23.12.2021, 14:10

Faiz haram mı?

Faiz haram deniliyor ve özel mülkiyete dayalı kapitalist ekonomik sistem, biricik ve alternatifsiz bir ekonomik hayat olarak sunuluyor. Şimdi hangisi doğru? Faiz mi yoksa kapitalist ekonominin gerçekleri mi? Faiz haram ise, faize ruh ve beden armağan eden kapitalist ekonomik modelin haram olması gerekmez mi? Çünkü faizi doğuran ve onu besleyen tarla kapitalizm değil mi? Kapitalizmi reddetmeden onu haram bir ekonomik model ilan etmeden, faizi günah keçisi haline getirmek ne kadar doğru, hakiki ve hakkaniyetli olur? Hem bütün finans kurum ve kuruluşlara sahip olacaksın; söz gelimi güçlü bir bankacılık sistemin olacak, bu sistemi takviye eden Borsaların olacak ve faiz haramdır fetvasını vereceksin. Hiç uzağa gitmeye gerek yok hem Merkez bankası hem de hazine, faizle mevduat toplamıyor mu? Yani bizzat devlet eliyle faiz, bir ekonomik getiri olarak pazarlanmıyor mu? Uluslararası finans kuruluşları herhalde Allah rızası için Türkiye’ye borç para vermiyorlar? Kısacası ekonomik hayatın her dönemecinde her anında faiz bir ekonomik güç ve cazibe olarak varlığını sürdürecek ve siz faiz haram diyeceksiniz?

Aslında faizi düşüreceğiz söylemi bile, faizi meşru olarak kabul etmektir; çünkü haram olan bir şey yasaklanır, azı ya da çoğuna bakılmaz.

Bir yanlış anlamaya ya da yanlış anlaşılmaya mahal vermemek için hemen kendi bakış açımı paylaşmak isterim; ben de faize karşıyım, daha doğrusu doğrudan paradan para kazanmaya hiç sıcak bakmıyorum. Benim için kutsal ve değerli olan üretimden elde ettiğim kazançtır. Ama bir başkasının parasını kullanarak üretim yapmak tıpkı bir başkasının tarlasını kullanarak gelir elde etmek gibidir. Dolayısıyla tam bu noktada parasını ya da tarlasını kullanmak suretiyle bir gelir elde etme imkânı yaratmışsak, para ya da tarla sahibiyle bu gelirim bir bölümünü paylaşmak, meşru, doğru ve hakkaniyetli olur. Burada önemli olan adil ve hakkaniyet hassasiyetine sahip olmaktır. Bu ilişkiyi kapitalizmin yaptığı gibi kurumsallaştırmak değildir.

Bu yazının hedefi özel olarak faiz meselesi değildir; amaç faiz konusundaki tutarsızlık ve riyakarlıktır. ‘’Kendini Nas’’a bağlı hissedenler, Nas'ı yorumlama imkanından gönüllü feragat edenlerdir. Nas'a inanıyorsak, nasıl yorum ve farklı uygulamalara cevaz vermez. Hem bir taraftan nas diyeceksiniz hem de Nas'ın kabul etmediği bir ekonomik düzeni, toplumsal hayatın ekonomik lokomotifi ilan edeceksiniz; iste bu olmaz. Bu kabul edilemez.

Mutlak hakikatler bahsinde daha önce çok hoşlanarak verdiğim bir örnek vardı; ne diyordu filozof, ‘’balık, aynı an da hem taze hem de bayat olmaz.’’ Eğer bakıl bayat ise taze değildir, tersi de doğrudur, taze balık bayat olmaz. Ama biri aynı anda balığım hem taze hem de bayat diyorsa, bilin yalan söylüyor. Bilin bizi kandırmak için kendi kişisel çıkarlarını kolluyor.

Merkez bankası %23’lük faiz oranıyla borçlanıyor. Bu ne demektir? Bu oranı ne olursa olsun, faizi meşru kabul edip onunla iş kotarmak demektir. Faiz haramdır diyen için bu işlem helal olabilir mi?

Mesela son döviz operasyonunda ne yapıldı? Merkez bankası, 20 ve 21 aralıkta iki kez kapı arkasında bankalara 7 milyar dolar sattı. Peki, Merkez bankası bunu niye yaptı ve neden kapı arkasında bunu işi yapmayı uygun gördü? Çünkü dövizdeki bu düşüşü Cumhurbaşkanı Erdoğan’ının söylem gücüne bağlamak istediler. Oysa dövizdeki düşüşün nedeni söylem değildi. Merkez bankasının iki gece de 7 milyar doları bankalara satmasıydı. Kim karlı çıktı? Elbette bankalar. 18 tl olan doları 12 tl den aldılar. Bir gecede %30 civarında para kazandılar ve bankacılık sistemi çok daha güçlü hale geldi. Peki bu işlemler dolaylı ya da doğrudan kurumsallaşmış faiz mantığı olmadan yapılabilir mi? Hayır. Yapılamaz. Çünkü para kar etmeden yol almaz. Peki sadece paranın kendi getirisinin adı nedir? Elbette faiz.

Üstelik bütün bu parasal operasyonların bir karşılığı da yok. Merkez bankası rezervlerini tüketmiş ve hazine de bu gelişmeleri hiç ön görmemiş. Döviz karşısında Türk parasını korumak için önerilen mevduatların nereden karşılanacağı da belli değildir. Eğer hazine karşılayacaksa, bunun bütçe de yer alması gerekir. Ama bütçe geçen hafta meclisten geçti ve içinde böyle bir kalem yok. Yani aslında iktidar karşılığı olmayan bir vaat de bulunuyor.

Yeni Journal’da yayımlanan köşe yazıları, yazarların kendi görüşlerini yansıtmaktadır. Yazıların tüm hukuki sorumluluğu yazarlara aittir.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 36 52
10. Kasımpaşa 37 50
11. Hatayspor 37 50
12. Sivasspor 36 48
13. Galatasaray 36 48
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 36 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 36 86
3. Chelsea 36 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 36 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 36 48
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Crystal Palace 36 45
13. Aston Villa 36 44
14. Newcastle 36 43
15. Southampton 36 40
16. Everton 36 36
17. Leeds United 37 35
18. Burnley 36 34
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31
Namaz Vakti 16 Mayıs 2022
İmsak 03:42
Güneş 05:26
Öğle 12:50
İkindi 16:44
Akşam 20:04
Yatsı 21:40