banner38

banner30

12.10.2021, 14:29 547

Alerji Mi, İntolerans Mı?

Gıda intoleransı ve gıda alerjisinin ne olduğu ve aralarındaki farklar, en çok karıştırılan konulardan birisidir. Bazen gıda alerjisi olduğunu söyleyen kişilerde görülen belirtiler aslında gıda intoleransına işaret ediyor olabilir. Gıda alerjisi çocukların yaklaşık % 6-8’ini etkilerken yetişkin nüfusun sadece %2’sini etkilemektedir, yani yetişkinler arasında daha az rastlanır. Gıda intoleransının ise nüfusun tamamının yaklaşık %45’ini etkilediği tahmin edilmektedir.

Besin alerjisi vücudun bağışıklık sistemimizin yabancı olarak tanıdığı solunabilen, yenilen, deri altına enjekte edilen veya doğrudan temas ile organik veya bazı inorganik maddelere karşı var olan savunma mekanizmasının daha fazla çalışması durumudur. Bu tür reaksiyonlarda, bağışıklık sistemimiz bir gıdayı yanlışlıkla “saldırgan" bir madde olarak algılayıp, ’işgal' edildiğini düşünerek alerji yapan yiyeceği vücuttan atmak için antikorlar üretir. İnsan vücuduna giren ve kanda kendine özgü bir karşıt madde oluşturan yabancı maddelere “antijen” oluşturulan karşıt maddeye ise “antikor” adı verilir. Bu antijen bir reaksiyona sebep oluyorsa “alerjen” adını alır. Besin alerjisinde klinik bulgular besin alımından çok kısa süre sonra ortaya çıkar. Anafilaksi; alerjik besin tüketildiğinde şok durumu meydana gelebilir. Anafilaksi ciddi risk taşıyan, hayati tehlikeye neden olabilecek bir reaksiyondur.

Alerji ile İntolerans Arasındaki Farklılıklar, Benzerlikler Nelerdir?

Her iki hastalıkta klinik bulguların ortaya çıkması için alınan besin miktarı açısından farklılıklar bulunmaktadır. Besin alerjilerinde alınan besinin miktarı önemli olmamakla birlikte, çok az miktarda alınan besinler bile ağır anafilaksi gelişimine neden olabilir. Oysa besin intoleransı olan hastalarda şikayetlerin ortaya çıkması besinlerin miktarı ile ilişkili olabilir. Besin alerjisinde, alerjik olunan besinden, az miktarda tüketilse dahi ciddi sorunlar meydana gelebilir. Ancak besin intoleransı varsa, şüphelenilen besinden belirli bir miktarda sorun yaşamadan tüketebilir ve olası belirtiler önlenebilir.

Besin intoleransının gelişiminde besinlerin içeriklerine ya da sindirim sistemimizin daha çok enzimatik işlevlerine bağlı özellikler etkili olmaktadır. intoleransın gelişiminde vücudumuzun bağışıklık sisteminin rolü yoktur, bunun yerine sindirim sisteminde bazı problemlere sebep olur, besindeki bir madde kişinin sindirim sistemi tarafından doğru bir biçimde sindirilemez ya da parçalanamaz, bu durum sindirim sistemini tahriş eder ve hasarlara yol açar. Sebebi ise enzim eksikliği ya da gıdanın içindeki maddenin sindirilememesidir. Alerji ile arasındaki en önemli fark budur.

Gıda intoleransının belirtileri genelde ciddi alerjik reaksiyonların belirtilerinden daha az tehlikelidir. Gıda alerjisi ise olan bir kişide anafilaktik şok aniden başlayabilir ve ölümcül olabilir.

