateşkes için 5 maddeden oluşan şartlarını açıkladı.

Press TV'nin üst düzey bir İranlı siyasî güvenlik yetkilisine dayandırdığı haberine göre; Tahran, ABD’nin savaşı sona erdirmeye yönelik sunduğu teklifi incelediğini ve reddettiğini bildirdi. Yetkili, çatışmaların ancak İran’ın kendi şartları ve takvimi doğrultusunda sona ereceğini belirterek, ülkenin ABD Başkanı Donald Trump’ın "savaşın ne zaman biteceğini dikte etmesine izin vermeyeceğini" söyledi.

“İran savaşı, buna kendisi karar verdiğinde ve kendi koşulları karşılandığında sona erdirecektir,” diyen yetkili, Tahran’ın ABD teklifini “aşırı” olarak değerlendirdiğini ifade etti.

İran'ın 5 koşulu

Yetkili, daha önceki müzakere girişimlerine de değinerek ABD’yi "samimi bir diyalog niyeti" taşımamakla suçladı ve mevcut müzakere teklifinin gerilimi artırmaya yönelik bir taktik olduğunu öne sürdü.

Press TV’ye göre, İranlı yetkili Tahran’ın savaşı sona erdirmeyi kabul edeceği beş koşulu da sıraladı:

Saldırıların ve suikastların sona ermesi; İran’a karşı savaşın yeniden başlamasını engelleyecek “somut” garantiler; savaş zararlarının karşılanması ve tazminat ödenmesi; İran’a karşı yürütülen savaşın ve Orta Doğu genelindeki “tüm direniş gruplarına” yönelik saldırıların sona ermesi; Hürmüz Boğazı üzerindeki İran egemenliğinin tanınması.

ABD'nin 15 maddelik planı

ABD merkezli New York Times gazetesi, İngiliz Reuters Haber Ajansı ve İsrail'de yayın yapan Kanal 12 televizyonu, isminin açıklanmasını istemeyen kaynaklara dayandırarak ABD'nin İran'a Pakistan aracılığıyla 15 maddelik bir plan sunduğunu yazmıştı.

İsrail televizyonu, ABD'nin talepleri arasında Hürmüz Boğazı'nın açılması ve serbest denizcilik güzergahı haline getirilmesinin bulunduğunu bildirdi.

Kanal 12'nin aktardığına göre, İran'dan tüm nükleer tesislerini imha etmesi ve mevcut zenginleştirilmiş uranyumu teslim etmesi de isteniyor.

Buna karşılık İran'a yönelik ambargoların kaldırılması ve sivil bir nükleer enerji projesi için ABD yardımının önerildiği belirtiliyor.

Kanal 12'nin haberine göre planda İran'dan şu taleplerde bulunuluyor:

-Natanz, İsfahan ve Fordo nükleer tesislerinin devre dışı bırakılması ve imha edilmesi
-İran'ın nükleer faaliyetlerinin şeffaflığının sağlanması ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı tarafından izlenmesi
-İran'ın bölgedeki silahlı vekil grupları terk etmesi ve bunların finansmanını ve silah tedarikini durdurması
-Mevcut nükleer kapasitelerinin ortadan kaldırılması
-Nükleer silah edinme girişiminde bulunmama taahhüdü
-İran topraklarında zenginleştirme faaliyetlerinin durdurulması ve zenginleştirilmiş tüm malzemenin -Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'na teslim edilmesi
-Hürmüz Boğazı'nın açık tutulması ve "serbest denizcilik bölgesi" oluşturulması
-Füze programına ilişkin nihai kararlar ileri bir tarihe ertelendi, ancak füzelerin sayısı ve menzili sınırlı olacak ve yalnızca savunma amaçlı kullanılacak.

İran'ın alacağı şeyler:

-ABD, Buşehr'de elektrik üretimi için sivil bir nükleer proje geliştirilmesine yardım edecek.
-Tüm yaptırımların kaldırılacak.
-Yaptırımların uzatılması tehdidi ortadan kalkacak.