İntolerans: Gecikmiş Saldırı Özellikleri

-Birden fazla gıda dahil olabilir

-Semptomların ortaya çıkması için büyük miktarlarda yiyecek gerekir; tek bir yiyecek alımından sonra reaksiyonlar ortaya çıkmayabilir

-Reaktif yiyeceklerin vücuda alınmasından 2-24 saat sonra reaksiyonlar başlar; nadir olarak 72 saate kadar sürebilir

-Klasik alerjik bölgeler de dahil olmak üzere, herhangi bir organ sistemi reaksiyonda yer alabilir

-Birden fazla yiyeceğin sebep olması ve semptomların geç başlaması dolayısıyla, soruna neden olan gıdalar nadiren anlaşılır

-Hassasiyet oluşturan yiyecekler genellikle favori yiyeceklerdir

-6 ay ya da daha az süren sakınma periyodundan sonra semptomlar yok olur

Belirtiler: 

-Mide Ağrısı

-Şişkinlik

-Gaz-Krampla

-Baş Ağrısı

-Deri Döküntüsü

-Yorgunluk

-Sebep Olabilen Bazı Besinler

-Süt Ve Bazı Süt Ürünleri

-Gluten İçeren Besinler

-Alkol Türevleri

-Maya Türleri

Alerji Hızlı Saldırı Özellikleri: 

-Nadir olarak 1-2 gıdadan fazlası dahil olur

-Çok az miktarda alınan gıda bile ciddi ve hayati tehlike arz eden reaksiyonları tetikleyebilir

-Sakınılması gereken gıdaların tüketiminden 2 saat ya da daha az bir zaman sonra reaksiyonlar başlar

-Öncelikli etkiler: Deri, solunum ve sindirim sistemleridir.

-Soruna neden olan gıdalar, hemen reaksiyona girdiğinden, çoğunlukla, tanı koyulabilir

-Alerjik gıdalar nadiren gıda olarak tüketilir

-Deri testi pozitif (type I) reaksiyon verir

Belirtiler:

-Bulantı-Kusma

-Gözlerde Ya Da Dilde Şişme

-İshal

-Kaşıntı-Döküntü

-Tansiyonun Düşmesi-Bayılma-Baş Dönmesi

NEFES ALMA PROBLEMİ-KALP DURMASI

Sebep Olabilen Bazı Besinler: 

-Yumurta

-Balık Ve Kabuklu Deniz Ürünleri

-Yer Fıstığı

-Kabuklu Yemişler

Besin Alerjileri Kalıtsal Mıdır, Düzelme İhtimali Var mıdır?

Gıda alerjisi her yaşta çıkabilir. Araştırmalar bu konuda genetik faktörlerin önemli olduğunu gösteriyor. Bir çocuğun anne ya da babasında ya da her ikisinde de alerji varsa büyük ihtimalle çocukta da alerji görülebiliyor. Ancak alerji kalıtsal olabileceği kadar çevresel faktörlere de bağlıdır. Ailede bir besin alerjisi olan bir çocuk varsa, kardeşlerinin de alerjik olma riski biraz daha yüksektir. Çocuklardaki besin alerjilerinin büyük bir kısmı ilerleyen yaşlarda düzelmektedir. Süt, yumurta ve buğday alerjileri 5-6 yaş civarında % 50 oranında düzelirken, geri kalanlarında büyük kısmı daha sonra düzelmektedir. Ancak yer fıstığı, sert kabuklu yemiş (fındık, ceviz gibi), balık ve kabuklu deniz ürünleri alerjisi daha az oranda düzelmektedir veya düzelmemektedir.

Alerjik reaksiyonları en aza indirebilmek için ise öncellikle, alerjiye sebep olan besin veya besinlerin tanımlanması gerekmektedir. Bir kişi alerjen besine ilk kez maruz kaldığında reaksiyonu önemli olmayabilir. Ancak alerjen besini bir sonraki tüketmede vücutta oluşacak tepki daha şiddetli hatta hayati olabilir. Bu nedenle bu tür alerjik reaksiyonları gözden kaçırmamalı, teşhis ve tedavi süreci için bir alerji uzmanına gidilmesi gerekmektedir.

Teşhis ve Tedavi

Gıda alerjileri için o alerjiyi tetikleyen belirli gıdalardan tamamen kaçınmak dışında geniş çapta kabul görmüş bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Çok az miktardaki besinlerin tüketilmesiyle bile şiddetli reaksiyon olabileceği için mutlak kaçınma şarttır.

Gıda intoleransında ise doktor kontrolü altında bazı gıdaları daha seyrek ve küçük porsiyonlar şeklinde tüketmeniz doğru olabilir. Yine de bazı durumlarda intoleransın ciddiyetine bağlı olarak, bireyin buna yol açabilecek gıdalardan en azından bir süre tamamen uzak durması gerekebilir.

Her iki durum için de önemli bir besin diyetten çıkarılmışsa beslenme bozukluğunun önlenmesi için diyetin, mutlaka uzman bir doktor tarafından düzenlenmesi gerekmektedir.

Gıda alerjisi ya da intoleransı olduğundan şüpheleniyorsanız ümitsizliğe kapılmayın. Günümüzde birçok birey bu durumla başa çıkmayı öğrendi. Öncelikle mutlaka bir doktora muayene olmalısınız. Kendi kendinize teşhis koyarak belirli gıdaları tüketmeyi bırakmanız sağlığınıza zarar verebilir.

Yeni Journal’da yayımlanan köşe yazıları, yazarların kendi görüşlerini yansıtmaktadır. Yazıların tüm hukuki sorumluluğu yazarlara aittir.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 9 21
2. Hatayspor 9 19
3. Fenerbahçe 9 19
4. Beşiktaş 9 17
5. Karagümrük 9 17
6. Galatasaray 9 17
7. Alanyaspor 9 17
8. Altay 9 15
9. Konyaspor 9 14
10. Adana Demirspor 9 12
11. Kayserispor 9 11
12. Gaziantep FK 9 11
13. Sivasspor 9 10
14. Başakşehir 9 9
15. Antalyaspor 9 9
16. Öznur Kablo Yeni Malatya 9 9
17. Göztepe 9 8
18. Giresunspor 9 8
19. Kasımpaşa 9 6
20. Rizespor 9 1
Takımlar O P
1. Ümraniye 9 21
2. Ankaragücü 9 21
3. Erzurumspor 9 18
4. Eyüpspor 9 17
5. Kocaelispor 8 16
6. Bandırmaspor 9 15
7. Tuzlaspor 8 14
8. Samsunspor 8 11
9. Gençlerbirliği 8 11
10. Menemenspor 9 11
11. İstanbulspor 8 10
12. Denizlispor 9 10
13. Altınordu 9 10
14. Adanaspor 9 9
15. Manisa FK 9 9
16. Boluspor 8 8
17. Bursaspor 8 8
18. Balıkesirspor 8 6
19. Ankara Keçiörengücü 8 4
Takımlar O P
1. Chelsea 8 19
2. Liverpool 8 18
3. Man City 8 17
4. Brighton 8 15
5. Tottenham 8 15
6. M. United 8 14
7. West Ham 8 14
8. Everton 8 14
9. Brentford 8 12
10. Wolverhampton 8 12
11. Leicester City 8 11
12. Arsenal 8 11
13. Aston Villa 8 10
14. Crystal Palace 8 8
15. Southampton 8 7
16. Watford 8 7
17. Leeds United 8 6
18. Burnley 8 3
19. Newcastle 8 3
20. Norwich City 8 2
Takımlar O P
1. Real Sociedad 9 20
2. Real Madrid 8 17
3. Sevilla 8 17
4. Atletico Madrid 8 17
5. Osasuna 9 17
6. Rayo Vallecano 9 16
7. Barcelona 8 15
8. Real Betis 9 15
9. Athletic Bilbao 8 13
10. Valencia 9 12
11. Espanyol 9 12
12. Villarreal 8 11
13. Mallorca 9 11
14. Elche 9 9
15. Celta de Vigo 9 7
16. Cádiz 9 7
17. Granada 8 6
18. Levante 9 5
19. Deportivo Alaves 8 3
20. Getafe 9 2